تنبیه ثالث مصباح سید بحرالعلوم
مرحوم سید بحر العلوم در تنبیه ثالث یک جملهای دارند؛ مقدمه آن را بگویم تا در جلسه بعد این سؤالاتی که عرض میکنم جوابش را پیدا کنیم. فرمودند:
الثالث: روى الكليني (طاب ثراه) في كتاب الروضة، بسند ضعيف، عن عمرو بن يزيد، قال: قلت لأبي عبد الله عليه السّلام: إنّ المغيرية يزعمون أنّ هذا اليوم لهذه الليلة المستقبلة، فقال: كذبوا، هذا اليوم للّيلة الماضية، إنّ أهل بطن نخلة حيث رأوا الهلال قالوا: قد دخل الشهر الحرام. و استدلّ بعض فضلاء المتأخّرين بهذه الرواية على عدم اعتبار الرؤية قبل الزوال، قال:و وجه الدلالة أنّه يفهم منه أنّ الهلال إذا رئي فاليوم المستقبل و الليلة المستقبلة أوّل الشهر، و أنّ اليوم تابع للّيلة الماضية.و هو كما ترى.[1]
«روى الكليني (طاب ثراه) في كتاب الروضة، بسند ضعيف»؛ آیا واقعاً این سند ضعیف است؟! مرحوم مجلسی در مرآة میگویند که موثق است. چرا سید میگویند ضعیف است؟! سید فوائد الرجالیه دارند. ماشاءالله بالا هستند، چطور شده که ضعیف گفته اند؟! پیدا کردن وجه ضعف در نظر سید چیست؟
«عن عمرو بن يزيد»؛ البته واو ندارد، ظاهراً عمر بن یزید است.
«…و استدلّ بعض فضلاء المتأخّرين»؛ این فضلاء متاخرین چه کسانی هستند؟ تا اندازهای که فعلاً ما میدانیم این "فضلاء المتاخرین" مرحوم صاحب وسائل هستند، آن هم نه در وسائل بلکه در تعلیقه «منه» بر وسائل که در چاپ اسلامیه نیامده ولی در چاپ آل البیت آمده است. حالا شما ببینید آیا این «بعض فضلاء المتاخرین» غیر از صاحب وسائل کسی دیگر را هم داریم؟ و تعلیقه ای که صاحب وسائل بر وسائل داشتند چرا در چاپ اسلامیه نیامده است؟ یعنی در همه نسخهها نیست؟! بلکه به گمانم فرموده بودند چاپ اسلامیه را از خط صاحب وسائل نوشته بودند. علامه طباطبایی مقدمهای بر چاپ اسلامیه دارند. شاید فرمودهاند از نسخه ای که خط خود صاحب وسائل بوده چاپ شده است. لذا رمز اینکه در آل البیت تعلیقه آمده و در اینجا نیامده چیست؟ پس چند سؤال شد؟ چرا میفرمایند «سند ضعیف»؟ یکی هم «فضلاء متاخرین» چه کسانی هستند؟ غیر از تعلیقه صاحب وسائل در این نسخه کسی دیگری را هم داریم؟
[1] رؤيت هلال، ج۳، ص: ۱۹۸۶
بدون نظر