جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 8266
رد یک احتمال در معنای روایت بطن نخله
صفحه شانزدهم جزوه بودیم. در استظهار از این حدیث[1] شریف بودیم. عبارت اینچنین بود: فإنّا إذا رأينا هلال رجب مثلًا فلا معنی لأن نقول هذا الزمان الجاري و الليلة الحاضرة، من الشهر السابق جمادي الآخرة[2] صحبت این بود که آیا این استظهار سر میرسد یا نمی...
سه قول در تفسیر روایت بطن نخله
همانطور که عرض کردم سه قول بود. قول اول، قول ابن اسحاق[1] بود. ابن اسحاق در ١۵١ وفات کرده. یکی از بزرگترین مورخین عالم اسلام است. او میگوید آخر روز رجب بود و مسلمانان میگفتند که به خیال ما ماه شعبان داخل شده بود. اصلاً قولش چیز دیگری است و ربطی ندارد. ع...
اختلاف در تطبیق زمان واقعه بطن نخله بر آخر جمادی و آخر رجب
شاگرد٢: هر دو قول که آخر جمادی و آخر رجب را نقل میکنند، میگویند در رأس ماه هفدهم از هجرت پیامبر بوده، این چطور جور در میآید؟ استاد: این تعبیر در همه نقلها نیست. شاگرد٢: در مغازی سریه ذی العشیره را در ماه شانزدهم و در ماه جمادی میداند، سریه عبد الله ...
جمع بین روایت طالع دنیا با تقدم شب بر روز در روایت بطن نخله
مرحوم مجلسی[1] فرمودند این روایت با روایاتی که میگوید روز بر شب مقدم است، منافاتی ندارد. توضیحی هم ندادند. به نظرم سابقا که در بحارالانوار گشتم، از خود عبارات علامه در توضیح عدم منافات ندیدم. اگر شما دیدید به ما بگویید. من در توضیح فرمایش ایشان اینطور عر...
لزوم بررسی وجوه ثبوتی تطبیق شهر بر شبانهروز
شاگرد۲: اینکه شب معیار باشد با قمر مناسبت دارد؛ چون وقتی معیار ماه را در مقابل شمس، قمر قرار دادیم. علامه مجلسی هم دارند کسانی که شمس را معیار قرار میدهند، شب را تابع روز میگرفتند و کسانی که قمر را معیار قرار میدهند برعکس است. مناسبت شب و روز را میتوان...
استفاده از روش حذفی در پاسخ به قول ابتعاد خاص قمر از زمین
شاگرد: پس اگر ما عبادتی داشته باشیم که ظرف آن کمتر از صبح تا غروب باشد، نمیتوانیم آن را تقطیع کنیم و احتمال ثبوتی تقطیع آن توسط شارع هم هست. الّا صوم که به این صورت نیست. استاد: بله، مثالی که دیروز شروع شد و ناتمام بود این بود؛ اگر دلیلی بیاید به این صور...
فهم موضوعیت یوم، لیل و شهر، در احکام شرعی به وسیله تناسب حکم و موضوع
من مثالها را عرض کنم. الآن در کاشان با چشم عادی میبینند ودر قم با تلسکوپ میبینند، عرف عام را در همین فرض ملاحظه کنید. در قم که با تلسکوپ میبینند اگر دلیل شرعی بگوید «اذا رایت هلال شهر رجب فاقرأ سورة الحمد»، الآن در کاشان که با چشم میبینند، در ارتکاز عر...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی: فقه الحدیث روایت اهل بطن نخله موضوعات فرعی: توضیح علامه مجلسی از روایت اهل بطن نخله کلام طبرسی در مجمع البیان ذیل آیه ۲۱۷ بقره سه قول در تفسیر روایت اهل بطن نخله مشکله عدم تطابق ماه قمری با شبانهروز و راههای تطبیق آن
توضیح علامه مجلسی از روایت اهل بطن نخله
وسط صفحه شانزدهم بودیم. لأن الأمر فی قوله علیه السلام «صم للرؤية و أفطر للرؤية» أمر بالعمل بالأصل العمليّ، لا بحكم واقعيّ ثبوتيّ، و الحكم الثبوتيّ دائر مدار الهلال، و هذا ممّا يری بوضوح في تعابير الروايات، و لعلّ من أحسنه قوله(عليه السلام): «…هذا اليوم ...
کلام مجمع البیان پیرامون داستان سریّه عبدالله بن جحش
در مجمع هم این روایت آمده است. جلد دوم، صفحه سیصدو دوازده؛ ذیل آیه 217 سوره مبارکه بقره آمده است. «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فيهِ قُلْ قِتالٌ فيهِ كَبيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ وَ كُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرام[1]»؛ صد از مسج...
