الف) لزوم تفکیک بین ملاک حکم و غلبه تحقق آن در یک مورد

اما نسبت به روایت ابن یزید؛ «ان المغیریة یزعمون…». نکته‌ای که در استدلال ایشان موجود است، خیلی اهمیت دارد. این است که این روایت دارد یک ملاک را می‌گوید و یکی هم غلبه تحقق این ملاک را می‌گوید. وقتی روایت به‌وضوح یک ملاک را می‌گوید و همراه‌ آن، غلبه تحقق ملاک را می‌گوید، در وقت نزاع علمی، میزان غلبه تحقق ملاک است یا خود ملاک میزان است؟ خود ملاک میزان است. چون ملاک اصل کاری است. نه غلبه تحقق یک ملاک. حضرت در روایت شریفه چه می‌فرمایند؟ می‌فرمایند چرا شب برای قبل است؟ فرمودند: «کذبوا ان اهل البطن نخلة حیث راوا الهلال»؛ زمانی‌که هلال را دیدند؛ بعد از رؤیت هلال، دیگر حاضر نبودند بگویند این شبی که می‌آید برای ماه جمادی است. بلکه گفتند دیگر هلال را دیدیم، پس این شب برای ماه رجب است. این ملاک شد. ملاک روشن، آن هم عرفی. عرف می‌گوید حالا که هلال را دیدیم، هلال ماه رجب را دیده‌ایم. چطور با این‌که امشب هلال را دیدیم، امشب برای ماه قبل باشد؟! معنا ندارد. این ملاکی است که حضرت می‌فرمایند. خُب درست است. غلبه استهلال و رؤیت هلال چه زمانی است؟ وقت غروب است.