اختلاف نسخ

«روى الكليني (طاب ثراه) في كتاب الروضة، بسند ضعيف، عن عمرو بن يزيد»؛ در کتاب‌خانه مجلس دو نسخه از مصابیح سید هست. ظاهراً این بخش چاپ جدید نشده است. سند ضعیف نیست. مرحوم مجلسی فرموده‌اند موثق است. دیگران هم فرموده‌اند. حتی در آلاء الرحمن فرموده‌اند «بسند صحیح». شاید صحیح ایشان نظر خودشان باشد یا یک سهو القلم شده باشد. علی ای حال چرا «بسند ضعیف»؟! آن هم از کسی مثل سید بحر العلوم؟!

این‌که فرمودند «طاب ثراه»، من این دو نسخه را تطبیق دادم؛ یک نسخه بود که شانزده سال بعد از وفات سید بحرالعلوم نوشته شده بود، این در آن نسخه هست. چون کاملاً دارد «طاب ثراه». در نسخه دیگر این را ندارد. در آن نسخه دارد: «روی الکلینی» و یک علامت کوچکی مثل «ره» دارد. این «طاب ثراه» با همین خصوصیت در نسخه هزار و چهارصد و سی و سه است.

هر دو نسخه خطی «بسند ضعیف» را دارند. من نگاه کردم تا ببینم آیا ناسخ ممکن است اشتباه کرده باشد یا نه؟ مثلاً ایشان «موثق» گفته و ناسخ اشتباه کرده. اما دیدم ظاهر نسخه‌های خطی در حدود نود و هشت درصد همین کلمه «ضعیف» است.

همین نسخه ای که «طاب ثراه» دارد، در کلمه «عمرو بن یزید» واو را دارد. «عمرو بن یزید» ثبت است. اما عمرو نیست، بلکه عمر بن یزید است. در آن نسخه خطی عمر بن یزید است. این خوب است.