جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6419
تسلط علامه مجلسی بر علوم و تأثیر آن در باببندی کتاب بحارالانوار
اما در جلدهای السماء و العالم بحارالانوار؛ قبلاً عرض کرده بودم علامه مجلسی رضواناللهعلیه فرموده بودند: کسی که کتاب بحارالانوار من را داشته باشد مزید بر سائر کتب و مصنفات اصحاب را دارد. چرا؟ بهخاطر اینکه من در سن دوازده سالگی جمیع علوم عصر را بلد بودم. ل...
عدم صحت انتساب وهم به نقل تفسیر قمی در روایت بطن نخله
نکته بعدی این است: مرحوم مجلسی در جلد نوزدهم بحارالانوار در کتاب سیره رسول خدا صلیاللهعلیهوآله این بحث ما را در سه جا مطرح کردهاند. من صفحات آن را سریعاً میگویم. یکی صفحه ۱۴۰ است که تمام عبارات مجمع را آوردهاند. ذیل آیه شریفه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّ...
سبقت لیل بر نهار در کلام ابن عباس
در جلد ۵۸ از صفحه سیصد و خوردهای شروع میشود تا سیصد و پنجاه ادامه پیدا میکند. آن جا فوائد خوبی را فرمودند. همچنین در جلد ۵۹، صفحه هفده که دیروز خواندم، پنج فایده بود. در آن جا مطالب خوبی بود، تنها یک صفحه دیگر آن را عرض بکنم، صفحه یازده در وسط صفحه به ای...
تلازم فهم دقیق روایات با تسلط بر علوم
در سه موضع از این سه جلد نکات خوبی برای مانحن فیه دارد. جلد ۵۷ اسلامیه تقریباً یک جلد در اثبات حدوث عالم است و مقابله محکم با فلاسفه که قائل به قِدم زمانی عالم بودند. مرحوم مجلسی این را مفصل در یک جلد بحارالانوار دارند. در صفحات ۲۰۸، ۲۲۶ و۲۳۱ مطالب خوبی راج...
تفاوت فوائد نحوه محاسبه شبانهروز و حل تعارض روایات و نقد علامه مجلسی در عدم تفاوت آنها
مرحوم مجلسی در صفحه ۲۳۱ مطلبی دارند که از تعبیر توهم استفاده کردهاند. روی این توهم فکر کنید و ببینید که مرحوم مجلسی چطور جواب دادهاند. فرمودند: ثم إن بعض الناس توهموا أن هذا الحديث مؤيد لكون اليوم من الزوال إلى مثله كما اعتبره المنجمون لسهولة الحساب ،...
برچسبزنی در محاسبه شهر، ریشه عدم تنافی بین روایت طالع دنیا و روایت بطن نخله
شاگرد: دیروز وجه عدم تکاذب «ولا اللیل سابق النهار» را نسبت به روایت طالع الدنیا فرمودید. فرمودید آن روایت بدء خلقت تا یک زمانی است و از آن جا به بعد دیگر نیست. استاد: بله، یا حرکت همینطور است و امروز بوده، یا طبق بعض ضوابط دیگر حرکت سریعتر بوده یا کندتر ...
ساعات مستویه و ساعات معوجه دو نمونه از برچسبزنی و اعتبار در تکوین
فوائد جليلة الأولى : اعلم أن اليوم نوعان حقيقي ووسطي فالحقيقي عند بعض المنجمين من زوال الشمس من دائرة نصف النهار فوق الأرض إلى وصولها إليها وعند بعضهم من زوال مركز الشمس من دائرة نصف النهار… ثم إن العرب فرضت أول مجموع اليوم والليلة نقط المغارب على دائرة ...
اشاره به امر تکوینی دخول شهر برای کل کره در روایت «غُلّت مردة الشیاطین»
در این چند دقیقهای که مانده مطلب دیروز را هم عرض کنم. سؤالی که دیروز مطرح کردم این بود: اگر یک دلیل آمد و فرمود: «اذا رایتم هلال رجب فلاتقاتلوا و ان بقی من النهار ساعات». خب این دلیل، تخصیص است؟ یا تبیین موضوع است؟ این سؤالی بود که دیروز مطرح کردم. شاگرد:...
موافقت اقصر الطرق با دخول تکوینی شهر در مثال «اذا رایتم هلال رجب فلاتقاتلوا و ان بقی منه ساعات»
من یک نکته هم اضافه کنم. ببینید در دلیل «اذا رایتم هلال رجب فلاتقاتلوا»، تخصیص مناسبتر است یا ارشاد به موضوع؟ من برای تقلیل تخصیص، وجهی را عرض میکنم؛ با این تقریری که من الآن گفتم، تخصیص تمام شد؟ در جمادی قتال حلال بود، آن را تخصیص زدیم. این دو-سه ساعتی ...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی : ادامه فقه الحدیث روایت بطن نخله (۲) موضوعات فرعی : عدم تنافی روایت طالع الدنیا و روایت بطن نخله در توالی شب و روز نقد قول مناط بودن ابتعاد خاص قمر از زمین در رؤیت هلال لزوم بررسی وجوه ثبوتی تطبیقی شهر قمری بر شبانهروز
رد یک احتمال در معنای روایت بطن نخله
صفحه شانزدهم جزوه بودیم. در استظهار از این حدیث[1] شریف بودیم. عبارت اینچنین بود: فإنّا إذا رأينا هلال رجب مثلًا فلا معنی لأن نقول هذا الزمان الجاري و الليلة الحاضرة، من الشهر السابق جمادي الآخرة[2] صحبت این بود که آیا این استظهار سر میرسد یا نمی...
