دلیل لزوم تعیین میقات واحد در کره

شاگرد۲: از خود میقات، وحدت در میقات به دست نمی‌آید.

استاد: میقات حج، یعنی دو روز عرفات باشد؟!

شاگرد۲: اشکالش چیست؟ میقاتیت یعنی معین بودن، وقتی به حسب فرد معیّن است، تکلیفشان مشخص است، آن دسته دوم هم تکلیفشان مشخص است. مجموعاً در دو-سه روز هم این قضیه جمع می‌شود. 

استاد: «میقات للناس» یعنی سه روز؟! من یک مثال فاحش عرض کنم؛ در پردیسان قم یک شنبه باشد، در وسط شهر دوشنبه باشد، قنوات و شرق هم سه‌شنبه باشد. این در میقاتیت مشکلی دارد؟! محال است؟ نه. صحبت در استحاله نیست. اما این میقات است؟!

شاگرد۲: بله مثلاً با رفقای مشهد بگوییم این کلاس آنلاین دو ساعت قبل از اذان برگزار می‌شود، همان جا سؤال می‌کنیم به اذان مشهد یا اذان قم، این تکلیف را مشخص می‌کند و خیلی راحت قضیه حل می شود.

استاد: مثلاً شصت قطار در نقاط مختلف هستند که می‌خواهند در لحظه واحده حرکت کنند. روی این فرمایش شما چه زمانی را باید معین کنیم؟ قطار به ساعت کالیفرنیا؟!

شاگرد۲: همین کار را کرده‌اند، کنارش می‌نویسند پرواز در ساعت نه به وقت محلی.

استاد: وقت محلی چه زمانی است؟

شاگرد۲: همان فاصله‌ای است که از ساعت گرینویچ هست.

استاد: فاصله اش چقدر است؟ باید مراجعه کنند. نکته این است که وقتی به همه می‌گویند در این لحظه حرکت کن، باید شصت تا را تعیین کنید. این چه میقاتی است؟! اما وقتی یک ساعت را می‌گویید، می‌گویید ساعت‌های محلی را کنار بگذار، ساعت دوازده واحد را در نظر بگیرید. وقتی شما با محل کار دارید، ساعت محلی آن را می‌گویید. چون کلاس در مشهد برقرار می‌شود و دو ساعت قبل از ظهر است، می‌گویید به وقت محلی. اصلاً چرا سراغ این رفتند که نصف النهار واحد بگذارند؟ چون هرج‌ومرج شده بود. حالا الآن می‌خواهید یک ساعتی بگویید که در قم و مشهد دو مجلس با هم برقرار بشود، کدام را می‌گویید؟!

شاگرد۲: اگر از دلیل اثباتی فهمیدیم که وقت محلی کافی نیست و نیازمند ساعت واحده است، می‌توانیم از سیاق همان دلیل در بیاوریم که منظورش کدام وقت است.

استاد: اتفاقا همه بحث ما سر همین بود. لذا خدمت ایشان گفتم اگر خودمان این کار را بکنیم کافی نیست. ما می‌خواهیم از ادله اثباتیه در فضای کلاس فقه استظهار روشن داشته باشیم. این‌که خود شارع متکفل میقاتیت مرتبطات هم [شده] است. الآن در لحظه واحد در کل ایران می‌خواهد سی کلاس برقرار بشود، چه ساعتی؟! شما می‌فرمایید ساعت محلی او، خب باید پنجاه ساعت تعیین کنیم.

شاگرد۲: عرض من این است که از دلیلی غیر از میقات استفاده می‌شود. یعنی غرضی در آن هست.

استاد: نه، شما گفتید چه مانعی دارد که میقات چندتا باشد؟!

شاگرد۲: شما فرمودید مانعش این است که غرض واحد محقق نمی‌شود… .

استاد: خب در ارتباطات محقق شد یا نه؟ برای تعیین پنج کلاس در جاهای مختلف، غرض با ساعت محلی محقق می‌شود یا نه؟! بحث ما از اینجا شروع شد که گفتید چند میقات چه مانعی دارد؟ من گفتم مانع دارد. میقاتی که شما می‌گویید با ساعت محلی برطرف می‌شود برای یک واقعه در آن محل است. اما اگر ارتباطاتی باشد که بخواهند این ارتباطات هماهنگ با هم در لحظه واحد انجام بشود، قوام میقات به وحدت است. نمی‌توانید بگویید خب میقات چندتا باشد. همان جا هم محال نیست که شما برچسب بزنید و بگویید این سی تا را نگاه کن و بگو کجا هستند.

شاگرد۲: منظورم این است که اگر ثابت شود که غرض واحد در همه جا باشد، این میقات کافی نیست. در غیر این صورت کافی است.

استاد: شما تشریف نداشتید. ما مفصل روایات را می‌خواندیم. استظهارات خوبی از آن‌ها می‌شد.