جمع بندی مراد از «رأی» درروایت محمدبن مسلم

بنابراین نکته‌ای که در این روایت شریفه گفتم، این شد:

در روایت محمد بن مسلم ولو حضرت دارند رأی را نفی می‌کنند، اما به این دلیل نیست که رأی بد است، چون رأی در موضوعات است درحالیکه رأی در موضوعات  بد نیست بلکه آن را نفی می‌کنند به‌خاطر بستر آن رأی که ماه مبارک است؛ فرض الله است؛ تعظیم شعائر است؛ میقات ناس است. اینجا استصحاب، اینجا مشی بر یقین، اینجا مصلحت نظم کلی مجتمع اسلامی و بلد اسلام غلبه دارد بر این‌که در این موضوع به رأی عمل کنید. لذا می‌فرمایند «لیس بالرای و لا بالتظنی»؛ رأی در موضوعات، خود، مذموم نیست بلکه خصوصیت کار در اینجا طوری است که نباید به رأی عمل کنید. ولو وقتی دنبالش هم بروید حرام نیست. مذموم نیست که شما در رؤیت هلال کار کنید و فکر کنید و هیئت یاد بگیرید.