جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6438
اراده در خداوند و انسان
شاگرد: داعی را توضیح میفرمایید. اراده خداوند متعال را هم تعریف به داعی میکنند. استاد: اگر بحثهای کلامی اراده و داعی منظورتان است که خیلی گسترده است. شاگرد: آن چیزی که شما از اراده تعریف میفرمایید را بفرمایید. هم در خداوند متعال و هم در انسان. استاد:...
نقد صاحب حدائق نسبت به صدوق در جمع بین روایات عدد و روایت رؤیت در فقیه
خود شما فرمودید که این مباحث چقدر طولانی شد. حرف خوبی است. چهار باب بود. انشاءالله با این طول و تفصیلاتی که داده شد، با فاصله کوتاهی یک مرور سریع بر روایات این چهار باب داشته باشیم. من امروز هم خلاصهای از آن را عرض میکنم. همچنین نکاتی را مطرح میکنیم که ...
تقدم قرائن متصله در حل تعارض ادله
آن چیزی که من میخواهم عرض کنم این است: روایات باب پنجم استحباب صوم یوم الشک است، باب ششم این است که نیت ماه مبارک نکنید. در ابواب احکام شهر رمضان باب سوم این بود: علامة شهر رمضان رؤیة الهلال. باب آخر هم باب شانزدهم بود: عدم جواز صوم یوم الشک بنیة انه من رم...
حدیث ضعیف، قرینهای برای جمع دو روایت
در بابی که الآن هستیم؛ باب پنجم و ششم بود. من میخواهم یک حدیث بگویم که دقیقاً همه مباحث را با هم جمع میکند؛ جلوتر هم آن را عرض کردم، الآن میخواهم نکتهای به آن اضافه کنم. حدیث نهم از باب ششم ابواب وجوب صوم است. همانی است که مرحوم صدوق هم در فقیه آوردهان...
رفع خلط مراحل وجوب با نامگذاری آن مراحل
کلمات را ببینید: یک عالم بزرگ میگویند «وجوب الصوم منوط بالیقین»، کدام وجوب و کدام مرحله آن؟ شما میگویید وجوب الصوم و بعد هم قشنگ نتیجه میگیرید و میگویید یوم الشک به استصحاب هم نیازی ندارد. چرا این بزرگ الآن این را میگویند؟ چون اسمهای جدا جدا برای این ...
جمع بین دو روایت «صم للرؤیة» و استحباب صوم یوم الشک، در حدیث ضعیف عبد العظیم حسنی
روایات صحیحه چیست؟ یکی روایت یوم الشک است. «احب ان افطر» و «وفق له» بود که همه این روایات سندهای خوبی داشت. قبلاً خواندیم. یک دسته استحباب و اجزاء صوم یوم الشک بود. دسته مفصل دیگر در باب سوم بود؛ «سئل علیهالسلام عن الاهلة و قال هی اهلة الشهور، صم للرؤیة و ...
لزوم نامگذاری مراحل فعلیت تدریجی در حکم
من امروز میخواهم نکتهای را عرض کنم؛ اگر تصورش سر برسد. اگر با هم توافق کنیم تا تصورش سر برسد، شاید چیز خوبی شود. اما اگر تصدیق هم فرمودید بعد از تصدیق هم برای آن نامگذاری هم میکنیم. اگر تصدیق نشد دیگر راحت هستیم! وقتی تصدیق نکردیم نیازی به نامگذاری ندا...
تطبیق تدریج فعلیت حکم، در عبادت صبی مراهق
شاگرد: چرا ما اینها را در وجوب میبریم و در امتثال نمیبریم؟ استاد: بهخاطر اینکه آن است که مبدأ امتثال است. تا وجوب نداشته باشیم امتثالی نداریم. شاگرد: بگوییم وجوب فعلی به همان معنای ابلاغ است. این در تعامل عبد و مولی کافی است. حالا اگر به این وجوب فعل...
وجوب احتیاطی در صوم یوم الشک
استاد: بله، تدریجی است. با اینکه به این معنا بالفعل شده اما امتثالش و فعلیت خارجی آن تدریجی است. برای مراحلی که در مقام امتثال میخواهد بر آن آثار بار شود ما قدرت و عجز داریم. بلوغ و صباوت داریم. عقل و جنون داریم. همه اینها شرائط تکلیف است. به نظرم اینها...
تفکیک بین مراحل وجوب و مقام مدیریت امتثال
شاگرد: قبلاً برای نظم دادن به این مسأله مطلبی را فرموده بودید اما آیا الآن از آن عدول شده؟ قبلاً میفرمودید اسم این وجوبها را چه چیزی بگذاریم؟ گویا ذهن به این سمت میرود که اسم وجوبهای ثبوتی چیست. ولی بسیاری از مثالهایی که زدید برای فضای مدیریت امتثال ا...
