جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6419
عدم تطبیق روایت با تردید مطرح در کلام علامه مجلسی
مرحوم مجلسی تقریباً همین بیان را دارند. یعنی قول دوم را دارند. فرمودهاند: «أن النبي صلى الله عليه واله بعث عبد الله بن جحش ومعه ثمانية رهط من المهاجرين … فوجدوا بها عمرو بن الحضرمي في عير تجارة قريش في آخر يوم من جمادى الآخرة وكانوا يرون أنه من جمادى وهو رج...
سه قول در تفسیر روایت اهل بطن نخله و ترجیح قول ابن عباس
شاگرد: مرحوم مجلسی هم ظاهراً این را برای صحابه گرفته بودند. در نتیجهگیری به صحابه استشهاد کردند. استاد: بله، یعنی گفتند اهل بطن نخله به این صورت گفته اند. خودشان دیده بودند. اما با اختلافی که شد و با سائر نقلها باید جمع شود. خیلی مسلم نیست. نقلی که ابن ع...
هلال، موضوع دخول شهر در روایت اهل بطن نخله
عبارت صفحه شانزدهم را دوباره میخوانم: «فإنّا إذا رأينا هلال رجب مثلاً فلا معنی لأن نقول هذا الزمان الجاري و الليلة الحاضرة، من الشهر السابق جمادي الآخرة». امام علیهالسلام چه کار میکنند که میگویند «کذبوا»؟ استشهاد میکنند و صحابه هم قبول کردند. میفرماین...
عدم تطبیق شهر بر شبانهروز و وجوه ثبوتی در مدیریت مقدار اضافه شهر
ما این را از خارج میدانیم که شهر گردش ماه است؛ از مقارنه تا مقارنه است. از اهلال هلال تا اهلال ماه بعد یک دور است. یک قطعه زمانی است. ثانیهها و دقائق دارد که معلوم است. کما اینکه سال به این صورت است. سال یک دور است. در زیج و رصدخانه –در حرکت ثانیه از غرب...
تفاوت احکام متناسب با موضوعات روز، شب، شبانهروز و شهر
من چند مثال نوشتهام. ساعت دو بعد از ظهر ماه دیده شد، با همین ارتکازی که همه قبول داریم و آنها میگویند. اگر دلیل میگوید شب اول ماه این دعا را بخوان. خب شما ساعت دو دیدهاید، دیده باشید! باید صبر کنید تا شب دعا را بخوانید. اگر میگوید روز اول ماه این دعا ...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی:نکاتی پیرامون مدیریت امتثال روزه رمضان توسط شارع موضوعات فرعی: روش شارع در بیان احکام خود چرایی عدم اهتمام فقها به مقوله مدیریت امتثال عدم موضوعیت شهادت خمسین در بلاد کبیره بررسی روایت اهل بطن نخله
متعارض دیدن ادله، دلیل عمل نکردن اصحاب به روایات «خمسون»
شاگرد: تحلیل جناب عالی در روایت «خمسین» و مافوق آن این بود که این روایات برای زمانی است که اختلاف فعلی میشود. درحالیکه وقتی ما سیره مستمره و عمل اصحاب را میبینیم، متوجه میشویم که از آن اعراض کردهاند، و حتی بر خلاف آن محقق شده است. این نقض فرمایش شما می...
قاعده «الجمع مهما امکن» و تطبیق آن بر ما نحن فیه
شاگرد: شارع در مقام مدیریت امتثال این روایت را فرمودهاند اما در این مدیریت موفق نشدهاند. استاد: شارع موفق است، اما به چه معنا؟ این فرمایش را دارند؛ ما که الآن سر همین ها مباحثه میکنیم –به نظرم بحث از آن خیلی نافع است- مشهور متأخرین اصولیین میگویند «الج...
معذور بودن علماء در تطبیق مسائل دینی بر نظریات علمی زمان خود
7:14 شبیه آن را در امور دیگر هم عرض کردهام. در تشریح الافلاک مرحوم شیخ بهائی رضواناللهعلیه قبل از اینکه کرویت ارض را بفرمایند، فرمودند فلک اطلس که فلک نهم است و فلک ثوابت که فلک هشتم است، «هما العرش و الکرسی فی لسان الشرع[1]». بر این دو تطبیق کردهاند. خب...
معنون نشدن ادله شرعیه، دلیلی بر غفلت فقها از ادله مدیریت امتثال
شاگرد: یکی از تحلیلهای شما این است که با بحث مدیریت امتثال و انشاء حکم، بین روایاتی که متعارضنما هستند جمع میفرمایید، سؤالی که هست این است که وقتی برای شارع امتثال متشرعه مهم است و دست به مدیریت میزند، اما چرا در ذهن متشرعه و فقهاء اینها متناقضنما است...
