نتایج جستجو

     این جلسه به «قاعده سوم» در ضرب که مربوط به ضرب اعداد یک تا نه (آحاد) در اعداد یازده تا نوزده است، می‌پردازد. استاد جزئیات فرمول این قاعده را توضیح می‌دهند، و آن را با «قاعده دوم» مقایسه می‌کنند، که تفاوت اصلی در عملیات نهایی (کاهش در مقابل افز...

از احادیثی که از قدیم مورد توجه علمای شیعه بوده است این است که «قرآن بر حرف واحد نازل شده است». با اینکه تا قرن دهم تواتر قراءات سبع مورد اجماع علمای شیعه بود، اما از این زمان، این ذهنیت در برخی از اخباریون، و به تبع آنها اصولیون، پدید آمد که گویی این روایت در...

تواتر قراءات سبع، تا قرن دهم مورد اجماع فقهای شیعه[1] بوده (مفتاح الکرامه، ج۷، ص۲۱۲[i]) و اگر اختلافی بوده صرفا بر سر تواتر سه قرائت دیگر بوده است [که آیا فقط قراءات سبع متواتر است یا همه قراءات عشر متواترند] (همان، ص۲۰۹-211). این در حالی است که هم‌زمان روایت ...

[درباره چگونگی استنباط «وجود تنها یک قرائت واحد از قرآن کریم» از حدیث «نزول قرآن بر حرف واحد» در میان کلمات کسانی که این را مطرح کرده‌اند در حدی که جستجو شد توضیحی یافت نشد؛ ‌بلکه عموما این را به عنوان یک معنای کاملا واضح، تلقی به قبول کرده‌اند. احتمالا مهمتری...

[حقیقت این است که این ظهوری که در خصوص روایت مذکور ادعا شده ظهوری بدوی است که کسی که از بستر صدور این روایت مطلع باشد به وضوح درمی‌یابد که اصلا چنین چیزی مراد امام معصوم نبوده است. قبل از اینکه شواهد بر این مدعا اقامه شود، تذکری بد نیست: آیا اگر واقعا امام معص...

مرحوم کلینی در کتاب شریف کافی حدیثی آورده است که از قرن یازده به بعد، این ذهنیت پیدا شد که دلالت دارد که قرآن کریم تنها با یک قرائت نازل شده است و این اختلاف قراءات (که امروزه دست کم در قراءات سبع و عشر، شهرت چشمگیری دارند) ساخته قاریانی است که این قراءات بدان...

1.    قرآن کریم. 2.    الآثار. أبو يوسف، يعقوب بن إبراهيم الأنصاري (182 ه.ق). المحقق: أبو الوفا. حیدرآباد دکن: لجنة إحياء المعارف النعمانية (و صورته: بیروت: دار الكتب العلمية). ۱۴۳۱ق. 3.    الأحرف السبعة للقرآن. أبو عمرو الداني، عثمان بن سعيد بن عثمان بن عمر...

[1] . و ليعلم أنّ هذه السبع إن لم تكن متواترة إلينا كما ظنّ لكن قد تواتر إلينا نقل الإجماع على تواترها فيحصل لنا بذلك القطع. [1] . قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع: إِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ إِنَّ الْقُرْآنَ نَزَلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ! فَقَالَ: كَذَبُوا ...

     تمرکز اصلی جلسه بر روی قاعده‌ی چهارم ضرب اعداد بین ۱۰ و ۲۰ است، که شامل روشی برای ساده‌سازی این نوع ضرب‌ها از طریق افزایش آحاد یکی از اعداد به مجموع دیگری، و سپس افزودن حاصل ضرب آحاد است. همچنین، قاعده‌ی پنجم برای ضرب هر عدد در ۵، ۵۰، یا ۵۰۰ معرفی و تشریح...

     در این جلسه، قاعده پنجم و ششم برای ضرب اعداد بزرگ بررسی شده و بر ساده‌سازی محاسبات از طریق تبدیل اعداد به ضرایب ده تاکید می‌شود. بخشی از گفتگو به تبیین تفاوت‌های بنیادی میان ضرب حسابی، هندسی و جبری اختصاص یافته و اولویت عملگرها در ریاضیات مدرن...

