جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6487
۳- تعرج الملائكة والروح إليه
موضوعات متنوع و بسیار زیاد در ذیل این آیه شریفه مطرح است، اما فعلا تاکید بر کلمه «تعرج» دارم: تعرج الملائكة والروح إليه في يوم كان مقداره خمسين ألف سنة[1] ترجمه مصباحزاده: عروج ميكند ملائكه و روح بسوى او در روزى كه باشد اندازه آن پنجاه هزار سال ب...
۴- يدبر الأمر من السماء إلى الأرض ثم يعرج إليه
این آیه مکمل بحث در آیه قبلی است، در هر دو آیه از واژه «عروج» با انضمام «الیه» استفاده شده: يدبر الأمر من السماء إلى الأرض ثم يعرج إليه في يوم كان مقداره ألف سنة مما تعدون[1] ترجمه مصباحزاده: بپردازد كار را از آسمان بسوى زمين سپس عروج كند بسوى او در ...
۵- إليه يصعد الكلم الطيب
آیه ۱۰ سوره مبارکه فاطر نیز صعود به سوی خداوند متعال را مطرح فرموده، و مفسّرین هم توضیحات و توجیهاتی فرمودند: من كان يريد العزة فلله العزة جميعا إليه يصعد الكلم الطيب والعمل الصالح يرفعه ترجمه مصباحزاده: هر كس كه بخواهد عزت را پس خدا راست عزت همگى بس...
۶- يستعجلونك بالعذاب وإن جهنم لمحيطة بالكافرين
اگر آیات کلیدی قبلی برای ما نقش کلید ایفا کند، به راحتی میتوانیم آیات زیادی را بدون توجیه بفهمیم، یعنی محتاج توجیهات نباشیم، هر چند تا یک مطلب معارفی را به درستی درک نکرده باشیم راه صحیح آن است که از محکمات عقلی و عقیدتی فاصله نگیریم و هر چه نمیفهمیم را به محک...
ضرورت بررسی تاریخی مسائل علم
[1]هر که یک بحث علمی بکند-نه فقط فقه و اصول؛ بلکه هر علمی- اما تاریخ آن مطلب را نبیند، وقوفِ کامل و بصیرت تام را در آن مسأله پیدا نمیکند. این تجربه طلبگی من است که انسان باید تاریخ مسأله را بداند. [1] برش، تنظیم و تلفیق برخی مطالب موجود در مقاله «ارتکاز م...
الف) مطالب کلاسیک علم؛ ارتکازات
در بررسیهای تاریخی میبینیم گاهی بحثهای کلاسیک[1] یک چیزی را میآورد و مدتی هم دوام می آورد، اما بعدیها میبینند که این بحثهای کلاسیک با ارتکازاتشان موافق نبود. اتفاقاً خیلی از بحثهای کلاسیک که بین فحولِ علما فضایی هم باز میکند، یک مقداری که چَکُش میخو...
تغییر ارتکازات؛ مقطعی
و جالبش هم این است -این از چیزهایی است که میشود تفحص کرد- در طول تاریخ فقه، هر کجا از یک نحو مطالب کلاسیک فتوا داده شده است ، بعدیها میآیند رد میکنند و هر کجا فقیهی از ارتکازات محضه فتوا داده بعدیها هم با او معیت کردند، یا اگر هم بعدیها رد میکنند باز از...
قدرت ارتکاز
این یعنی ارتکاز[1] چیز کمی نیست؛ متشرّعه، ارتکاز را از شارع میگیرند نه از فتاوا، از فتوای یک نفر. لذا فقیهی هم که فتوا میدهد شاگردهای خودش اگر خلاف ارتکازشان باشد در درس تلاش میکنند که فتوای ایشان را برگردانند. میبینند که این نیست؛ این استاد الآن در این کل...
تجدیدپذیری ارتکاز
اصلاً شارع کاری میکند که هر کسی که بخواهد در فضایی خدشه بکند-چون می شود ارتکازات را با تغییر دادن خودآگاهِ ذهنِ مقطعی، از ذهن گرفت-بعد از مدّتی مجموع امور را که میبیند، دوباره آن ارتکاز فعال میشود.
دو مثال
١.نیّت مثلاً همین بحث نیت را شما بروید قبل از[1] فاضلین[2] بررسی کنید[3]. ٢.حکم وضعی؛ حکم تکلیفی مورد دیگر، مرحوم شیخ در رسائل فرمودند: دیدگاه شیخ انصاری احکام وضعیه؛ انتزاع از تکلیفیه ما اصلا حکم وضعی ای که جعل شارع باشد نداریم. همه احکامی که جعل...