سه قول در تفسیر روایت بطن نخله
همانطور که عرض کردم سه قول بود. قول اول، قول ابن اسحاق[1] بود. ابن اسحاق در ١۵١ وفات کرده. یکی از بزرگترین مورخین عالم اسلام است. او میگوید آخر روز رجب بود و مسلمانان میگفتند که به خیال ما ماه شعبان داخل شده بود. اصلاً قولش چیز دیگری است و ربطی ندارد. ع...
اختلاف در تطبیق زمان واقعه بطن نخله بر آخر جمادی و آخر رجب
شاگرد٢: هر دو قول که آخر جمادی و آخر رجب را نقل میکنند، میگویند در رأس ماه هفدهم از هجرت پیامبر بوده، این چطور جور در میآید؟ استاد: این تعبیر در همه نقلها نیست. شاگرد٢: در مغازی سریه ذی العشیره را در ماه شانزدهم و در ماه جمادی میداند، سریه عبد الله ...
جمع بین روایت طالع دنیا با تقدم شب بر روز در روایت بطن نخله
مرحوم مجلسی[1] فرمودند این روایت با روایاتی که میگوید روز بر شب مقدم است، منافاتی ندارد. توضیحی هم ندادند. به نظرم سابقا که در بحارالانوار گشتم، از خود عبارات علامه در توضیح عدم منافات ندیدم. اگر شما دیدید به ما بگویید. من در توضیح فرمایش ایشان اینطور عر...
لزوم بررسی وجوه ثبوتی تطبیق شهر بر شبانهروز
شاگرد۲: اینکه شب معیار باشد با قمر مناسبت دارد؛ چون وقتی معیار ماه را در مقابل شمس، قمر قرار دادیم. علامه مجلسی هم دارند کسانی که شمس را معیار قرار میدهند، شب را تابع روز میگرفتند و کسانی که قمر را معیار قرار میدهند برعکس است. مناسبت شب و روز را میتوان...
استفاده از روش حذفی در پاسخ به قول ابتعاد خاص قمر از زمین
شاگرد: پس اگر ما عبادتی داشته باشیم که ظرف آن کمتر از صبح تا غروب باشد، نمیتوانیم آن را تقطیع کنیم و احتمال ثبوتی تقطیع آن توسط شارع هم هست. الّا صوم که به این صورت نیست. استاد: بله، مثالی که دیروز شروع شد و ناتمام بود این بود؛ اگر دلیلی بیاید به این صور...
فهم موضوعیت یوم، لیل و شهر، در احکام شرعی به وسیله تناسب حکم و موضوع
من مثالها را عرض کنم. الآن در کاشان با چشم عادی میبینند ودر قم با تلسکوپ میبینند، عرف عام را در همین فرض ملاحظه کنید. در قم که با تلسکوپ میبینند اگر دلیل شرعی بگوید «اذا رایت هلال شهر رجب فاقرأ سورة الحمد»، الآن در کاشان که با چشم میبینند، در ارتکاز عر...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی: فقه الحدیث روایت اهل بطن نخله موضوعات فرعی: توضیح علامه مجلسی از روایت اهل بطن نخله کلام طبرسی در مجمع البیان ذیل آیه ۲۱۷ بقره سه قول در تفسیر روایت اهل بطن نخله مشکله عدم تطابق ماه قمری با شبانهروز و راههای تطبیق آن
توضیح علامه مجلسی از روایت اهل بطن نخله
وسط صفحه شانزدهم بودیم. لأن الأمر فی قوله علیه السلام «صم للرؤية و أفطر للرؤية» أمر بالعمل بالأصل العمليّ، لا بحكم واقعيّ ثبوتيّ، و الحكم الثبوتيّ دائر مدار الهلال، و هذا ممّا يری بوضوح في تعابير الروايات، و لعلّ من أحسنه قوله(عليه السلام): «…هذا اليوم ...
کلام مجمع البیان پیرامون داستان سریّه عبدالله بن جحش
در مجمع هم این روایت آمده است. جلد دوم، صفحه سیصدو دوازده؛ ذیل آیه 217 سوره مبارکه بقره آمده است. «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فيهِ قُلْ قِتالٌ فيهِ كَبيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ وَ كُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرام[1]»؛ صد از مسج...