     محور اصلی بحث بر ساده‌سازی ضرب اعداد دو رقمی و بزرگ‌تر استوار است که از طریق تجزیه اعداد به دهگان و آحاد و استفاده از فاکتورگیری انجام می‌شود. در این جلسه، قواعد ششم تا هشتم برای ضرب سریع در اعدادی نظیر پانزده یا اعداد با دهگان برابر، همراه با مثال‌های عد...

     این جلسه به تشریح قواعد هشتم و نهم ضرب برای تسهیل در ضرب اعداد دو‌رقمی می‌پردازد. در قاعده هشتم، نحوه ضرب اعدادی که دهگان یکسان دارند از طریق جمع یکان یکی از اعداد با کل عدد دیگر و بسط مجموع در مرتبه دهگان تبیین شده است. قاعده نهم به محاسبه ضرب اعدادی با ...

     این جلسه به تشریح قاعده دهم ضرب برای تسهیل محاسبه حاصل‌ضرب دو عدد نامساوی می‌پردازد که بر پایه مفاهیم نصف مجموع و نصف تفاضل بنا شده است. طبق این روش، ابتدا میانگین دو عدد را به دست آورده و آن را در خودش ضرب می‌کنند، سپس مربع نصف مابه‌التفاوت آن‌ها را از ح...

سلسله درس گفتارهای شرح توحید شیخ صدوق در سال ۱۴۰۴ (جلسۀ پنجم: ۱۴۰۴/۰۲/۲۴):  ادامۀ شرح حدیث شمارۀ سی و یکم تناسب «شرک» و «کفر» با «تشبیه» و «انکار» در کلام امام علیه السلام؛ تشکیک در مفاهیم متواطی؛ظروف انطابق طبیعت و انتزاع مفاهیم مختلف

[در شرح] صفحۀ هفتاد و شش، حدیث سی و یکم بودیم:  «حدثنا أحمد بن هارون الفامي رضي‌اللّه‌عنه ، قال : حدثنا محمد بن عبد اللّه ابن جعفر بن جامع الحميري ، عن أبيه ، عن أحمد بن محمد بن عيسى ، عن أبيه ، عن محمد بن أبي عمير ، عن غير واحد ، عن أبي عبد اللّه عليه‌ال...

     در ابتدا، حاضرین به بررسی چالش‌های فاکتورگیری از علامت منفی و جابجایی متغیرها در عبارت‌های ریاضی برای رسیدن به میانگین و تفاضل اعداد در قاعده دهم ضرب می‌پردازند. بخش دوم کلاس به تبیین قاعده یازدهم ضرب اختصاص دارد که بر تسهیل عملیات ضرب از طریق نسبت‌سنجی ا...

موضوع اصلی: روایت بطن نخلة.  موضوعات فرعی:  وجه تضعیف روایت بطن نخله در کلام سید، ترجیح توثیق عبیدالله بن احمد در کلام علامه مجلسی، وصف الدهقان برای عبیدالله بن احمد در امالی طوسی، نکاتی در روایتِ أمایعلمون أنه انما یقتل السفیانی، وجود مفاهیم منسج شیعی در ...

جلسه قبل آقا «دحمان» را فرمودند [که احتمال دارد «دهقان» باشد]. من مطلبی را عرض کردم که در ذهنم راجح شد. سید در تنبیه ثالث فرمودند: «روى الكليني (طاب ثراه) في كتاب الروضة، بسند ضعيف، عن عمر بن يزيد…»[1]، منظور ایشان از ضعف چه کسی است؟ طاطری است؟ در جلسه قبل ص...

ولی شاهد دیگری در مرآة العقول علامه مجلسی پیدا کردم. این‌ها نکات و شواهدی است که خوب است در فرمایشات علماء دقت شود. احتمال دادم خود همین فرمایش علامه مجلسی در مرآة زمینه‌ساز این بوده که سید بحرالعلوم بفرمایند: «بسند ضعیف». در مرآة العقول، جلد بیست و ششم، صفح...

همین‌طور پی جویی کردم و در ذهنم آمد که ما تنها یک سند در امالی طوسی داریم که بین اینها جمع شده است. یعنی تصریح به ابن نهیک است. «عن حمید عن عبیدالله بن احمد بن نهیک الدهقان». پس در کتب رجالی «الدهقان» نیامده ولی در یک سند امالی طوسی به جمع بین این دو تصریح ش...