جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6438
وجه دوم در معنای «ازیده»: نهی از صوم یوم الشک برای حفظ اغراض شارع
در «ازیده» این را عرض میکنم. فرمایشی را فرموده بودند، دیدم گاهی که مطالب نزدیک هم است مقصود اشتباه میشود. من که میخواهم بگویم «ازیده» در استظهار دوم بهمعنای نیت نیست، نمیخواهم عرض کنم این «ازیده» در روایت هشتم از ادله استصحاب است. من دیروز اصلاً ن...
ارتباط احکام طولی با اغراض شارع
شاگرد: شاید توهم شود که با جعل احکام غیر الزامی نظم به هم بخورد. دو طرف دارد؛ یکی این است که بهتر است بگیرید و یکی هم این است که عدهای نمیگیرند. استاد: این هم مطلب خوبی است. ببینید در زمان ما خیلی محل ابتلاء میشود. یعنی خیلی از مسائل هست که وقتی مرجع...
چند لسانی بودن روایت «ازیده»
شاگرد: بهتر نبود وقتی شارع این مقصود را دارد لسانش همگرا با لسان استصاب باشد؟ در روایتی که مورد بحث ما است، حضرتعالی فرمودید مفاد استصحاب نیست اما نکتهای که میگویم از مبادی آن است. خب از همان لسان استصحاب برای این مدلول استفاده میکردند. شاگرد۲: اگر...
تقریر مرحوم مظفر از ادله روایی استصحاب
حالا برای استصحاب هم این را عرض بکنم. در اصول الفقه یکی از جاهای بسیار زیبا و لطیف در بیان مرحوم مظفر رضواناللهعلیه جایی بود که ایشان خواستند تفصیلی که شیخ انصاری دادند را قبول نکنند. عنوانش این است: «مدی دلاله الاخبار علی هذا التفصیل[1]». تفصیل شیخ چه ...
لزوم تفکیک مقام افتاء از مقام حکم
شاگرد: من چه کسی هستم که بخواهم یک روز را به ماه رمضان اضافه کنم، شاید نگاه به مسائل اجتماعی داشته باشند. عین همین عبارت هم از عبدالله بن مسعود هست. استاد: انشاءالله نگاه میکنم. این فرمایش را بگذارید. آن جایی که میخواهم بگویم شافعی برای «احب ان اصوم یو...
ترجیح بین ادله با اغراض شارع
شاگرد۲: در مورد مصلحت بقاء و استیعاب که فرمودید، میتوان از آنها بهمثابۀ یک قاعده از آنها استفاده کرد؟ مثلاً در مقام استنباط ما دو حکم به دست میآوریم و میبینیم که این موافق مصلحت بقاء و استیعاب است، اگر چه ادله دیگری تام و تمام است اما… . استاد:...
حکم حاکم و مسأله مدیریت امتثال
شاگرد: در مقام عمل کردن میتوان از این استفاده کرد؟ استاد: بله، این خوب است. در مقام عمل حتماً این ملاحظه کارساز است. حکم حاکم شرع که هم فقیه است و هم عادل است؛ هم خدا را در نظر میگیرد و هم فقه را بلد است، اینکه حکمش نافذ است بهخاطر همین است. یعنی ا...
گستره منابع روایی در تحقیق فقهی
52:16 شاگرد: شما که روایات باب را ملاحظه میکنید تنها به وسائل اکتفاء میکنید؟ استاد: نه، تا ممکنم باشد کافی شریف و... را در نرمافزار میبینم. سفارش هم کردهام. الآن هم که وسائل را آوردهام گفتم چرا آوردهام. چون خود صاحب کفایه فرمودند «فراجع». گفتم ...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی:اغراض شارع در مدیریت امتثال موضوعات فرعی:عدم موضوعیت یقین به شروع ماه برای وجوب روزه بررسی جمع روایات صوم یوم الشک به قصد بدعت و تضعیف این جمع مدیریت امتثال و اغراض شارع در آن نقش استصحاب در مدیریت امتثال
بررسی موضوعیت یقین در رؤیت هلال
بحث در جمع بین این دو روایت بود. شروع بحث هم در صفحه شانزدهم جزوه بودیم. حاج آقا فرمودند: «و حيث إنّ ما دلّ على أنّ الاعتبار بالرؤية من أدلة الاستصحاب[1]». در ذهن قاصر من این است که یکی از مهمترین مشکلات سر راه بحثهای فقهی رؤیت هلال، همین است. یعنی ما به...