دلیل عدم اشاره مستقیم شارع به ادله مدیریت امتثال
شاگرد: مطابق بیان حضرتعالی اگر امتثال متشرعه این قدر مهم است که با روایات دست به مدیریت میزنند، خیلی وقتها با یک بیان زائده آوردن که مئونهای هم ندارد، این مدیریت امتثال میشد. مثلاً در روایت «خمسون» میفرمودند برای زمانی است که اختلاف باشد. در روایات بی...
وجود قرائن و حیثیات مختلف، عامل غموض و پیچیدگی علوم انسانی و فقه
شاگرد: خب چرا فقها این قدر اشتباه کردهاند؟ استاد: نمیتوانیم کلمه «اشتباه» را بگوییم. در این سالها که بهعنوان یک طلبه مطالعه میکردیم، در این مدتی که گذشت واقعاً اعتقاد من این بود که علوم انسانی بیسر و در است؛ هر که هر چه میگوید بافتنی است. اما علوم پ...
تعامل با ادله و شکلگیری ارتکاز فقیه
شاگرد: بنابراین قرائن متصله و منفصله و مناسبات خیلی روشن هم نشد؛ یعنی غامض بود. استاد: نه، توجه به آن، آگاهانه تدوین کردن آنها نبود. همه اینها در ارتکاز ما موجود است. چرا ارتکاز این قدر شریف است؟ چون در ارتکاز هزاران چیز هست اما ناخودآگاه است. وقتی گیر م...
معانی نهفته در لایه پنجم زبان
شاگرد٢: این همان نکتهای نیست که قبلاً میفرمودید در علوم پایه لایههای آخر زبان استفاده نمیشود؟ یعنی چون در علوم انسانی استفاده از لایههای زبان رایج است، آنها را غامض میکند. استاد: یعنی لایههای بالا و پنجم زبان است که انسان در آن لایه خودش را نشان می...
تحقق میقاتیت و تعظیم شعائر، مناط ادله رؤیت هلال در مقام مدیریت امتثال
شاگرد٣: فرمودید در بررسی این روایات مهمترین کار بهدستآوردن مناطی است که شارع در نظر گرفته است. فرمودید در اینجا شارع مناط را بر علم نگذاشته است. ولی قرار شد مناط را بفرمایید. این مناطی که در این روایات دیدید ایجاد نظم و میقاتیت شد؟ یا اینکه بناء بر شک و...
عدم موضوعیت شهادت خمسین در بلاد کبیره
شاگرد: پنجاه شاهد، ولو در طول، موضوعیت پیدا کرد؟ استاد: من میگویم پنجاه بهعنوان عزیمت، موضوعیت ندارد. چرا؟ یک استدلالات کلی دارم. به این خاطر که درجاییکه شارع میخواهد یک چیزی را بهعنوان عزیمت در طول قرار بدهد، برای او به یک بیان یا دو بیان اکتفاء نمی...
سلب توفیق حضور معصوم در عید فطر و قربان، مفاد روایت «لا وفقتم لفطر و لا اضحی»
شاگرد٢: الآن فرمودید دامنه مواقیت امت اسلامیه است. خب اگر به این گستردگی مورد نظر شارع بوده، حداقل باید امت اسلامی به این سمت پیش رفته باشند، درحالیکه میبینیم امت اسلامی به خلاف آن پیش رفتهاند. یعنی ماه رمضان آنها مختلف است، حتی عید قربان آنها مختلف م...
سهولت شروع بحث با «هلال» و نه «دخول شهر» در موضوع حکم روزه
من این روایت را مطرح کنم؛ در صفحه شانزدهم به این رسیدیم: و اليقين و کلّ ما يوجبه، کواشف للموضوع الذي هو الهلال، و الطرق إلی الموضوع و الكواشف له لا تزيد عليه شيئًا، فإنّ الموضوع للأحكام الشرعية ليس إلّا الهلال، فإذا حصل اليقين بالهلال فلا معنی لبقاء الشه...
«الاسماء وضعت لنفس المسمیات» و تسمیه هلال
«و الطرق إلی الموضوع و الكواشف له لا تزيد عليه شيئًا»؛ اگر ما هلال داریم طریق بهسوی کشف این هلال، جزء هلال نمیشود. همانی که خود وحید بهبهانی هم با اینکه در آن مسأله مخالف بودند، فرمودند «الاسماء وضعت لنفس المسمیات». نه مسمای به وصف مسمی یا به وصف مرئی. و...
بررسی سندی روایت «اهل بطن نخله»
«قوله(عليه السلام): «… هذا اليوم لليلة الماضية إنّ أهل بطن نخلة حيث رأوا الهلال قالوا قد دخل الشهر الحرام»»؛ در این چند دقیقهای که وقت هست کلیاتی در مورد این روایت بگویم. این روایت از نظر محتوا خیلی پرفایده است. اما از نظر سند، مرحوم سید بحر العلوم در پایا...