نتایج جستجو

موضوع اصلی:روایت عیص بن قاسم سنداً و دلالةً. موضوعات فرعی: برداشت محقق اردبیلی از روایت عیص بن قاسم، کلام صاحب معالم، علامه مجلسی، صاحب ذخیره و خوانساری در معنای روایت عیص بن قاسم، میقاتیت محورِ حدیث عیص بن قاسم، جایگاه بیّنه در میقاتیت، جایگاه حکم حاکم در...

روایت صحیحه عیص بن قاسم بودیم. باب دوازدهم وسائل الشیعة؛ «باب ثبوت رویة الهلال بالشیاع»، حدیث ششم بود. در مصباح المنهاج مرحوم آسید محمد سعید فرمودند صاحب وسائل ذیل شیاع آورده‌اند؛ «هو مخالف لظاهره جدا»[1]. این جور تعبیری را مرحوم آقای حکیم آورده‌اند. راجع ب...

متن روایت هم این بود: سألت أبا عبد الله ع عن الهلال إذا رآه القوم جميعا فاتفقوا على أنه لليلتين أ يجوز ذلك قال نعم.[1] مرحوم مجلسی در ملاذ فرموده‌اند: «فاتفقوا، في بعض النسخ: فأيقنوا»[2]. تنها مرحوم مجلسی این را نقل کرده‌اند. در فقیه و در تهذیب نیست. ن...

اما اقوال علماء در مورد این حدیث را امروز هم داریم. برخی از آن‌ها ابتدا به ساکن [عجیب] به نظر می‌آید. استاد صاحب معالم در مجمع الفائده[1] می‌فرمایند: یکی از طرق ثبوت هلال شیاع است. بعد فرموده‌اند شیاع باید علمی باشد و مفید علم باشد. چون «ایاک و التظنی». اگر ...

اما دو حرف دیگر داریم؛ یکی از شاگرد ایشان مرحوم صاحب معالم داریم. طبق مباحثه‌ای که کردیم ذهن من خیلی موافق با فرمایش صاحب معالم است. بعد هم صاحب ذخیره است. نمی‌دانم کتاب منتقى الجمان در کدام نرم‌افزارها هست. در کتاب رؤیت هلالی که زحمت کشیده‌اند و جمع‌آوری کر...

و در صحيح منقولست از عيص كه گفت سؤال كردم از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله عليه كه هر گاه شب سابق ابر باشد و در اين شب كه همه كس ماه را به بينند متفق باشند كه ماه دو شبه است آيا جايز است كه حكم دو شبه را بر آن جارى سازند فرمودند كه بلى[1] یعنی به روایت...

صاحب ذخیره هم همین عبارت را دارند. فرموده‌اند: و الحق أنه يستفاد من الخبرين المذكورين أنه يعتبر في الهلال مقتضى العادة و يدل عليه أيضا ما رواه الكليني عن الصلت الخراز عن أبي عبد اللّٰه ع قال إذا غاب الهلال قبل الشفق فهو لليلة و إذا غاب بعد الشفق فهو لليلت...

البته در تکمیل مشارق الشموس، آقازاده حاج آقا حسین؛ چون مشارق برای پدر بود که شرح دروس است. آقازاده ایشان تکمیل المشارق دارند. و مال خالي طاب ثراه إلى العمل بمدلول الخبرين و‌أيده أيضا بما رواه العيص بن القاسم في الصحيح قال سألت أبا عبد اللّٰه عليه السلام ع...

آن چه که منظور من بود و در اینجا آوردم، این است: استظهاری که فعلاً از این روایت می‌شود، این است:  «سألت أبا عبد الله ع عن الهلال إذا رآه القوم جميعا فاتفقوا على أنه لليلتين أ يجوز ذلك»؛ «ذلک» به «رآه القول جمیعا» می‌خورد که هنوز عدالتشان احراز نشده؟! این رؤ...

در وسائل روایت پنجم را ببینید؛ البته سندش صحیحه نیست. ان شاءالله بررسی می‌کنیم. سمعت أبا جعفر محمد بن علي عليه السلام يقول: صم حين يصوم الناس، وأفطر حين يفطر الناس، فان الله عز وجل جعل الأهلة مواقيت[1] «فان الله» خیلی ظهور قشنگی دارد در این‌که مسأله مو...