تأیید دلالت روایات بر موضوعیت یقین توسط صاحب کفایه
سؤال این است که آیا صاحب کفایه این «ربما یقال» را هم تأیید کردهاند یا نه؟ «ربما یقال…» اما من صاحب کفایه هم موافق هستم یا نه؟ از شاگردانشان خیلی ها میگویند از لحن استاد که اشکال نکردهاند –ا غیر شاگردانشان هم میگویند- و «ربما یقال» فرمودهاند تأییدی...
عدم موضوعیت یقین در روایات رؤیت هلال
علی ای حال «فراجع» از ناحیه ایشان امری بود که به این باب مراجعه کنیم. ایشان هم فرمودهاند «ما عقد فی الوسائل لذلک من الباب». چهار باب بود. احتمال قوی این است که منظور ایشان باب سوم باشد. جالب است که در همان باب سوم مرحوم صاحب وسائل واژهای را به کار برده...
تصریح به موضوعیت یقین بعد از صاحب کفایه
در ادامه ملاحظه کردید که این فضا تا جایی رفت که عبارات دیگری نیز بود. مثلاً در نهایة النهایة گفتند: «اقول اوهن ما فی الباب». یا در منتقی گفتند: «و لا أدری لم غفل الاعلام عن هذا الوجه الواضح». به وجه واضحی رسیده بود که فرمودند «لِمَ غفل الاعلام». عباراتشان ص...
بررسی تعارض دو روایت یوم الشک
ما مراجعه کردیم و در چهار باب مشغول بودیم. روایت اول باب پنجم در ابواب وجوب صوم و روایت هشتم از باب ششم که مرسل فقیه بود. ١ ـ محمد بن يعقوب ، عن عدة من أصحابنا ، عن أحمد بن محمد ، عن حمزة بن يعلى ، عن زكريا بن آدم ، عن الكاهلي قال : سألت أبا عبدالله علي...
حمل «ازیده» به قصد ازدیاد و بدعت
جلسه قبل عرض کردم روایت اول ناظر به احراز واقع بود و هیچ حیثیتی هم در آن نبود. «لان أصوم يوما من شعبان أحب إلي من أن افطر يوما من شهر رمضان». اما روایت هشتم که ظاهرش معارض با آن بود، متحیث به حیثیت «ازیده فی شهر رمضان» بود. یعنی اگر این «ازیده» بیاید این رو...
سه مبعِّد برای این حمل
برای احتمال اول که به نیت بود من سه مبعد را آخر جلسه قبل عرض کردم. نمیخواهم بگویم این مبعِّدها مثل مکاتبه میشود. بحمدالله بعداً از عبارت اصول الفقه آشیخ حسین حلی پیدا شد. ولی آن چه که ذهنیت من هست، این است به آن نحوی که آقایان در مکاتبه فرمودهاند حتی...
تقویت حمل «ازیده» بر ممنوعیت صوم یوم الشک
حالا من آن طرفش را بگویم. وجوهی که میتواند پشتوانه این باشد که امام علیهالسلام اصلاً کاری با نیت ناوی ندارند. دارند با یک امری به حمل شایع بیان میکنند که وقتی شما بخواهید یوم الشک را بگیرید هر نیتی بکنید یک زیادی به حمل شایع خارجی هست که این مورد پسند...
اغراض شارع در مدیریت امتثال
روی این فضا که این روایات مربوط به مدیریت امتثال باشد عرض میکنم. البته مانعة الجمع نیست که برای جاهای دیگر هم باشد. تعبیری که امروزیها دارند و مانوس همه هست، قانون اساسی است. من از این واژهای که مانوس همه هست استفاده میکنم. به گمانم تشریعات شارع مقد...
استصحاب یقین و رفتار سابق، یکی از مؤلفههای حفظ نظم
یکی دیگر از چیزهایی که در نظر دارد این است که مربوط به نظم است و در برقراری نظم بسیار دخالت دارد، قاعده استصحاب است. قاعده استصحاب به چه معنا است؟ قاعده استصحاب تقریرهای مختلفی دارد. مستحضر هستید و مرحوم شیخ هم مطرح کردهاند. قائلین حسابی هم دارد که میفر...
مسأله تعدد زوجات و متعه در نظریه مدیریت امتثال
شاگرد: یکی از این مواردیکه فرمودید جزء اصول قانون اساسی است به نظر میرسد به حسب آیات، حکم آن نباید مکروه باشد. یعنی نباید مورد کراهت عموم مؤمنین باشد. ما یک حکم تعدد زوجات داریم. ما بررسی کردیم هم در خانمهایی که مؤمن هستند و هم در کشورهای مختلف و در ف...