نگاه نقادانه به مطالب علمی

(1:20)

دیروز عرض کردم برگه‌ای را ارسال کنند، آن را ارسال کردند. سه جلسه هست؛ [در ذیل] جلسه دویست و هفتاد و شش، دویست و هفتاد و نه، و دویست و هشتاد و دو [گذاشته شده]. این متنی که دیروز خواندم و عرض کردم بگذارند، ذیل جلسه دویست و هشتاد و دو گذاشته شده است. دو جلسه هم مطالب قبلی بود؛ دویست و هفتاد و نه، و دویست و هفتاد و شش بود. هر کدام را اشاره می‌کنم.

اول این‌که باعث خوشحالی بنده است؛ این را گذاشته بودم، چون در مباحثه وقت کم است و فرصت نمی‌شود افادات آقایان بیان بشود، اینجا یک مجالی هست که مطالبتان را بفرمایید. وقتی هم که چیزی می‌فرمایید علی ای حال فکر کرده‌اید. من هم اول باید آن‌ها را بفهمم و بعد که فهمیدم اگر موافق بودم که عرض می‌کنم، اگر هم سؤال و ابهامی دارم آن را هم عرض می‌کنم. مطالبی است که علی ای حال باید بحث بشود. درخواستی که از شما دارم، این است که مطالبی که می‌فرمایند را شما هم ببینید؛ یا آن‌ها را تقویت کنید و یا نقدش کنید. این‌هایی هم که من عرض می‌کنم همین‌طور است. یعنی مباحثه برای همین نقد است. حتی از مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری چیزی شنیده‌ام؛ یک قضیۀ لطیفی است؛ ظاهرش این است که حاج شیخ می‌خواهند بگویند وقتی یک مطلبی را می‌خوانید، همیشه نگاه حسن ظن و تصحیح نداشته باشید، نگاه نقد هم داشته باشید. معلوم است که غلط بی خودی گرفتن اشتباه است. اما این‌که نگاه عالمانه داشته باشید، نگاه عالمانه نگاه نقد است. نه نگاه تأیید که تا آخر کار اگر نقودی هست از آن‌ها چشم‌پوشی کنیم. آن قضیه هم این است: مرحوم حاج شیخ مطلبی را نوشته بودند؛ به یکی از شاگردانشان دادند تا آن را نگاه کند و بیاورد. ایشان هم رفت‌وآمد و گفت خیلی خوب بود. حاج شیخ نگاه کردند و دیدند دفترشان همین‌طور صاف و سالم برگشته است. هیچ چیزی ننوشته است! حالا تأیید بکند یک چیزی، اما از جواب مرحوم حاج شیخ معلوم می‌شود که منظورشان این است که نگاه نقد داشته باشید. این جور شنیدم که حاج شیخ با همان لهجه یزدی فرموده بودند خوب بود کنارش لا اقل یک فحشی می‌نوشتی! «فحش» اشعار به این دارد که نگاه تو، نگاه نقد باشد. یک ایراد و اشکالی در آن ببین. این تشویق همراهان ایشان بود تا نگاهشان نگاه نقد باشد و با نقادی مطلب را پیش ببرند.

علی ای حال تا شنبه فرصت هست که این سه صفحه‌ای که عرض کردم را نگاه کنید و ببینید آقایان چه فرموده‌اند. یا به آن‌ها جواب بدهید یا تأیید کنیدتا بحث پیش برود و ببینیم فضای بحث به کجا می‌رسد.