ب) وقوع رأس شلجمی به نسبت یک ششم در بلاد اسلامی در طول تاریخ و دفع اشکال کثرت خطا

این استیحاش قبول است. یعنی اگر در کلمات مدافعین تلسکوپ ببینید به میدان این استیحاش می‌روند و می‌گویند مانعی ندارد. اما در این جزوه این‌طور نیست. اگر پذیرفتیم غلبه‌ای باشد که عرف واقعاً در آن غلبه قاهره می‌بیند، نمی‌توانیم بگوییم شارع این را اعلام کرده. تا این اندازه این را پذیرفتیم. اما در این جزوه به این سمت رفتیم که بگوییم اصلاً به این صورت نیست. حاصلش هم این است: در آن شکل شلجمی، تنها در رأس شلجمی است که این مسأله نمود پیدا می‌کند. آن هم از اول عالم اسلام تا به حال یک ششم موارد است که رأس شلجمی در عالم اسلام قرار می‌گیرد. لذا در این شلجمی آن چه که مهم بود بقیه مراتب آن بود. در رأس شلجمی که فقط دو-سه ساعت تفاوت بود. در اینجا حرف شما درست است. می‌گویید وقتی رأس این شلجمی در بلاد اسلام قرار گرفته، ممکن نیست به چشم عادی دیده شود، و ممکن است با تلسکوپ دیده شود. پس نماز و روزه های آن‌ها مشکل داشته است. وقتی فقط رأس شلجمی منجر به اختلاف می‌شود دیگر تعظیم خطا و این‌که غالباً خطا بوده، راه پیدا نمی‌کند. روی این فکر کنید و ببینید سر می‌رسد یا نه. این جزوه این استیحاش بزرگ را جواب می‌دهد که عملاً اصلاً غلبه نبوده.

والحمد لله رب العالمین