الف) انشاء تکلیف پنجاه و یک رکعت نماز در شبانهروز و توزیع آن در انشاء طولی بعدی
انشائات طولی به چه معنا است؟ یعنی حکمت تقنین برای حکیمی که یک امری را اعتبار میکند تا به اغراض خودش برسد، سلسله مراتبی را برای مأمور به و انجام آن در نظر میگیرد؛ در طول هم در نظر میگیرد. نه در عرض هم که وقتی یکی آمد با دیگری مانعة الجمع باشد. اول زمانیکه انشائات طولی را عرض کردم، حدود سال نود بود. بهجة الفقیه را که مباحثه میکردیم به اینجا رسیدیم که مفتاح انشاء صلات در شرع، حدیث «علامات المومن خمس؛ صلات احدی و خمسین». معنای این روایت چه بود؟ معنایش این بود که حضرت میفرمایند مؤمن پنجاه و یک رکعت نماز دارد. ظرف پنجاه و یک رکعت چه بود؟ شبانهروز بود. نه یک هفته. این نزد همه معلوم است. صلات احدی و خمسین یعنی شارع مقدس شبانهروز مؤمن را یک قطعه زمانی قرار داده است. در این شبانهروز پنجاه و یک رکعت نماز خواسته است. و لذا حضرت در روایت فرمودند: «خلفتا» یعنی «قضاء صلوات اللیل بالنهار و النهار باللیل».
این پایهای از تقنین بود. بدون اینکه شارع از این پایه دست بکشد، آمده در طول آن یک توزیعی هم انجام داده. توزیع فضیلتی یا عزیمتی که قبلاً صحبت شد. فرموده چهار رکعت را در زوال بخوانید، چهار رکعت را عصر بخوانید، دو رکعت را صبح بخوانید. توزیع پنجاه و یک رکعت در اوقات پنج گانه و نوافل، در طول انشاء قبلی است؛ انشاء قبلی این بود: ای مؤمن در شبانهروز پنجاه و یک رکعت از تو میخواهم. توزیع بعدی از این انشاء دست برنداشته. با هم سازگار هستند و در طول هم هستند. مفصل از این صحبت کردیم و خیلی هم فایده دارد.
بدون نظر