جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 8266
بررسی تعابیر روایت سماعه
19:09 حالا من دوباره برمیگردم و همین حدیثی را که الآن خواندم را با تأکید بر واژههایش میخوانم. سماعه چه گفت: «قلت لأبي عبد الله عليه السلام: رجل صام يوما ولا يدري»؛ ببینید تأکید میکند که روزه را گرفته اما نمیداند. سرگردان است. بعد فهمید که ماه مبارک بوده...
سه معنا در «تفضل» و تفاوت آنها
فرمایش مرحوم شیخ این است که تفضل یعنی مأمورٌ به نبوده و خدا این را بدل آن قرار داده. مرحوم آقای حکیم هم یک معنا برای تفضل دارند. ولا ينافيه التعبير بالتفضل في الأول ، لإمكان كون الوجه في التفضل عدم الجزم بالنية[1] چون جزم به نیت نداشته خداوند تفضلا از...
نقش محوری انطابق قهری در تعبیر «الیوم بعینه» در روایت زهری
35:10 شاگرد: در نظر مردم «تدری» قید مأمورٌ به بوده یا شرط امتثال بوده؟ استاد: «صمت»؛ روزه را گرفتی و ماه مبارک هم بود. اما تو که نمیدانستی. یعنی این انطباق برای تو فایده ندارد. چرا؟ چون جزم در نیت نداشتی. فرمایش آقای حکیم است. مشکل در آن جا باشد غیر از این...
مدیریت نیت در مقام امتثال در دو روایت زهری و سماعه
43:23 ببینید مهمترین کاری که امام علیهالسلام در این روایت انجام دادند و این بحث را پیش آورده مسأله داعی به داعی است. یکی از بهترین بحثهایی است که در فقه متأخر هست. بعد از اینکه صاحب حدائق نیت را به داعی برگرداندند، خیلی از اشکالاتی که در بعض فروعات میشود...
قاعده انطباق قهری و صغرای اجزاء صوم ندب از فریضه
شاگرد٢: چرا امام این استدلال را کردند؟ مفاد آن شرعی نیست اما استفاده کردن از آن بهعنوان دلیل، شرعی است. چون میتوانستند آن را نیاورند. استاد: ببینید نکته خوبی است. او اگر اشکال نکرده بود که حضرت نمیآوردند. شاگرد٢: منظورم بیان کردن نیست. یعنی آیا این ق...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی:اجزاء واقعی روزه مستحبی در یوم الشک از روزه رمضان موضوعات فرعی: نقد و بررسی ادله شیخ انصاری در اجزاء تعبدی روزه یوم الشک از روزه ماه رمضان تطوّر بحث نیت در فقه و نقش صاحب حدائق در آن تفصیل در قاعده عدم تداخل اسباب امتداد امر به قضا در طول امر...
تهافت در کلام شیخ انصاری در بحث نیت
کتاب الصوم مرحوم شیخ دو نسخه هست. نسخهها مختلف بود. یکی در پاورقی صفحه ١١۶ بود، یکی هم در متن صفحه ١١٨ و ١١٩ بود. دیروز از پاورقی بهعنوان پیشزمینه ذهنی صحبت کردیم، مرحوم شیخ ابتدا یک مطلب خیلی خوبی را فرمودند. همانی را که بعداً در صفحه ١١٩ تعبیر میکنند ...
نقش صاحب حدائق در تسهیل بحث نیت و تبعیت شیخ از ایشان
قبلاً هم عرض کرده بودم که بحث نیت قبل از صاحب حدائق فضاهای سنگینی دارد. بعضی از جاهای آن –به شوخی عرض میکنم- حالت وحشتآور پیدا میکند. من عبارتها را دیدم. صاحب جواهر نسبت به علماء خیلی مودب هستند؛ آن هم نسبت به بزرگان از علماء؛ شاید نسبت به متاخری متاخری...
استدلال شیخ برای عدول از اجزاء واقعی به اجزاء تعبدی
حالا که این را فرمودند به صفحه ١١٨ بیاییم؛ و يؤيّد ذلك قوله (عليه السلام) في رواية الزهري- بعد حكمه (عليه السلام) بكفاية صوم يوم الشكّ بنيّة شعبان عن رمضان إذا ظهر كونه منه، و تعجّب الراوي بقوله: كيف يجزي صوم تطوّع عن صوم فريضة؟- قال (عليه السلام): «لو أ...
معنای اجزاء اصولی، عاملی برای عدول شیخ از ارتکاز بادی النظر
خب در ابتدای صوم این را فرمودند اما در اینجا مطالب ما نحن فیه را دارند. اما آن چیزی که برای ما مهم است، این است که اموری که سبب شده ایشان از آن مطلب خوبی که اول فرمودند، برگردند، توان این را دارد که ما را برگردانند یا نه؟ آن مطلب خوبی که اول فرمودند این بود...