عدم تطبیق روایت با تردید مطرح در کلام علامه مجلسی
مرحوم مجلسی تقریباً همین بیان را دارند. یعنی قول دوم را دارند. فرمودهاند: «أن النبي صلى الله عليه واله بعث عبد الله بن جحش ومعه ثمانية رهط من المهاجرين … فوجدوا بها عمرو بن الحضرمي في عير تجارة قريش في آخر يوم من جمادى الآخرة وكانوا يرون أنه من جمادى وهو رج...
سه قول در تفسیر روایت اهل بطن نخله و ترجیح قول ابن عباس
شاگرد: مرحوم مجلسی هم ظاهراً این را برای صحابه گرفته بودند. در نتیجهگیری به صحابه استشهاد کردند. استاد: بله، یعنی گفتند اهل بطن نخله به این صورت گفته اند. خودشان دیده بودند. اما با اختلافی که شد و با سائر نقلها باید جمع شود. خیلی مسلم نیست. نقلی که ابن ع...
هلال، موضوع دخول شهر در روایت اهل بطن نخله
عبارت صفحه شانزدهم را دوباره میخوانم: «فإنّا إذا رأينا هلال رجب مثلاً فلا معنی لأن نقول هذا الزمان الجاري و الليلة الحاضرة، من الشهر السابق جمادي الآخرة». امام علیهالسلام چه کار میکنند که میگویند «کذبوا»؟ استشهاد میکنند و صحابه هم قبول کردند. میفرماین...
عدم تطبیق شهر بر شبانهروز و وجوه ثبوتی در مدیریت مقدار اضافه شهر
ما این را از خارج میدانیم که شهر گردش ماه است؛ از مقارنه تا مقارنه است. از اهلال هلال تا اهلال ماه بعد یک دور است. یک قطعه زمانی است. ثانیهها و دقائق دارد که معلوم است. کما اینکه سال به این صورت است. سال یک دور است. در زیج و رصدخانه –در حرکت ثانیه از غرب...
تفاوت احکام متناسب با موضوعات روز، شب، شبانهروز و شهر
من چند مثال نوشتهام. ساعت دو بعد از ظهر ماه دیده شد، با همین ارتکازی که همه قبول داریم و آنها میگویند. اگر دلیل میگوید شب اول ماه این دعا را بخوان. خب شما ساعت دو دیدهاید، دیده باشید! باید صبر کنید تا شب دعا را بخوانید. اگر میگوید روز اول ماه این دعا ...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی:نکاتی پیرامون مدیریت امتثال روزه رمضان توسط شارع موضوعات فرعی: روش شارع در بیان احکام خود چرایی عدم اهتمام فقها به مقوله مدیریت امتثال عدم موضوعیت شهادت خمسین در بلاد کبیره بررسی روایت اهل بطن نخله
متعارض دیدن ادله، دلیل عمل نکردن اصحاب به روایات «خمسون»
شاگرد: تحلیل جناب عالی در روایت «خمسین» و مافوق آن این بود که این روایات برای زمانی است که اختلاف فعلی میشود. درحالیکه وقتی ما سیره مستمره و عمل اصحاب را میبینیم، متوجه میشویم که از آن اعراض کردهاند، و حتی بر خلاف آن محقق شده است. این نقض فرمایش شما می...
قاعده «الجمع مهما امکن» و تطبیق آن بر ما نحن فیه
شاگرد: شارع در مقام مدیریت امتثال این روایت را فرمودهاند اما در این مدیریت موفق نشدهاند. استاد: شارع موفق است، اما به چه معنا؟ این فرمایش را دارند؛ ما که الآن سر همین ها مباحثه میکنیم –به نظرم بحث از آن خیلی نافع است- مشهور متأخرین اصولیین میگویند «الج...
معذور بودن علماء در تطبیق مسائل دینی بر نظریات علمی زمان خود
7:14 شبیه آن را در امور دیگر هم عرض کردهام. در تشریح الافلاک مرحوم شیخ بهائی رضواناللهعلیه قبل از اینکه کرویت ارض را بفرمایند، فرمودند فلک اطلس که فلک نهم است و فلک ثوابت که فلک هشتم است، «هما العرش و الکرسی فی لسان الشرع[1]». بر این دو تطبیق کردهاند. خب...
معنون نشدن ادله شرعیه، دلیلی بر غفلت فقها از ادله مدیریت امتثال
شاگرد: یکی از تحلیلهای شما این است که با بحث مدیریت امتثال و انشاء حکم، بین روایاتی که متعارضنما هستند جمع میفرمایید، سؤالی که هست این است که وقتی برای شارع امتثال متشرعه مهم است و دست به مدیریت میزند، اما چرا در ذهن متشرعه و فقهاء اینها متناقضنما است...