ارتباط وجوب اختیاری و اضطراری با مدیریت امتثال و مراتب وجوب
استاد: من یک مثال از مدیریت امتثال عرض میکنم که شیخ الطائفه فرمودهاند. میدانید که مختار شیخ در تهذیب برای نماز این شد که فرمودند ما وقت مختار و وقت مضطر داریم. فرمودند وقتی اذان گفتند وقت نماز ظهر است تا حدود ساعت مثلاً دو و نیم. دو و نیم، سه وقت نماز تم...
وجوب موسَّع و وجوب مرغِّب
شاگرد٢: مثل واجب مخیر. استاد: احسنت. مثل واجب موسع. در واجب موسع وجوب آمده و فعال است، یعنی بکن اما درعینحال میگوید که نکن. یادتان هست که عدهای در اصول در واجب موسع گیر افتاده بودند. میگفتند در تعریف واجب موسع تناقض هست. واجب است، یعنی بکن، موسع است یع...
پیشـگفتار(چـکیده)
موضوع اصلی:تردید در نیت یا تردید در منوی در صوم یوم الشک موضوعات فرعی: معیار استظهار تردید در منوی و تردید در نیت عدم رعایت معیار تردید در نیت و خلط آن با تردید در منوی توسط صاحب عروه در فرض سوم و چهارم صور نیت صوم یوم الشک
تفاوت بین تردید در نیت و منوی در کلام صاحب عروه
در ابواب وجوب صوم، حدیث سوم بودیم؛ حدیث بشیر نبال بود. تعابیری که علماء برای این حدیث فرموده بودند «حسن» را عرض کردم، دیشب برخورد کردم که مرحوم آقای خوئی در مستند عروه تعبیر کرده بودند «ضعیف است به بشیر نبال». من تا به حال به ضعیف برخورد نکرده بودم. این برا...
اشکال مرحوم حکیم؛ عدم فرق بین تردید در نیت و تردید در منوی
مرحوم سید این فرض چهارم را مقابل فرع قبلی میفرمایند. مرحوم حکیم اول این فرض را توضیح میدهند و بعد میگویند: أقول: لم يتضح الفرق بين هذه الصورة وما قبلها. إذ المراد من القربة المطلقة إن كان هو الجامع بين الأمر بصوم شعبان والأمر بصوم رمضان، فنيتها غير كا...
اراده اعم از واجب و مستحب در تعبیر «ما فی الذمه» در کلام سید
علیای حال ایشان میگویند «ظاهر المتن». حالا من از متن نکتهای را عرض میکنم تا برگردیم و ببینیم. مرحوم سید در فرض سوم دو تا «ان» داشتند. «ان کان و ان کان». در فرض چهارم دارند «بنیة القربة المطلقه»، در آن «ان» ندارند. «بقصد ما فی الذمه»؛ آن چه در ذمه او است...
امکان استعمال «ما فی الذمه» در اباحه
شاگرد: در اباحه هم میشود؟ استاد: اگر عهده را بهمعنای وسعت احکام تکلیفیه بگیریم… . نمیدانم تا به حال فکر کردهاید یا نه، در ذهن طلبگی همه ما هست که میگویند حکم یا تکلیفی است یا وضعی است. خیلی روشن است. بعد میگویند احکام تکلیفیه پنج تا است؛ استحباب و کر...
فوائد توسعه در تعبیر «ما فی الذمه»
شاگرد: اگر این «ما فی الذمه» توسعه پیدا کند چه فایدهای دارد؟ استاد: فایده آن خیلی است. در کلمات علماء و مفتین معاصر وقتی میخواهند یک چیز را تصحیح کنند و عمل مکلف را به وجه درستی سر برسانند، تعبیری که شاید در استفتاءات و رسالهها زیاد ببینید این است که می...
فطرت ثنائیگرایی ذهن بشر بهخاطر سهولت درک و سهولت دستهبندی
ببینید ذهن ما مدام در الفاظی که به تحلیل زبانی مربوط میشود ثنائیگرا است. نمیشود این را کاری کنیم. در همه جا به این صورت است. ثنائیگرا است و چیزهایی که متفرع بر این ثنائیگرائی است. ثنائیگرایی یعنی مدام باید و نباید باشد؛ بکن، نکن. به این میل دارد. این...
دفاع قاطع سید عبدالاعلی سبزواری از فتوای صاحب عروه
13:40 بعد فرمودند: «وكان في ذهنه»؛ این هم از جاهای جالب و یادداشتکردنی عروه است. فرق بین نیت و ذهن است. فرمودند نیتش آن است و ذهنش این است. ذهن و نیت چه فرقی میکند؟ ببینید: «أن يصومه بنية القربة المطلقة بقصد ما في الذمة و كان في ذهنه أنه إما من رمضان أو غير...