جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6487
استقلال زبان و منطق از یکدیگر
محور بحث ما در جلسه قبل بر این بود که در بحث هوش مصنوعی و اینکه احکام فقهی بر فاعل یک کاری بار شود که آن فاعل از پشتوانه انواع این هوش مصنوعی برخوردار است، با استظهاری که از دلیل شرعی میشود، موضوع احکام، کدام یک از این انواع را در بر میگیرد و احکام فقهی ب...
پیشگفتار(خلاصه)
بررسی اشکال به صوریسازی در مثال جدول ضرب، صوریسازی نسبت به معنای وضعی، خلو حروف الفبا از معنا، هوشمندسازی ماشین با انضمام حافظه و تفاوت آن با درک معنا
تفکیک زبان از معنا
آن چیزی که الآن بحث ما است و خیلی مهم است، این است که دستگاه زبان از معنا استقلال دارد. آن فایلی هم که رفتوبرگشت شده، آن آقا میگویند برای من اصلاً معقول نیست که ما یک زبان صوری محض داشته باشیم، و حال آنکه تأکید من بر این است که جدا کردن زبان از معنا ممکن ...
طرح اشکال به صوریسازی در مثال کودک و جدول ضرب
ذیل جلسه قبل که مباحثه کردیم، مطلبی را ارسال کردهاند که مطلب خوبی است. من فرمایش ایشان را میخوانم تا همین عینکگذاری در تشخیص معنا روشن شود. فرمودهاند: راجع به مثال کودک و جدول ضرب دو نکته به ذهن میرسد (البته مستقیماً ناظر به مقصود شما از این مثال نی...
الف) معنای ذاتی در هر نماد
«هر رفتار خاص که او آگاهانه آن را انجام میدهد نیز نزد وی معنادار است. در مثال مورد بحث، کودک نشانۀ «۲» را به مثابۀ یک معنا میبیند که این معنا بر افرادی منطبق میشود»؛ خب او که اصلاً عدد را بلد نیست، چطور بهمثابۀ معنا میبیند؟! این حرف درست است یا نه؟! یعن...
ب) معنای طبعی در هر نماد
گام دوم این است: هر چیزی با این خصوصیاتی که دارد، با یک معانیای تناسب طبعی دارد. مثلث با «3» و خیلی از چیزها تناسب طبعی دارد. هر چیزی که ریختش سهگانگی است، با مثلث تناسب طبعی دارد. شما میگویید زاویه حاده، منفرجه و قائمه. ببینید گزینههایی که در زاویه داری...
ج) معنای وضعی نماد
صوریسازی نسبت به معنای وضعی محل بحث در جدول ضرب خب آنچه که من عرض میکنم چیست؟ اینهایی که الآن گفتم، به اصطلاح امروزی، فرا زبان بود. یعنی وقتی میخواهید یک زبان صوری محض درست کنید، معنای نفس نماد به این معنا است و معانی مناسب او و سایر چیزهایی که بعداً صحب...
بهترین نماد، نماد فارغ از معنا؛ نقش بهترین نماد در صوریسازی
حالا که مطلب قبلی را گفتم، یک اشاره کوچک هم بکنم؛ هر چیزی را میشود نماد برای هرچیزی قرار بدهیم؛ سؤال خیلی قشنگ این بود که بهترین نماد چه نمادی است؟ آیا شخص لفظ «زید» که در ساعت ده از دهان در آمده بود، نماد خوبی بود؟ نه؛ میشد و مشکلی نداشت، اما چه فایدهای ...
حروف الفبا نمونهای از نماد بدون معنا
شاگرد۲: این نکتهای که راجع به حروف الفبا گفتید، در حروف الفبای زبان عربی و فارسی است یا مشترک بین تمام حروف الفباست؟ استاد: ظاهرش مشترک بین همه الفبای زبانها در بشر است. شاگرد۲: الآن ممکن است بعضی از حروف زبان انگلیسی باشد که یک معانی متعددی بهجز آن چیز...
خلو حرکت دست از معنا در جدول ضرب
استاد: این فرمایش ایشان است: «میفهمد که ج، ب نیست. همچنین اینکه از ردیف و ستون انگشت خود را حرکت دهد تا به نشانۀ محل تلاقی برسد، این حرکت، نزد او یک معناست»؛ قبول است. حرکت یک معنا است. چرا؟ چون حرکت برای خودش یک چیزی است که معنا دارد و تعریف دارد. خب او ه...
