جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6487
۶.نقطه نصف
هر خطّی، یک نقطهای وسط اوست، وقتی ما انسانها هستیم وبه این خط فکر میکنیم، این نقطه، وسط اوست؟ یا نه؛ اگر هیچ انسانی هم نبود، هر خطّی واقعاً یک نقطهای وسط او بود.یک خطّی که ۱۰ سانت است، آن سرِ نقطه ۵ سانت، این نقطه را ذهن ما ایجاد میکند؟ فرض میگیرد؟ ی...
بازگشت به عدد پی
آیا وقتی شما میگویید یک دایره محیطش با قطرش، نسبتی دارد، واقعاً این شکل(شکل دایره که یک خط است، این نقطه مرکزش است) چه کسی است که آن را به وضوح درک نکند؟ شکل، همه میفهمیم چیست. درک روشنی از آن داریم. سؤال این است: طبیعت دایره؛فرد دایره الف)وقتی میگوییم ...
ارائه معقول منفصل:آسان؛مثال منفصل:نیازمند بررسی و تلاش
برهانِ ما فعلاً اثبات نکرده که یک نقشی منفصل داریم که آن را از مثالِ منفصل، احضار کنند و به چنگ بیاورند. ما آن را که به وضوح داریم، یک معنای[1] منفصل است از آن نقش. این معنا را من و شما، همه داریم. به محض اینکه به آن معنا توجه میکنیم، آن معنا در صحنهی ذه...
منابعی برای کشف مثالِ منفصلِ قابل ارائه
حالا شما بیشتر تأمل بکنید، اگر توانستید موردی نشان دادنی به همه ما نشان بدهید که بگوید ببینید آن مثال، منفصل است؛ نه اینکه با یک دستور عقلانی در خیال متصل شما خلق شده باشد.
١.کتاب «انسان و سمبل هایش»
دکتر کارل یونگ[1]، دکتر روانشناس معروف از رفیقهای حسابیِ فروید[2] و در عین حال جهتگیریاش ۱۸۰ درجه مقابل اوست که خیلی با هم اختلاف دارند. سن من حدود ۲۲-۲۳ سالگی بود، که کتاب انسان و سمبلهایش[3] را خواندم. یادداشتهایی مختصر یادداشت کردم.من خیلی گلهمند بو...
٢.اجسام پنج گانه افلاطونی
یکی دیگر که اشاره میکنم برای آنهایی که همت کاری دارند برای بعدها، مسئلهی اجسام پنج گانهیِ لایزید و لا ینقص افلاطونی[1] است. چون در هندسه مجسم[2]، اجسامی که میتواند از منتظمات تشکیل بشود بیشتر از ۵ تا ممکن نیست: ۴ وجهی، ۶ وجهی، ۸ وجهی، ۱۲ وجهی و ۲۰ وجهی. ش...
هدف از طرح سؤال
کلّیِ طرح سؤال این است که وقتی ذهن مخاطبتان، یک مُدرک شهودی دارد امّا مندمج،شما با سؤالات دقیق، در ذهن او تجریدِ ادراکی صورت میدهید تا ذهن او، آن امور مندمج را از هم جدا کند. سماء و ارض را از همدیگر جدا کند؛ سؤالی باشد که ذهن را یک گام پیش ببرد. «أَنَّ السَّم...
دسته بندی سؤالات
سؤالات چند دستهاند: ۱. سؤالاتی که شما در مورد یک فرد، انجام میدهید تا طبیعت را از فردِ خارجی جدا کنید. ۲. سؤالاتی که شما مطرح میکنید و مربوط به ظرف ذهن است؛ شما این سؤالات را مطرح میکنید برای اینکه طبیعت را از ظرفِ ذهن تجریدش بدهید ۳. سؤالا...
نحوه مواجهه با سوفیست
در رابطه ی یک سوفسطایی با رئالیستِ واقعگرا، شما میگویید این کتاب، واقعیّتی دارد؛آن را دارم میبینم، سوفیست چه میگوید؟ میگوید خیال است. شما مدرِک هستی؛ این هم یک صورتِ مبصَر است. ما بر اساس مشترکات، جلو میرویم. میرسیم آن بزنگاهی که میخواهیم برای او بگویی...
روش سوفیست
تکیه بر بخش کوچکی از واقعیّات؛مخفی کردن بخش بزرگتر حرف هایی که سوفیست می زند، یک درصد کار است، همینطوری که او بخشی را دارد نشان میدهد و خوب هم نشان میدهد، بخش دیگر که مخفی میشود، شما باید نشان بدهید. یعنی آن چیزهایی که خود او هم قبول دارد و اصلاً چارهای...
