جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 8253
بررسی سند حدیث شمارۀ سی؛ امکان قبول تصحیح حدیث
در کتاب مبارک توحید صدوق بودیم؛ در صفحه هفتاد و پنج، حدیث سیام: «حدثنا أحمد بن زياد بن جعفر الهمداني رضياللّهعنه، قال: حدثنا علي بن إبراهيم بن هاشم، عن أبيه، عن القاسم بن يحيى، عن جده الحسن بن راشد، عن يعقوب بن جعفر، قال: سمعت أبا إبراهيم موسى بن جعفر ...
شرح فقرات حدیث
میگوید: «وهو يكلم راهبا من النصارى»؛ طبق حدیث شریف کافی، جلسه مفصلی بود که امام علیهالسلام با راهبه صحبت فرمودند؛ البته در حدیث دارد که هر دوی آنها مسلمان شدند. هم راهبه مسلمان شد و هم این راهب مسلمان شد. «فقال له في بعض ما ناظره»؛ در بین حرفها، این را...
مراحل استظهار از کلام
استاد: بسیار خب. ببینید یک نکته هست؛ در تشخیص یک معنا باید ذهنمان چند مرحله طی کند. اول این است که قرائن داخلیه در مرحله مدلول تصوری را ببیند. بعد قرائن داخلیه در مدلول تصدیقی را ببیند و بعد هم قرائن خارجیه مبینه مدلول تصدیقی را ببیند؛ یعنی مراد متکلم. اگر ...
پیشگفتار(مقدمه)
سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال 1403 (جلسۀ هفدهم): ادامۀ شرح حدیث شمارۀ سی بررسی محتوای حدیث شمارۀ سی بر اساس نقل شیخ کلینی در کافی شریف؛ آیۀ ولایت و مسأله ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام؛ فرایند اعجاز گونه حدیث غدیر؛ یک اسم اعظم یا چند ا...
یکی بودن روایت کافی و روایت توحید صدوق
[در شرح] روایت سی ام، در صفحۀ هفتاد و پنجم بودیم. به سطر اول از صفحۀ هفتاد و شش رسیدیم که حضرت علیه السلام فرمودند: «أمر بلاشفة و لا لسان، ولكن كما شاء أن يقول له كن فكان خبرا كما أراد في اللوح»[1]. این جملهای بود که در جلسه قبل، بحث شد. در نسخۀ بحارالانوار...
قرینه داخلیه آیه ولایت بر امیرالمؤمنین علیه السلامقرینه داخلیه آیه ولایت بر امیرالمؤمنین علیه السلام
شاگرد: از چهار حرفی که حضرت علیه السلام فرمودند، دو مورد از آنها یک گزاره است؛ «فلا إله إلا اللّه وحده لا شريك له باقيا و الثانية محمد رسول اللّه مخلصا»، اما دو تای بعدی، گویا به شیء خارجی اشاره دارد؛ میگویند: «نحن اهل البیت و شیعتنا». این رابطه به چه صورت...
یک اسم اعظم یا چند اسم اعظم؟
شاگرد: در بعضی از روایات آمده است که اسم اعظم یک اسم است، ولی هفتاد و دو حرف است. استاد: تصریح به یکی ندارد. «کان حروف اسم اللّه الاعظم» ظاهرش یکی است. حروف یعنی حروف، ولی تصریح ندارد که خودش یکی است و این قدر حرف دارد. اگر شما دیدید به من بگویید. شاگرد: ب...
پیشگفتار (چکیده)
بررسی تعلق ضمان به عین و رقبه، حق الجنایه در عبد و ربات، انواع قصد انسان و قصد در هوش پایهمحور، اقصر الطرق در تعلق ابتدائی ضمان به عین، نکاتی درباره مسأله اصلی مورد بحث و آموزش ماشینی نظارتناشده
پیشگفتار(خلاصه)
شرایط معامله صحیح و قصد پایهمحور در هوش مصنوعی و معاملات آن، تبیین مواردی که از عدم الموانع تعبیر به شرط شده و تطبیق آن بر شرطیت بلوغ و قصد و امثال آنها در معاملات، نکاتی درباره اهمیت یافتن جایگاه قصد به عنوان یک عنصر حقوقی در هوش عمومی
پیوست شماره ١:
المقنعه فاقد تقسیم بندی تقسیم ثلاثی:عبادات،محرمات،احکام الكافي في الفقه، ص: ۱۰۹ التكليف السمعي فصل في بيان التكليف السمعي التكليف الشرعي على ثلاثة أضرب: عبادات و محرمات و أحكام. و العبادات على ضربين: مفروض و مسنون، و لكل وجه يجب امتثاله له فوجه الفرا...
