ذوق الفقاهة و انشائات طولیه

یعنی وقتی شما مجموع ادله را می‌بینید، این‌گونه استظهار می‌کنید. لذا دیروز آقا (یکی ازشاگردان) فرمودند: «مگر» گفتم این «مگر» یعنی یک دلیل بیاید تا این‌که به زنجیره طول، یک حلقه اضافه کند، نه این‌که این «مگر» بیاید تا یک مطلب را استثناء بزند، در این نگاه ما استثناء نداریم. این استثنائات صورت ظاهر درک ما از واقعیت ثبوتی انشاء است. در واقعیت ثبوتی انشاء، هر استثنائی به یک ملاحظه طولی یا عرضی در شبکه‌ای از انشائات، بر می‌گردد. فقیه با ملاحظه صد دلیل، آن شبکه را کشف می‌کند. آن کاری که ثبوتا شارع انجام داده را درک می‌کند. و لذا می‌گویند ذوق الفقاهة.