تفاهم با کودک در یادگیری جدول ضرب در فرا زبان
«۲. اینکه از کودک بخواهیم هنگامی که دو نشانه به او عرضه شد، با حرکت عمودی و افقی در جدول ضرب، نشانهای دیگر را بیابد و ارائه دهد، این خواسته، با تفاهم با کودک به او منتقل میشود»؛ با او حرف میزنیم و معنا رد و بدل میشود. خب معنا رد و بدل میشود، اما در زبان...
تقلید کودک
خب حالا سؤال این است: وقتی کودک به دنیا میآید و رشد میکند، در مراحل اولیه، وقتی به دبستان آمد و به او یاد میدهیم، آیا معنا را درک میکند؟ بچهای که نشسته و هنوز راه نیفتاده، فقط به یک سنی میرسد که مدام میخواهد تقلید کند. یک دکمه در اینجا هست که زنگ میز...
انضمام حافظه به ماشین و هوشمند شدن آن و تفکیک آن از ادراک
این را برای چه عرض کردم؟ برای اینکه در بحث مباحثه سیرافی، بحث خیلی مهمی را داشتیم. اگر حافظه را از درکهایمان حذف کنیم، هیچ چیزی از این مطالبی که الآن صحبت میکنیم، نداریم. پنج نوع حافظه داشتیم که عرض کردم سه-چهار تا از آنها را نمیتوانیم حذف کنیم، اما حاف...
نتیجه: خلو مثال جدول ضرب و قواعد صوری از معانی
شاگرد: ما حصل فرمایش شما نسبت به این آقا که استقلال زبان از معنا را قبول نداشت چیست؟ استاد: عرض من این است که شما میتوانید یک زبان تشکیل بدهید که از هیچ چیزی نماد نداشته باشد و حتی ترتیبش هم بیمعنا باشد. مشکلی که فرگه در زبان منطق گزارهها داشتند همین است...
پیشگفتار(خلاصه)
حافظه فیزیولوژیکی؛ بستری برای ظهور معنا، شکاف تبیین در کارکرد حافظه، کارکرد سیستمهای علی البدل در فضای نمادها، تبیینی از فنای عاقل در معقول.
محتوای جلسه + صوت
پیشگفتار (خلاصه)
سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال 1397 (جلسۀ چهاردهم): ادامۀ شرح فقرۀ «قد ضلّت العقول في أمواج تيار إدراكه …» / تفکر و تعمق صحیح در ذات و اسمای الهی مقدمهای برای سلوک؛ تعمق ممدوح؛ تعمق مذموم؛ تعمق در مسیر آیات و روایات.
تعبیر «ضلت العقول» در دو روایت؛ ادراک خداوند و ادراک مقام امام علیه السلام
در این چهار جملهای که حضرت علیه السلام در این بخش از خطبهی شریفه ردیف آوردهاند، فرمودند: «قد ضلت العقول في أمواج تيار إدراكه ، وتحيرت الأوهام عن إحاطة ذكر أزليته وحصرت الأفهام عن استشعار وصف قدرته ، وغرقت الأذهان في لجج أفلاك ملكوته»[1]. چهار جمله ا...
«ضلت العقول» بهمعنای راه گم کردن عقل
اما «ضلّت فیک الصفات» معنای «ضلّت» است. یعنی به جایی میرسد که دیگر راهی برای صفات نیست. همهی صفات گم میشوند. گم شدن یکی بهمعنای کسی است که گم میشود، یکی بهمعنای چیزی است که گم میشود: «قَالُواْ ضَلُّواْ عَنَّا»[1]؛ گم شدن نه به این معنا که خودشان راه ر...
«تیار» بهمعنای گرداب یا موج عظیم
عقل در چه چیزی گم میشود؟ «في أمواج تيار إدراكه»؛ معنای موج که روشن است. تیّار هم که خودش یک نوع موج است؛ یا نزدیک بهمعنای موج است. اگر اضافهی لامیه باشد، یک جور میشود، اگر اضافهی بیانیه باشد، جور دیگری میشود. در کتب لغت به دو معنا برخورد کردم، چون هر د...