فایده نظریه انشائات طولی در صلات جمعه مسافر؛ رعایت واجبات نماز جمعه عدن الوجوب علیه یا جواز عدم رعایت آن‌ها عند الاستحباب علیه؟

نکته‌ای که من در اینجا دارم این است…؛ خیلی عالی است. حالا یا شیخ مفید این عبارت را دارد یا شیخ الطائفه. فعلاً ایشان به شیخ مفید نسبت داده‌اند، ولی به‌خاطر ظاهر فعلاً می‌گوییم شیخ الطائفه فرموده‌اند. شیخ الطائفه فرموده‌اند کسانی که رفتن به نماز جمعه برایشان واجب نیست، اگر حضور پیدا کنند واجب می‌شود.

«و هؤلاء الذين وضع عنهم الجمعة متى حضروها لزمهم الدخول فيها وأن يصلوها كغيرهم»؛ نمازی که الآن بسته، برای مسافر، نماز جمعه‌ی مستحب است یا واجب است؟ برای این مرأة که نماز جمعه را بسته، مستحب است یا واجب است؟ اگر مستحب است، خُب پس لازم نیست واجبات نماز جمعه را انجام بدهد، چون مستحب است. فرموده‌اند وقتی این‌ها حضور پیدا کردند، مثل غیرشان نماز می‌خوانند، «ويلزمهم استماع الخطبة والصلاة ركعتين»؛ نه این‌که بعداً دو رکعت نماز خودش را بخواند. «ومتى لم يحضروها لم تجب عليهم وكان عليهم الصلاة أربع ركعات كفرضهم في ساير الايام».

خُب او چطور نماز می‌خواند که قبلاً بر او واجب نبوده، اما الآن که می‌خواند می‌گویید استماع خطبه بر او لازم است؟ نظیر همانی است که دیروز عرض کردم که نماز فرادی را جماعتا اعاده می‌کند، می‌تواند عمداً آن را قطع کند یا نه؟ اگر بگوییم الآن این نماز واجب است، نمی‌تواند. مثل اینجا که قبلش می‌توانست نیاید، اما حالا که آمد باید خطبه‌ها را گوش بدهد، اگر گوش نداد احکامی بر آن مترتب می‌شود.

در مبسوط مطالب مفصلی دارند، تا آن جا که می‌فرمایند: «و المستفاد من كلام المفيد والشيخ في النهاية وجوبها على المرأة عند الحضور»[1]. این «وجوبها علی المرأة عند الحضور» برای شیخ طوسی است، نه مفید. ان شالله تحقیق کنید و به من هم بفرمایید. بعد می‌فرمایند: « وصرح به ابن إدريس فقال بوجوبها على المرءة عند الحضور غير أنها لاتحسب من العدد وقطع المحقق في المعتبر والشرايع بعدم الوجوب على المرءة»؛ نماز جمعه بر زن واجب نیست. یعنی ولو حاضر شود.

[1] همان ١۶٨