ورود اشکال نقضی خطا در شناسایی هلال با تلسکوپ و رؤیت آن با چشم عادی

شاگرد: این حرف در جاهایی از نقشه که رنگ ارغوانی دارد، نمی‌آید؟ یعنی جاهایی که ابتدا باید با چشم مسلح ببینند و بعد با چشم عادی ببینند. این اشکال هم در آن جا می‌آید. چون آن زمان‌ها که تلسکوپ نبوده.

شاگرد٢: می‌گویند شما اختلاف را تنها در رأس سهمی گرفتید، اما علاوه‌بر رأس سهمی، لایه‌ بعدی را هم باید داخل کنید.

استاد: نه، من می‌خواهم اختلاف برطرف شود. تا ممکن است اختلاف برود. این تعظیم خطا در تلسکوپ از بین برود. چون خود قائلین قبول دارند اگر با تلسکوپ پیدا کنیم و بعد با چشم غیر مسلح ببینیم صحیح است و با ما همراه هستند. ما که در اینجا اختلاف نداریم. خود آن‌ها هم قبول دارند وقتی شما با تلسکوپ پیدا کردید و بعد می‌توانید هلال را با چشم عادی ببینید، صحیح است. چون قبول دارند من این فرض را مطرح نکردم. والا دیروز صحبت شد و نکته خوبی هم مطرح شد. خود همین لایه‌ای که باید با تلسکوپ پیدا کنند اشکالی است بر کسانی که این خطا را تعظیم می‌کنند. یعنی علی ای حال بسیاری از بلاد در طول تاریخ در این لایه واقع بودند؛ در آن بخشی که اگر تلسکوپ بود هلال را پیدا می‌کردند و همه با چشم غیر مسلح می‌دیدند، ولی تلسکوپ نداشتند، لذا خطا می‌شود. یعنی با این‌که هلال بوده و می‌توانستند روی مبنای آن‌ها ببینند، این موارد خطا را چطور می‌خواهند جواب بدهند؟! لذا اشکال مشترک الورود می‌شود. دیروز از این هم صحبت شد، نکته خیلی خوب و مهمی بود.