سؤالاتی از سوفیست
گاهی می گویند ذهن ما اینطور آفریده شده که چنین درک میکند. آیا «درک میکند» یعنی فرض میکند؟ باید مفهوم را روشن کنیم. آیا یعنی ذهن ما طوری آفریده شده که این کتاب را خیال میکند، دارم میبینم؛ ولی نه کتابی است نه هیچ چیز دیگری ؟خیال میکند دارد میبیند. الآن ا...
روش پاسخگویی به سوفیست
اشتباه؛فهمِ اشتباه بودن یک مطلب گاهی میگویند مغز میآید اشتباهات خودش را تصحیح میکند. اگر صرفاً در مقام یک توهّم باشد، توهّم که اشتباه ندارد. خودِ اشتباه، یعنی پذیرفتن اینکه یک واقعیّاتی هست و ذهن ما بخشی از واقعیت را یافته بود؛بخشی را اشتباه کرده بود. شما...
شکستن سدّ ماده گرایی
شما سوار یک ماشین میشوید.تا ماشین سرعت می گیرد می گویید من در این ماشین نشسته ام و همراه ماشین می روم بعد هم که ایستاد پیاده می شوم.اگر به شما بگوییم که ماشین وقتی سرعت گرفت، الآن یک چیزی به شما داده که شما آن را نمی بینی؛ نه با ذرهبین ،به با آینه . ماشینی...
ارائه متافیزیک ریاضی
عقیدهام این است که اگر مثالها، خوب دستهبندی بشود، بعداً در کلاسها، از دبستان شروع کنید تا دبیرستان و دانشگاه، همه این مثالها ردیف بشود، دقیق بشود کار شما روان است؛ سریع به مقصودتان میرسید. بهطور واضح در یک مدت کوتاهی مخاطب شما شک ندارد، که حقایق، منحصر ...
تقویت افلاطون گرایی
هرگز ممکن نیست بشر بتواند از واضحات افلاطون گرایی[1] فاصله بگیرد. هرچه هم در مقدماتش شبهه بکند، این شبههها با همین مسیری که عرض کردم،کنار می رود. ما شروعمان از کمّ متصل قار باشد، سؤالات را خوب انتخاب کنیم و بخواهیم نشان بدهیم، نخواهیم اثبات کنیم. با این سه ت...
نفی ایده آلیسم
ارسطو در معقول منفصل یک ایدهآلیست منفصل است. میگوید کلیات چیزی نیست جز تجرید ذهن ما.من شک ندارم اگر از ارسطو از این قبیل سؤال ها بکنند با همین سؤالات از مبنایش برمیگردد. وقتی خوب، سؤال را تقریر کردید، از تحلیل خودش دست برمیدارد. چرا؟ چون این سؤالات، سؤالات...
علومِ شناختی
یکی از اموری که الآن به شدت این مثالهای ما برایشان میتواند مطرح باشد و روی آن کار بکنند، علوم شناختی[1]اند. (cognitive science)، اینها رویکردشان همین است. میخواهند این مثالهایی که ما زدیم را آن رمزش را، رمز فیزیولوژیکیاش را، بیولوژیکیاش را و حتی مکانیکی...
نفی کل گرایی
من حتی روی این نظریه متأخرِ کواین[1] (کلگرایی[2] که اخیراً از حدود۶۰-۷۰ سال پیش مطرح شده است) که میگوید وقتی در یک مجموعهی کل، میفهمیم چیزی اشتباه بود، حتی قواعد ریاضی ما، قواعد منطق، همه زیر سؤال میرود، من حتی روی آن مبنا عرض میکنم که اگر جلو برویم، ا...
نفی پراگماتیسم
حتی پراگماتیست ها. شما اگر ببینید تاریخ پراگماتیست را ، میبینید از سر آشوبِ فضای علمی سراغ پراگماتیسم میروند. یعنی پراگماتیسم[1]، به طور فطری در بشر پیدا نشده است. هنگامهای که شد، به خصوص اوائل قرن بیستم، در آن شبهاتی که در کشف واقع پدید آمد، که حتی -خیلی ع...
اندیشه (Der Gedanke)
گوتلوب فرگه / ترجمه: محمود یوسف ثانی، فصلنامه فلسفی ارغنون، شماره ۷-۸ ، ص۸۷-۱۱۲ مقالهای که با عنوان «اندیشه» در اینجا ترجمه شده یکی از مقاله های مهم و تاثیرگذار فرگه است. فرگه این مقاله را در 1918 یعنی حدود شش سال پیش از مرگش نوشت و منتشر کرد. منظور فرگه ا...