عدم اختلاف آفاق در مبنای نصف النهار دحو الارض و تقویم کره

(44:17)

این مقدمه‌ای برای فردا باشد. دیروز فرصتی شد و نشستم ببینم چطور می‌شود؛ روی فرضی که من عرض کردم اگر نصف النهار دحو الارض را میزان قرار بدهیم، کجا با مشکل برخورد می‌کنیم؟ همانی که آقایان مناقشه می‌کردند و من عرض کردم باید پیدا کنیم. فی الجمله به دنبالش رفتم تا پیدا کنم. سه-چهار وقت را در نظر گرفتم. ساعت دوازده نصف النهار دحو الارض؛ ساعت‌ها چندتا است؟ این برای همه جا که یکی است و یک ساعت است. اما ساعت‌های محلی در بلاد متعارفه ای که ما داریم، شرق استرالیا و جزیره نیوزیلند، حدود هشت ساعت و نیم یا نُه ساعت قبل از مکه می‌شود. یعنی وقتی دوازده ظهر نصف النهار دحو الارض است به اضافه هشت و نیم می‌شود، هشت و نیم شب می‌شود.

شاگرد: فرمودید قبل از نصف النهار.

استاد: شرقی است؛ ساعتش جلوتر می‌شود. یعنی الآن مکه ظهر است، آن جا غروب کرده است. شبشان است. الآن ساعت ده صبح ما است، ساعت ژاپن چند است؟ سه بعد از ظهرشان است.

بنابراین از طرف شرق، ساعت محلی ای که داریم هشت و نیم تا نه ساعت تفاوت است. این نه ساعت را در طرف شرق داریم. در طرف غرب، تا غرب آمریکا می‌رود. حدود دوازده ساعت می‌شود.

شاگرد: نصف النهار مکه تقریباً از غرب آمریکا رد می‌شود. از آلاسکا و … .

استاد: بله، دوازدهی که من گفتم برای خود نصف النهار دحو الارض است. نسبت به خود آن گفتم. تا به خط زمان دحو الارض برسیم هنوز مانده است.

شاگرد۲: اگر خط زمان را پشت نصف النهار بگیریم -کما این‌که روز بعدی از دوازده شب شروع می‌شود- اما اگر صد درجه به سمت شرق بگیریم، تقریباً بین چین و ژاپن می‌شود لذا سمت نیوزلند فردا حساب می‌شود نه امروز. یعنی مشکلاتی که پیش می‌آید به این خاطر بود که خط زمان پشت نصف النهار بیافتد. اما اگر خط زمان نود درجه فاصله باشد، فردای آن‌ها می‌شود. یعنی باز مشکلی پیش نمی‌آید. یعنی دو روز نمی‌شود و یک روز می‌شود.

استاد: فعلاً این را جواب بدهیم؛ شما که زوال مکه و نصف النهار مکه را می‌گویید، ساعت صفر این ساعت کجا است؟

شاگرد: مقابلش است.

استاد: چاره‌ای ندارد که مقابلش را بگیریم. یعنی ما که الآن می‌خواهیم ساعت جهانی درست کنیم، میزان ساعت دوازده دحو الارض است، صفر این ساعت، مقابلش می‌شود.

شاگرد۲: ما می‌گوییم زوال نصف النهار مبداء، کل کره یک روز است. می‌خواهم بگویم چرا اسم آن را دوازده بگذاریم؟ اسم آن شش باشد. چون روز بعدی شش ساعت بعدش شروع می‌شود. طبق معیار شرعی که روز بعدی از غروب شروع می‌شود، شش ساعت بعد صفر ما می‌شود. پس بگوییم ساعت هجده که زوال هر نصف النهاری می‌شود.

شاگرد: طبق روایات دوازده ساعت شب و دوازده ساعت روز بود.

استاد: ایشان با دوازده مشکلی ندارند. می‌گویند چرا می‌گویید ساعت دوازده زوال است؟! به جای دوازده، شش بگویید. بگویید سر ساعت شش نصف النهار مکه زوال است. چرا دوازده؟!  حالا به فرمایش ایشان می‌رسیم. وقتی به منزل رفتید محاسبه کنید و ببینید مجموعاً در کجا به مشکل می‌خورید که به‌طور قطع به انشائات طولی محتاج باشیم. با بیاناتی در ذهن من بود سر رسید که در هیچ موردی محتاج حتمی و صد در صدی به انشائات طولی نشویم. ولو در انشائات طولی مشکلی نبود.

والحمد لله رب العالمین