وجه دو قرائت «تُکملوا» و «تُکمّلوا»

استاد: کلمه تکمیل را که به کار می‌برید، در یک جا دیدم. نود درصد در مجمع البیان بود. اتفاقا وجهی که برای قرائت ابوبکر از عاصم بود، همین بود که تکمیل برای تدریج است. برای اقل و اکثر استقلالی است. «تکملوا» حالت واحد دارد. عده به‌عنوان یک واحد اکمال شود. اما «لتکمّلوا» یعنی اگر پنج قضا داشتید و سه تا را گرفتید، قرار نیست من آن سه تا را حساب نکنم. بگویم قرار بوده که شما پنج تا را کامل کنید. نه، «لتکمّلوا»؛ ببینید چقدر زیبا است. ابن جزری گفت هر کدام از این قرائات چقدر با هم متناسب هستند. «ولتکمّلوا»؛ حالش حال تکمیل است. یکی را آوردید، مرحله‌ای از تکمیل صورت گرفته. ولو اکمال نشده اما تکمیل شده. نمی‌دانم در مجمع دیدم یا در کتاب دیگری بود. همین «تکمّلوا» را مفسرین خیلی زیبا بیان کرده بودند. و لذا وقتی شما فرمودید، باز از حرف جناب سید رضی یادم آمد. سید رضی فرمودند کدام را بخوانیم؟ «وَمَا يَعۡلَمُ تَأۡوِيلَهُۥٓ إِلَّا ٱللَّهُۗ ، وَٱلرَّـٰسِخُونَ فِي ٱلۡعِلۡمِ يَقُولُونَ ءَامَنَّا بِهِ»، یا بخوانیم «وَمَا يَعۡلَمُ تَأۡوِيلَهُۥٓ إِلَّا ٱللَّهُۗ وَٱلرَّـٰسِخُونَ فِي ٱلۡعِلۡمِ، يَقُولُونَ ءَامَنَّا بِهِۦ». کدام را بخوانیم؟ سید فرمودند هر دوی آن‌ها. در تفسیرشان بود. لذا از ابوعلی فارسی شاهد آوردند. ابوعلی فارسی استاد ایشان بوده. در آن جا همین‌طوری که هر دو قرائت را قرآن می‌داند و نازل می‌داند، در اینجا هم هردو باشد.

سیدرضی-