نتایج جستجو

المقنعه فاقد تقسیم بندی تقسیم ثلاثی:عبادات،محرمات،احکام الكافي في الفقه، ص: ۱۰۹ التكليف السمعي‌ فصل في بيان التكليف السمعي‌ التكليف الشرعي على ثلاثة أضرب: عبادات و محرمات و أحكام. و العبادات على ضربين: مفروض و مسنون، و لكل وجه يجب امتثاله له فوجه الفرا...

سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال 1403 (جلسۀ هجدهم):  ادامۀ شرح حدیث شمارۀ سی / ترجیح نسخۀ «جبراً» در فقرۀ «کن فکان جبراً»؛ «کما اراد فی اللوح»؛  تطابق فعل الهی با لوح؛ بررسی تعابیر «لوح محفوظ» و «لوح محو و اثبات»؛ تحقیقی در بداء؛ بررسی ت...

[در شرح] حدیث شمارۀ سی، به این عبارت رسیده بودیم: «أمر بلاشفة ولا لسان ، ولكن كما شاء أن يقول له كن فكان خبرا كما أراد في اللوح»[1]. عرض کردم که در نسخه توحید صدوق یک «له» هم دارد. شاید طبق نسخه‌های دیگر که «له» ندارد کمی مناسبتش بیشتر باشد. «فکان خُبر...

اما بحث هفته قبل؛ عرض کردم ظاهراً این حدیث سی­ام، همان حدیث راهب و راهبه در کافی شریف است که همین جناب یعقوب بن جعفر نقل کرده است. چون دو راهب را می‌آورد؛ جلد اول، صفحه چهارصد و هشتاد و یک، حدیث پنجم. آقایان مناقشه فرموده بودند. گفتند: اولاً از کجا می‌گویی ک...

خب، به عبارتی که در حدیث شریف بود، برگردیم. حضرت علیه السلام فرمودند: «کما اراد فی اللوح». آیا «کما اراد» را به «کان» بزنیم و «فی اللوح» به کان بخورد؟ یا «فی اللوح» به خود «اراد» بخورد؟ آنچه که الآن می‌خواهم احتمالش را تقویت کنم این است که «فی اللوح»، به «ار...

شاگرد: نسبت حدیث و آیه چیست که می‌گوید اگر این نبود «لاخبرتکم». یعنی حضرت علیه السلام می‌خواهند، بگویند اگر من خبر بدهم شما مخلوط می‌کنید؟! استاد: ببینید لوح محو و اثبات خصوصیت مهمی دارد. تعبیری که طلبگی بود و عرض می‌کردیم، لوح اگر آن گاه‌ها است. الآن قضایا...

سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال ۱۴۰۳ (جلسۀ نوزدهم): ادامۀ شرح حدیث شمارۀ سی   نقد ادعای اتصاف خداوند متعال به وصف لایتناهی؛ مسبوقیت ذات از عرش الحقائق؛  نفی تعطیل معرفت با فیلتر تشبیه؛  وجود اشاری و مسألۀ نفی تعطیل؛ مسبوقیت ذات از واحدیت و ق...

شاگرد: اگر روایت را «فکان خَبَرا» بخوانیم، اشاره به این دارد که امری که خداوند می‌فرماید، مثل انشائات عادیه نیست. بلکه یک ابرازی از ارادۀ ازلی است که تعلق گرفته است. استاد: توضیحی که می‌دهید، می‌تواند در خود عبارت، فی حد نفسه، معنای درستی باشد، اما قرائن من...

مطلب دیگری هم فرموده‌اند. گفتند که قبلا مطرح شده است. جا دارد در این­جا هم بحث شود. در بحث‌هایی که کلاً برای خداوند متعال مطرح می‌شود، محکماتی هست که اگر هر جلسه هم تکرار کنیم تا ادبیاتی که در روایات اهل البیت علیهم‌السلام هست در ذهن­مان ملکه بشود، جا دارد. ...

چون فرموده بودند یک بحثی است که چند کلمه راجع به آن صحبت بشود، طولش دادم. مطمئن باشید این مسأله که بگویید خدای متعال بحت است و لایتناهی است، به‌هیچ‌وجه من الوجوه لازمه­اش این نیست که جایی برای مخلوق نماند. این یک شبهه ضعیفی می‌شود که بگوییم چون اطلاق ذاتی خد...

سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال 1403 (جلسۀ بیستم):  ادامۀ شرح حدیث شمارۀ سی  بررسی نسبت بین امّ الکتاب و لوح محو و اثبات؛ بررسی شئون مختلف امّ الکتاب؛ سه وجه در تعبیر «و عنده ام الکتاب»؛ پنج مرحلۀ تاصیل در کتاب المعجم الاشتقاقی الموصل.

شاگرد: آیا محو و اثبات همان کتاب مبین است؟ استاد: در روایت سی­ام، صفحۀ هفتاد و شش، در سطر آخر بودیم. فرمودند: «امر بلاشفه ولا لسان ، ولكن كما شاء أن يقول له كن فكان خبرا كما أراد في اللوح»[1]. دو جلسه قبل، صحبت «فی اللوح» متعلق به «اراد» باشد یا نه. شاید ...

شاگرد: به سوره فاتحه هم، امّ الکتاب گفته شده است. استاد: بله. چرا؟؛ وجوهی دارد. یکی از وجوهش این است که فرموده‌اند: کل قرآن کریم در سورۀ مبارکۀ حمد خلاصه شده است. لذا امّ می‌شود. یعنی اگر می‌خواهید کل قرآن را ببینید، سراغ حمد بروید. این امّ است. در خودش تما...

خب، حالا راجع به کلمه «لوح» [بحث می­کنیم]؛ لغت آن، لغت مهم و جالبی است. در التحقیق، [مطالبی را] از چند کتاب آورده‌ است. مثلاً در مقاییس اللغة فرموده‌اند: «اصل صحیح معظمه مقاربة باب لمعان»؛ نور دادن، «لاح الشیء یلوح اذا لمح و لمع».  شاگرد: نورانی یا نور دادن...

سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال ۱۴۰۴(جلسۀ نخست):  ادامۀ شرح حدیث شمارۀ سی تبیین فقرۀ «ولكن كما شاء أن يقول له كن فكان خبرا كما أراد في اللوح»؛  تناسب معنای معرفتی لوح با حاشا نکردن در دنیا؛  گریه های مختلف حضرات معصومین علیهم السلام.َ

در شرح صفحۀ هفتاد و ششم بودیم. حضرت علیه السلام در فرمایشی که با راهب داشتند، فرمودند: «امر بلا شفه و لا لسان، ولكن كما شاء أن يقول له كن فكان خبرا كما أراد في اللوح»[1]. بحث جلسۀ قبل، پیرامون همین کلمۀ «لوح» بود؛ لغت «لوح» و مطالبی که راجع به آن هست. شاید...

این برای معنای لغت «لوح» بود که شاید این معنا را داشته باشد؛ مقابل «سجل» است. سین و جیم و لام. من احتمال نوع لغاتی که سین و جیم در آن هست، یک نوع مشتمل بر خفاء است. خفاء در آن هست. مخصوصاً جیم این خفاء را می‌آورد. نوع خاصی از خفاء است. «سجل» هم همین‌طور است....

حالا به عبارتی برگردیم که در فرمایش امام علیه‌السلام بود. حضرت فرمودند: خدای متعال امر فرموده بدون لب و زبان، همان‌طوری که اراده و مشیت او بوده، فرموده است: «کن فکان خبراً کما اراد فی اللوح»؛ همان‌طوری که اراده او در لوح بوده است. به نظرم اگر درست یادم بیاید...

به‌عنوان پیشنهاد عرض می‌کنم؛ یک مقاله‌ای جمع‌آوری کنند راجع به گریه‌­های معصومین علیهم السلام. نمی‌دانم شده یا نه. هر فکری هر جایی است. الآن این جور به ذهنم آمد. مواردی‌که امام معصوم علیه‌السلام گریه کرده‌اند، جمع‌آوری بشود. انواعش بیان شود. گاهی می‌بینید که...

استاد: بله، به مناسبتی هم که حضرت علیه السلام این را فرموده بودند. دنبالش عباراتی دارند. حضرت علیه السلام فرمودند: «فازوا لله الابرار ، تدري من هم؟ (هم) الذين لايؤذون الذر كفى بخشية الله علما ، وكفى بالاغترار بالله جهلا ، ياحفص إنه يغفر الجاهل سبعون ذنبا ...