صفحاتی که اخیرا روزآمد شدهاند
مبادی ضروری در مباحث معارفی: صفت ذات، صفت فعل، نظام احسن، نظام ذاتی، موطن قابلیات
استاد: بله. این بحثهایی که الآن هست را میل دارم سریع رد شویم. فقط اشاره میکنم. اگر بخواهید ذ...
عدم تغیر در ذات الهی؛ اراده، صفت فعل
شاگرد: در غضب، خداوند از حال غیر غضب به حال غضب تغییر حال میدهد … . استاد: محال است. ذیل آیه...
احاطه، مفاد فقرهی «بعظمتک التّی ملأت کل شیء»
شاگرد ٢: «بعظمتک التّی ملأت کل شیء»، وقتی بنا باشد وجود هر شیای زوال داشته باشد، چطور این عظم...
وخارج بالكبرياء والعظمة من جميع تصرف الحالات
الف) استقرار، معنای کبریاء و عظمت در مقابل تصرف حالات و زوال «وخارج بالكبرياء والعظمة من جميع...
«ممتنع» متعلق «بما ابتدع» در بیان علامهی مجلسی
یکی از آقایان فرمودند: فرمایشات مرحوم مجلسی را سر برسانیم. من آنها را خواندم. دوباره عرض میک...
«ادراک» متعلق «بما ابتدع» در بیان مرحوم قاضی سعید قمی
شاگرد: … این احتمال به ذهن شما مناسب نیامد، فرمودید: عدم ادراک خداوند، بهخاطر تصریف ذوات است....
پیشگفتار (خلاصه)
سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال ۱۳۹۶(جلسۀ ششم)؛ شرح فقرۀ «ممتنع عن الادراك بما ابتدع م...
پیشگفتار (خلاصه)
سلسله درس گفتارهای شرح توحید صدوق در سال ۱۳۹۶(جلسۀ پنجم)؛ ادامۀ شرح فقرۀ «ممتنع عن الادراك ب...
تجرید کلمهی «جعل» از کُن ایجادی، مقدمهی استعمال آن در ماهیات
شاگرد ٢: تصویر اینکه ماهیت مجعول است، چیست؟ استاد: یعنی محال است مجعول باشد. شاگرد ٢: شما ا...
ذاتی نبودن موطن علم الهی
شاگرد: این همانی است که میگوییم صور علمی خداوند؟ همانی است که میگوییم ماهیات و اعیان ثابته، ...
مسبوقیت وجود امکانی نسبت به ماهیت
شاگرد: جعل ماهیت یعنی در مقام علم … . استاد: یعنی جعل مناسب خودش است. شاگرد: «لا تناله ید ال...
مسبوقیت خداوند متعال به استحالهی اجتماع نقیضین
شاگرد: تقرر ماهوی هم مستند به جاعل است؟ استاد: جاعل دو جور جعل دارد. جعلی در موطن کُن وجودی ا...
نفی توصیف از ذات خداوند متعال و مبدائیت مطلقهی او
استاد: در اینجا هم همینطور است. لذا قبلاً عرض کرده بودم، شما هر کتابی را بگردید؛ الآن مهمتر...
تبیین ملازمهی تنوع ذوات با عدم ادراک خداوند
وجه اول) کثرت حجاب وحدت خُب، اگر «تصریف» این باشد، «ممتنع» معنا پیدا میکند یا نه؟ ممتنع است ...
دو معنا در «تصریف الذوات»
الف) تغییر حال اما در مورد «تصریف ذوات» دو احتمال را دادیم. یکی از آنها را بررسی کردیم و یکی...
دو متعلق برای «باء» در «بما ابتدع»
در جملهای که امیرالمؤمنین علیهالسلام در این خطبهی مبارک و نورانی فرموده بودند، بحثمان در «...
سنخیت بین مُدرِک و مُدرَک در ادراک سیالات و ادراک ثابتات
استاد: ببینید در همینجا اگر شما امر لحظهای باشید، ادراک نمیشوید. امر لحظهای مکانی باشید، ا...
ادراک مشاعری در بستر سیلان
شاگرد: هنوز اشکال باقی است. یعنی ما ادراک مشاعری نداریم؟ فرض ادراک، ثبات است. حتی در فضای مشاع...
تحقق هر شناختی در بستر ثبات
استاد: آن بحث دیگری است. حاصلش این است: فرمودید این وجودی است که لحظه به لحظه میآید، ثباتش به...
امتناع ادراک خداوند در مشاعر متصرف و امکان ادراک خداوند به وسیلهی معارف عقلانی
اشکال ایشان این بود که در این صورت اساس معرفت زیر سؤال میرود. خُب، پس چیزی که ذاتش باقی نیست...