ح) انشاء وجوب صوم کل ماه رمضان و انشاء توزیع آن بر ایام آن در طول انشاء اول

دیروز آقا فرمودند؛ «فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ»[1]، این هم یک انشاء طولی است. می‌خواستم این مقدمات را بگویم تا سراغ این بیایم. یکی از مراتب طولی­ای که ما داریم همین آیه شریفه است. آیه شریفه می‌فرماید: «من شهد منکم الشهر فلیصمه»؛ شهر را روزه بگیرد. قبلش چه بود؟ «كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ … أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ»[2]، می‌دانید در بحث‌های تفسیری، مفسرین در این اختلاف دارند. عده‌ای می‌گویند «ایاما معدودات» اصلاً ربطی به ماه مبارک نداشته. سه روز در ماه و دهه محرم بوده و بعد به شهر رمضان نسخ شده. «فمن شهد منکم الشهر فلیصمه»، به‌عنوان ناسخ آن «ایاما معدودات» در آیه قبل است. این یک قول مفسرین است. قول دیگر این است که همان «ایاما معدودات» هم خود شهر مبارک است. حالا من روی همین قول مشهور جلو می‌روم که فعلاً نسخی در کار نیست. «کتب علیکم الصیام… ایاما معدودات… فمن شهد منکم الشهر فلیصمه». سؤال این است: الآن روزه یک ماه به‌عنوان یک ماه، در انشائات طولی شارع دخالت دارد یا ندارد؟ خداوند متعال به‌صورت واجب اقل و اکثر استقلالی، روزهای ماه مبارک را واجب کرده؟ یا نه، به‌عنوان یک واجب، کل ماه را واجب کرده، و بعدش تحت کل آمده؟ خب الآن در ارتکاز ما، خیلی روشن است. می‌گوییم معلوم است که روزه اقل و اکثر استقلالی است. روز دهم با دوازدهم چه ربطی دارند؟ اگر شما دوازدهم را عمداً خوردید و سیزدهم را روزه گرفتید روزه سیزدهم درست است. اما اگر رکعت دوم نماز خراب شد، رکعت سوم را به جا بیاورید فایده ندارد. 

[1] البقره ۱۸۵

[2] همان ۱۸۳ و ۱۸۴