جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6487
٢.قاعده نفی حرج
مثال دیگر،قاعده «نفی حرج» عدة من أصحابنا عن أحمد بن محمد عن ابن محبوب عن علي بن الحسن بن رباط عن عبد الأعلى مولى آل سام قال: قلت لأبي عبد الله ع عثرت فانقطع ظفري فجعلت على إصبعي مرارة- فكيف أصنع بالوضوء قال يعرف هذا و أشباهه من كتاب الله عز و جل قال الله ...
٣.قواعد اصولی
ببینید قواعد اصولی چه طور است؟ قواعد اصولی محتوا زا نیست. اصلاً ریخت اصول عملیه و اموری که در اصول میگویند محتوا زا نیست. مرحوم آیتالله بهجت میگفتند که «الاصول رسالة المجتهدین». چهطور فقها رساله مینویسند برای مقلدین؟ اصولیون هم رساله مینویسند برای مجتهد...
۴. قاعده استصحاب
استصحاب؛ قاعده اصولی در ابتدای مبحث استصحاب رسائل ،مرحوم شیخ یک اصطکاک و درگیری دارند با سید بحر العلوم(تعبیر میکنند به «بعض السادة الفحول»)در مورد اینکه آیا استصحاب قاعده اصولی هست یا نیست[1]. سید تصحیح کرده بودند که استصحاب قاعده اصولی باشد. مرحوم شیخ ا...
ادله محتوایی و انواع آن
۱. دلیل خاصّ محتوایی: مثل آیه تقنین روزه ۲. قاعده محتوایی مثل قاعده طهارت منظور من از «محتوا» این است که یک نوع خاصی از حکم را مباشرةً تولید کنیم. اما محتوا فقط جعل انشاء عنوان اوّلی نیست که مثلاً شارع روزه را واجب کند گاهی حکم خاص ،خودش خروجیِ یک قا...
ادله روشی و انواع آن
۳. دلیل خاصّ روشی مثل احتیال فقیه در روایتِ «یحتال فی تصحیحها» ۴. قاعده روشی هم مثل قاعده نفی حرج.
الف) قواعد روشی؛ ادله فقاهتیه
شارع مقدس لایههای تشریع را، لایههای حکیمانه قرار داده، و ترتّب این لایهها بر همدیگر طبیعی است. وقتی قضیه ،مبهم و غبارآلود میشود این دقت کردن در قواعد روشی که گفتیم برای کسی که لایهها را از هم جدا کرده است راهگشاست. میگوید شما برایتان فضا غبارآلود شده است...
ب) قواعد روشی؛ ادله اجتهادیه
درعینحال قاعده روشی، بستری را فراهم میکند تا وقتی شما با ادله مواجه میشوید، بگویید این دلیل خلاف قاعده است یا وفاق قاعده است و از این جهت شبیه دلیل اجتهادی است. دلیل اجتهادی چه میکرد؟ صرفاً رفع تحیّر ما نمیکرد. یک نحو بستری فراهم میکرد برای احراز حکم شار...
استخراج قاعده روشی
عقل در نگاه کردنش به تشریعِ شارع، روش را از شرع کشف میکند، نه اینکه بر شرع تحمیل میکند. میگوید: شارع روشش این است. همگرایی ادلّه از کجا کشف میکند؟ از همگرایی[1]. روش شناسایی شده، وقتی سر میرسد که بین قواعد مختلف ،همگرایی سر برسد. یعنی وقتی تمام قواعد ...
مقدمه١) انواع ادراکات
[1]ما از حیث موطنهایی که در آن، قوای درک داریم: ادراکات مشاعری/ادراکات عقلی یک مشاعر[2] داریم و یک عقل. مقصودمان از این واژهها را در ادامه روشن میکنیم.مشاعرِ ما، یک سنخی از قوای مدرکه هستند، یک حوزهای از مدرکات هستند؛ عقل ما هم یک سنخی و یک حوزهای، هر ...
مقدمه ٢) ثابتات در علوم
ما یک چیزهایی داریم که امروزه هم بسیار گسترده شده، هم در حوزه فیزیک[1]، هم در حوزه ریاضی[2] و هم در سایر علوم. شاید بالای ۲۰۰-۳۰۰ تا، ثابت داریم. ثابت های ریاضی ثابتهای ریاضی هم چند دسته هستند: ١. ثابتات در علم حساب ۱. ثابتهایی که برای حساب هستند ...