ذهن ارتکازی و کلاسیک فقها
[1]فقها دو ذهن دارند: یک ذهن ارتکازی دارند که آن، دستگاهِ ضمیرِ ناخودآگاه آن هاست و یکی هم ذهن کلاسیکی که درس خواندند و ضوابط را میدانند؛ آگاهانه است و زبان برایش دارند. این دو تا خیلی جاها با هم موافق هستند، خیلی جاها هم با هم موافق نیستند. یعنی آن که در ک...
مثال: «المشهورات، لا واقع لها»
١. دیدگاه ابن سینا عبارتی هم در منطق هست که به ابنسینا منسوب است که «لو خلی الانسان و عقله و طبعه لم یحکم بحسن و قبح»[1]. چرا؟ چون میگفتند که «لا واقع لها وراء تطابق آراء العقلاء». به نظرم در جایی دیدم که میگوید مشهوراتی هستند که از یقینیات نیستند. لکن،...
جمع بین کلمات اَعلام
به نظر میرسد آن مطلب که « المشهورات، لا واقع لها وراء تطابق آراء العقلاء» آن حرفِ خود مرحوم اصفهانی نیست، بلکه حرفی است که کاملاً در فضای کلاسیک گفته شده است؛ ایشان وقتی فضای حسن و قبح را تحلیل میکردند همان سخن مشهور را گفتهاند که «لا واقع لها وراء تطابق آر...
ابن ابی عقیل
الوضوء البيان (صفحة 24)" و قال ابن أبي عقيل لا تغمز مفاصله، ثم يوضأ من غير مضمضة و لا استنشاق، ثم تغسل يداه ثلاثا. ثم تجب النية، و غسله ثلاث مرات بماء السدر، ثم الكافور، ثم القراح، مرتبا كغسل الجنابة، و يكفي في السدر و الكافور مسماه، و لو خرج به عن الإطلاق فا...
شیخ مفید
وضو فصل و قال تعالى في الطهارة التي فعلها مفتاح الصلاة يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذٰا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلٰاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرٰافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ فرتب الله الطهارة في...
سید مرتضی
الانتصار و مما ظن انفراد الإمامية به: القول بأن صوم التطوع يجزئ عنه نيته بعد الزوال، لأن الثوري يوافق في ذلك، و يذهب إلى أن صوم التطوع إذا نواه في آخر النهار أجزأه، و هو أحد قولي الشافعي أيضا . و باقي الفقهاء يمنعون من ذلك و يقولون: إذا نوى التطوع بعد الزوال...
شیخ طوسی
الاقتصاد الهادی و النية في الطهارة فرض إذا أراد الشروع في غسل الأعضاء، و هي بالقلب ينوي القربة الى اللّه و استباحة الصلاة[1]. و النية لا بد منها، ينوي بالغسل استباحة الصلاة أو استباحة مالا يجوز للجنب من دخول المساجد و قراءة العزائم و مس كتابة المصحف و غير ذل...
ابن ادریس
اجوبه مسائل و رسائل [134] مسألة في نيّة غسل الأموات مسألة: ما تقول في غسل الأموات ينوي الغاسل في كلّ غسلة من الثلاث غسلات؟ أم النيّة في الغسلة الأولى تجزي؟ الجواب و باللّه التوفيق: لا خلاف بين المحقّقين من أصحابنا و المصنّفين الذين يعتدّ بتصنيفهم، أنّه لا...
محقق حلی
شرائع الثالث في كيفية الوضوء و فروضه خمسة الأول النية و هي إرادة تفعل بالقلب. و كيفيتها أن ينوي الوجوب أو الندب و القربة و هل يجب نية رفع الحدث أو استباحة شيء مما يشترط فيه الطهارة الأظهر أنه لا يجب و لا تعتبر النية في طهارة الثياب و لا غير ذلك مما يق...
علامه حلی
اجوبه المسائل المنهائیه مسألة (۴۳) [نية الإفطار مع عدم الإتيان بالمفطر] ما يقول سيدنا فيمن نوى الصوم واجبا أو ندبا ثم نوى الإفطار و عزم عليه و لم يفطر، هل يحتاج الى تجديد نية الصوم أم النية الأولى كافية و لا تأثير لنية الفطر و العزم عليه، و هل في ذلك فرق بين...