موافقت مبنای نصف النهار واحد با مبنای مشهور در رویت عند الغروب

(48:46)

شاگرد: این ایده را حضرتعالی فقط در  لیلة القدر و امثاله می‌فرمایید، یا می‌خواهید آن را گسترش بدهید و صوم را هم براساس آن تنظیم کنید؟

استاد: در صوم ما مشکلی نداریم. روی مبنای سید عرض کردم؛ می‌خواستم روی مبنای ایشان زوال را به‌عنوان یک لحظه که خیلی شتاب و تلورانس نداشته باشد، آورده باشم. بعد هم که در زوال واحد رفتیم منظم شد. حالا نگاه کنید از فرمایش سید فاصله می‌گیریم ولی با محافظت بر یک نصف النهار مشخص دحو الارض. حالا سؤال من این است که در اینجا می‌توانیم مبنای مشهور را درست کنیم یا نه؟ یعنی کاری به زوال و مختار سید نداریم. با مختار مشهور کار داریم. مشهور فرمودند غروب بلد میزان است، نه زوال فردا. من عرض می‌کنم اگر سراغ نصف النهار مشخص آمدیم، همین مبنا را هم برای نظم کل کره اعمال می‌کنیم. می‌گوییم حالا که نصف النهار مشخص شد، ما یک غروب مشخص هم داریم. چه کار داریم به زوالش؟! سراغ غروبش می‌رویم و می‌گوییم اگر در وقت غروب دحو الارض، وقت غروب دیشبش هلال داشتیم، ماه شروع شده بود و الّا نه. الآن هم طبق مبنای مشهور به نظم رسیده‌ایم.

شاگرد: همان‌طور که عقلاء نیاز به ساعت محلی و تقویم جهانی دارند، در شریعت احکام مختلفی هست. ما یک پایه‌ای می‌خواهیم که در ارتکازمان شخصی است تا اموری مثل لیلة القدر را با آن درست کنیم. فرمایش شما این را درست کرد. از آن طرف شارع یک چیزهایی دارد که مربوط به طلوع و غروب است. مثل روزه که از صبح شروع می‌شود و تا غروب است. یعنی آن را به‌عنوان پایه می‌گذاریم؛ کأنّ یک انشائات طولی که می‌فرمودید داریم؛ یک جعل تقویم طولی داشته باشیم که اصلش «إِنَّ عِدَّةَ ٱلشُّهُورِ عِندَ ٱللَّهِ ٱثۡنَا عَشَرَ شَهۡرا»[1] است که اموری مثل لیلة القدر و تقویم جهانی را با آن سر و سامان می‌دهیم، یک ماهی هم داریم که باید براساس روز و شب تقویمش را درست کنیم.

استاد: ان شاءالله فردا عرض می‌کنم.

[1] التوبه ۳۶