الف) مفهوم نداشتن جمله «و هو لایدری»
حالا برگردیم جاهایی از عبارت که منظور من است را بررسی کنیم و در این مقدماتی که ایشان ترتیب دادهاند، سؤال مطرح کنیم و جلو برویم. ایشان فرمودند: «الروایة دلّ بمفهومه»؛ اولین سؤال این است که این روایت مفهوم دارد یا ندارد؟ درست است که حضرت فرمودند «لایدری»، ام...
ب) عدم تقریر تعجب راوی توسط امام ع
«قرر الراوی»؛ حضرت فرمودند راست میگویی «لایجزی صوم التطوع». اما آیا واقعاً به این صورت است که حضرت تعجب او را تقریر کردند؟! زهری راوی معروف اهلسنت است، یک اشکالی به امام میکند و حضرت به او جواب میدهند. مگر حضرت تعجب و اشکال او را تقریر کردند؟! کجا تقریر...
برخی از موارد اجزاء ندب از فریضه
بله، کلی بحث اجزاء تطوع از فریضه کجا ثابت است؟ من چند مورد از آن یادم هست، بعد خود شما اضافه کنید. روایت در باب طواف النساء برای عامه است. حضرت چه فرمودند؟ معروف است. فرمودند خدا بر عامه رحم کرده که به این طواف وداع را مقید هستند. اگر به این طواف وداع مقید ...
تفصیل در قاعده عدم تداخل اسباب
آن چه که الآن میخواهم عرض کنم، این است که اگر این روزه را گرفت، «وقع علی الیوم بعینه»، در اینجا وجوب بالفعل بوده اما خبر نداشته و انطابق بر موضوعی که بالفعل بوده و او خبر نداشته، قهری بوده. او تنها علم نداشته و بر او واضح نبوده که الآن بالفعل واجب است. آن ...
امتداد امر به قضا در طول امر به اداء
32:19 من در «تفضل» میخواهم مطلب مهمی را عرض کنم که به هم بند میشود. مرحوم شیخ فرمودند «قرر» که تقریر نشد. بعد فرمودند امام جواب دادند به اجزاء مع الجهل، چرا؟ «لکون الواجب معینا غیر القابل للتدارک الا علی وجه القضاء الذی هو مطلوب جدید». این هم از همان بحثها...
ج) تنافی تعبیر «وفق» با تفضل و تعبد در اجزاء
تا یادم نرفته مرحوم حاج آقا رضا در بحث نیت مطالب خیلی خوبی دارند. در صوم هم دارند. فقط وقتی به این دو-سه روایت میرسند، این تعبیر را دارند: در صفحه ۳۳۷ ابتدا روایت سماعه را نقل میکنند و بعد دو روایت زهری را میآورند و بعد میفرمایند: و يستشعر من الخبر ...
تفضل بودن عدم جزم به نیت و جهل به وظیفه فعلیه در روایت
خب حالا تفضل به چه معنا است؟ ببینید اینجا خیلی روشن است. آن چه در اینجا هست برای جهل مکلف است. حضرت میفرمایند مجزی است، با اینکه مردد هستید؛ جاهل بود و نمیدانست؛ جزم به نیت نداشت ولی واقعاً ماه مبارک بود. بعد فرمودند: «أجزأ عنه بتفضل الله وبما قد وسع على...
تصویر تفضل و هلاک در کلام صاحب حدائق
حالا عبارت صاحب حدائق را در اینجا بخوانم؛ ایشان نزدیک به این چیزی که من عرض کردم هستند. در صفحه 36 این را فرمودند: و الظاهر ان معنى قوله «و لو لا ذلك لهلك الناس» أي لو لا التكليف بالظاهر دون الواقع و نفس الأمر، إذ في وقوع التكليف بذلك لزوم تكليف ما لا يط...
جزم به استحباب و عدم تنافی آن با صوم واقعی
شاگرد: طبق فرمایش حضرت علی کسی که در اینجا جازم باشد، باز هم تفضل شاملش میشود؟ استاد: توضیح بدهید که تفضل چیست. شاگرد: یعنی جازم هستم که به نیت استحبابی روزه میگیرم. استاد: یعنی بشرط لا از وجوب؟ یعنی اگر بدانم واجب است اصلاً نمیگیرم؟! 46:17 شاگرد: ...
ناظر بودن فضای علمی بحث نیت قبل از صاحب حدائق به تنظیم انشائات ثبوتی
ببینید اینکه علماء میفرمایند قصد وظیفه فعلیه کافی است، تاریخی بر آن گذشته است. چه مراحلی بر آن طی شده تا شما الآن راحت اینها را میگویید. این را هم عرض کنم. ببینید آن زحماتی که علماء سابق تا زمان صاحب حدائق در نیت داشتند، الآن در کتب متأخر مثل شوخیای ا...