پیشگفتار(چکیده)
سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال 1403 (جلسۀ هجدهم): ادامۀ شرح حدیث شمارۀ سی / ترجیح نسخۀ «جبراً» در فقرۀ «کن فکان جبراً»؛ «کما اراد فی اللوح»؛ تطابق فعل الهی با لوح؛ بررسی تعابیر «لوح محفوظ» و «لوح محو و اثبات»؛ تحقیقی در بداء؛ بررسی ت...
ترجیح نسخۀ «جبراً» در فقره «کن فکان جبراً»
[در شرح] حدیث شمارۀ سی، به این عبارت رسیده بودیم: «أمر بلاشفة ولا لسان ، ولكن كما شاء أن يقول له كن فكان خبرا كما أراد في اللوح»[1]. عرض کردم که در نسخه توحید صدوق یک «له» هم دارد. شاید طبق نسخههای دیگر که «له» ندارد کمی مناسبتش بیشتر باشد. «فکان خُبر...
یکسانی روایت توحید شیخ صدوق با روایت کافی
اما بحث هفته قبل؛ عرض کردم ظاهراً این حدیث سیام، همان حدیث راهب و راهبه در کافی شریف است که همین جناب یعقوب بن جعفر نقل کرده است. چون دو راهب را میآورد؛ جلد اول، صفحه چهارصد و هشتاد و یک، حدیث پنجم. آقایان مناقشه فرموده بودند. گفتند: اولاً از کجا میگویی ک...
«کما اراد فی اللوح»؛ تطابق فعل الهی با لوح
خب، به عبارتی که در حدیث شریف بود، برگردیم. حضرت علیه السلام فرمودند: «کما اراد فی اللوح». آیا «کما اراد» را به «کان» بزنیم و «فی اللوح» به کان بخورد؟ یا «فی اللوح» به خود «اراد» بخورد؟ آنچه که الآن میخواهم احتمالش را تقویت کنم این است که «فی اللوح»، به «ار...
معنایی برای «لولا آیة فی کتاب الله لاخبرکم...»
شاگرد: نسبت حدیث و آیه چیست که میگوید اگر این نبود «لاخبرتکم». یعنی حضرت علیه السلام میخواهند، بگویند اگر من خبر بدهم شما مخلوط میکنید؟! استاد: ببینید لوح محو و اثبات خصوصیت مهمی دارد. تعبیری که طلبگی بود و عرض میکردیم، لوح اگر آن گاهها است. الآن قضایا...
پیشگفتار(چکیده)
سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال ۱۴۰۳ (جلسۀ نوزدهم): ادامۀ شرح حدیث شمارۀ سی نقد ادعای اتصاف خداوند متعال به وصف لایتناهی؛ مسبوقیت ذات از عرش الحقائق؛ نفی تعطیل معرفت با فیلتر تشبیه؛ وجود اشاری و مسألۀ نفی تعطیل؛ مسبوقیت ذات از واحدیت و ق...
ادامۀ شرح فقرۀ «ولكن كما شاء أن يقول له كن فكان خبرا كما أراد في اللوح»
شاگرد: اگر روایت را «فکان خَبَرا» بخوانیم، اشاره به این دارد که امری که خداوند میفرماید، مثل انشائات عادیه نیست. بلکه یک ابرازی از ارادۀ ازلی است که تعلق گرفته است. استاد: توضیحی که میدهید، میتواند در خود عبارت، فی حد نفسه، معنای درستی باشد، اما قرائن من...
نقد ادعای اتصاف خداوند متعال به وصف لایتناهی؛ مسبوقیت ذات از عرش الحقائق
مطلب دیگری هم فرمودهاند. گفتند که قبلا مطرح شده است. جا دارد در اینجا هم بحث شود. در بحثهایی که کلاً برای خداوند متعال مطرح میشود، محکماتی هست که اگر هر جلسه هم تکرار کنیم تا ادبیاتی که در روایات اهل البیت علیهمالسلام هست در ذهنمان ملکه بشود، جا دارد. ...
«والله خلوا من خلقه ، وخلقه خلو منه»
چون فرموده بودند یک بحثی است که چند کلمه راجع به آن صحبت بشود، طولش دادم. مطمئن باشید این مسأله که بگویید خدای متعال بحت است و لایتناهی است، بههیچوجه من الوجوه لازمهاش این نیست که جایی برای مخلوق نماند. این یک شبهه ضعیفی میشود که بگوییم چون اطلاق ذاتی خد...
پیشگفتار(چکیده)
سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال 1403 (جلسۀ بیستم): ادامۀ شرح حدیث شمارۀ سی بررسی نسبت بین امّ الکتاب و لوح محو و اثبات؛ بررسی شئون مختلف امّ الکتاب؛ سه وجه در تعبیر «و عنده ام الکتاب»؛ پنج مرحلۀ تاصیل در کتاب المعجم الاشتقاقی الموصل.