مقدمه ٣) بی نهایت و اقسام آن
اقسام بی نهایت ما دو نوع بی نهایت درست و حسابی، داریم: ١. بی نهایت بسیار بزرگ بی نهایتهای متعیّن افزایشی؛ بی نهایت های بسیار بزرگ[1]. ٢. بی نهایت بسیار کوچک بی نهایتهای متعیّن کاهشی؛ بی نهایت های بسیار کوچک[2] . بینهایت ها در دستگاه ارسطویی ...
انواع نسبت
ما یک نسبت به معنای مطلق رابطه داریم،یک نسبت و رابطه داریم که فوق و ورای مقولات است؛ ١. نسبت عامّ نفس الامری «مطلق رابطه». رابطه نفس الامری بین هر چیز و هر چیز می آید. بین کم و کیف می آید .بین جوهر و عرض می آید.این را هم ما اسمش را می گذاریم «نسبت و رابطه ...
عدد پی: نسبت محیط دایره به قطر
میخواهیم ببینیم نسبت محیط دایره به قطر چقدر است؟ یعنی اگر محیط را باز کنیم، از گِردی در بیاوریم و یک خطِّ مستقیمش بکنیم، چند تا قطر بگذاریم سر میرسد؟ می گوییم سه تا قطر را که روی محیط بغلطانید، دایره می گردد[1]، دفعه بعدش دیگر نه؛ کمی از آن فقط میماند. این ...
روش تحصیل عدد پی
عدد پی، عددی است که روی نقطه معیّنی روی محور است، اما شما نمیتوانید نشانش بدهید. چه کار میکنید؟ از پس و پیش، به آن نزدیک میشوید. یعنی از ۳.۱۴ که مثلاً با ۹۶ ضلعی ارشمیدس بوده[1]، از نقطه ۳.۱۴ شروع میکنید، بعد از ۳.۱۴ روی محور، ۳.۱۵ است. میگویید نقطه پی ک...
کاربرد معارفی عدد پی
خوب دقت کنید. الآن عددهای بعد ۱۴ صدُم را؛ممیّزهای بعد ممیّز را، تا چندین تریلیون حساب کردند[1]. خلاصه آخرین عددی که فعلاً بشر میداند، میدانیم یک عددی معیّن بعدش هست؛ ما نمیدانیم، ولی معیّن است. ما باید برویم کشفش کنیم؛ نه فرضش کنیم؛ نه خلقش کنیم .نکته اصلی ...
بی نهایت؛ قابل ارائه به بچه دبستانی
این است که میگویم زمینهاش فراهم است که برای بشر نشان بدهیم. الآن شما یک دایره را باز کردید، کف دست بچه میگذارید. میگویید این سر «پی» که معلوم است، صفر هم معلوم است. وقتی میخواهی حساب کنی بروی برسی به سر دایره که پی است، در رسیدن به نقطهی پی، بینهایت ...
عدد پی؛ ابزار ارائه مجرّدات
آیا وقتی شما میگویید یک دایره محیطش با قطرش، نسبتی دارد، واقعاً این شکل(شکل دایره که یک خط است و این نقطه مرکزش است) چه کسی است که آن را به وضوح درک نکند؟ همه میفهمیم شکل چیست؛ درک روشنی از آن داریم.
سؤال: عدد پی؛ نسبتِ کدام دایره؟
سؤال این است: سؤال: عدد پی؛ نسبتِ کدام دایره؟ - وقتی میگوییم نسبتِ دایره به قطر، منظور ما از این دایره، کدام دایره است؟ دایرهای است که فقط در ذهن شماست یا در ذهن من است؟ دایرهای که در دفترِ شما کشیدند یا دایرهای که در دفترِ من کشیدند؟ کدام دایره؟ همهی ا...
سؤال: عدد پیِ کلّی؛ دارای شکل؟
سؤال ما دقیق این است: الآن که نسبت بین محیط با قطر کلی است، این قطر، این محیط و این نسبت این دو، به همین نحوی که الآن برقرار است، دارای شکل هستند یا نیستند؟ آن هایی که طرف نسبتاند، آن ها شکل دارند یا ندارند؟ اگر شکل دارند، مقدار باید داشته باشند. مقدارشان چ...
جمع بندی
با این حساب، برهانِ ما فعلاً اثبات نکرده که یک نقشی منفصل داریم که آن را از مثالِ منفصل، احضار کنند و به چنگ بیاورند. عدد پی؛ ابزار ارائه معنای منفصل ما آن را که به وضوح داریم، یک معنای منفصل[1] است از آن نقش. این معنا را من و شما، همه داریم. به محض اینک...