ترجیح بین ادله با اغراض شارع

شاگرد۲: در مورد مصلحت بقاء و استیعاب که فرمودید، می‌‌توان از آن‌‌ها به‌‌مثابۀ یک قاعده از آن‌‌ها استفاده کرد؟ مثلاً در مقام استنباط ما دو حکم به دست می‌‌آوریم و می‌‌بینیم که این موافق مصلحت بقاء و استیعاب است، اگر چه ادله دیگری تام و تمام است اما… .

استاد: اگر به تکاذب رسید مانعی ندارد. عرض من این است که نوعاً این‌‌ها را تکاذب نمی‌‌رسد. یعنی تعارض مستقر نمی‌‌شود که شما بگویید این را کنار می‌‌گذاریم و این را می‌‌گیریم. یک وقتی شما می‌‌گویید ما گیر افتاده‌‌ایم. موید اولی این ملاحظات است و دیگری نه. اگر ملاحظاتش این است آن‌‌ها را در طول هم قرار می‌‌دهند نه این‌‌که تکاذب بشوند و بگویند یا این درست است یا این. هر دو درست است با ملاحظه این طولیت.