همان سالی که من گفتم از او سؤال نکنید، آن سال اهل تخصص می‌گفتند اصلاً ما اینجا هلال نداریم. طبق محاسبه اهل فن هنوز از تحت‌الشعاع بیرون نیامده ولی این‌ها می‌گویند که ما دیده‌ایم. شما می‌گویید دو شاهد عادل هستند که می‌گویند دیده‌ایم. شاگرد: قبلاً فرمودید که ح...

دیروز حدیثی مطرح شد؛ یکی روایتی بود که حضرت فرمودند «استغفر الله لدینی». افاداتی فرموده‌اند که الآن وقت نیست. مطلب دیگری هم بود راجع به حدیثی که آقا فرمودند ابوحمزه ثمالی می‌گوید امام باقر سلام الله علیه به من فرمودند: فلانی فرج در سنه هفتاد تقدیر شده بود، ب...

موضوع اصلی:روایت بطن نخلة.  موضوعات فرعی: سه احتمال در معنای روایت بطن نخلة، برداشت صاحب وسائل از حدیث، دخول لحظه ای ماه و فعلیت تدریجی در احکام ماه، کتاب الدرة النجفیة، دیۀ مغلّظة عند رؤیة الهلال أو عند اللیل، کاربرد قاعده اذا جاء الاحتمال...، روایت عیص بن...

احتمال سوم؛ تناسب «دخول شهر» و لحظه «رؤیت هلال» تنبیه سوم بودیم؛ مرحوم سید فرموده بودند «بسند ضعیف»، مقصودشان از تنبیه سوم، تعلیقه صاحب وسائل بود. نسخه ای که ظاهراً در دست مرحوم سید بوده، این تعلیقه را داشته است. نکته‌ای که مرحوم صاحب وسائل را محتاج کرده تا...

آیا این احتمال در فقه الحدیث روایت عمر بن یزید به‌عنوان احتمال سوم مجالی برای طرح دارد یا ندارد؟ اگر به‌عنوان یک محتمل در استظهار از این حدیث مجالی دارد، فوائد مهمی دارد. اول استظهار سر برسد و عرف عقلاء معیت کنند، این‌که امام علیه‌السلام از تناسب «اذا رأوا ا...

شاگرد۲: اگر ساعت ده صبح دیده شد، از قتال دست بردارند؟ استاد: این مربوط به مباحثی است که فعلیت حرمت قتال در شهر مبارک از چه زمانی است. چه زمانی بالفعل می‌شود؟ «یحرم القتال فی الشهر الحرام»، فعلیت این «یحرم» از چه زمانی است؟ باید به شرع مراجعه کنیم. چون حکم ش...

شاگرد۲: احتمال سوم آثار فراوانی دارد. فقط منوط به این است که احتمال عقلائی که شهر از شب شروع می‌شود را باید کنار بگذاریم. یعنی اگر بخواهیم احتمال سوم که همین الآن ماه شروع شده اما آن را با فعلیت تدریجی حل می‌کنیم، برکات فراوانی دارد. اما بسته به این است که ا...

خب حالا مقدمه روایت عیص بن قاسم را عرض کنم؛ در حدائق جلد سیزدهم، صفحه دویست و هشتاد و چهار از این روایت بحث کرده‌اند. ایشان ذیل «هل تعتبر غیبویة الهلال بعد الشفق فی ثبوته للیلة السابقة» مطالبی را راجع به تطوق و غیبوبت بعد الشفق مطرح کرده‌اند. تا اینجا که می‌...

داشتم این‌ها را می‌دیدیم، به کتاب «نهج الإعلان بما یثبت به دخول شهر رمضان» برخورد کردم. حدود صد و چهل صفحه کتاب قطور رؤیت هلال را به خودش اختصاص داده است. برای مرحوم آقای ملا علی علیاری تبریزی است. واقعاً چه علمائی! چه جامعیتی! در رؤیت هلال رساله شانزدهم است...

در این چند لحظه نکاتی که از جلسه قبل مانده را عرض می‌کنم. در جلسات قبل از بحارالانوار یک حدیثی خواندم. مناسبتی که سراغ منظومه عقائد شیعه رفتیم، به‌خاطر بحث سفیانی بود. با این‌که اهل‌سنت سفیانی را دارند و مفصل هم هست، چطور در اعتقادات شیعه یک مؤلفه ای منظم می...