نتایج جستجو

جلسه قبل کلام مالک را که در کتاب «پژوهشی در رسم مصحف» نقل کرده بودند، بحث کردیم. به وسیله آن، قول علماء بزرگ و متخصصین را رد کرده بودند. آیا قول مالک رد آن‌ها هست یا نیست؟ عبارت آن‌ها را خواندم. در صفحه بیست و هشتم می‌گویند: «گروه دیگری معتقد هستند»؛ این گ...

شکل دیگرش این است: این‌که گفته‌اند عثمان دستور داد به این صورت بنویسند تا تحمل قرائات شود، مقصود از آن حذف و اثبات کلمه باشد. یعنی همان «اختلاف مصاحف الامصار». همینی که مصحف امصار با هم فرق داشت، عثمان گفت که در آن‌ها به این صورت فرق بگذارید، نه این‌که ناسخ ...

ببینید خلاصه عثمان اشتباه کرد که «بالزبر» نوشت، یا درست نوشت؟! یکی به این صورت است و دیگری به‌ آن صورت، کدام یک از آن‌ها است؟ این‌که خدمت شما عرض می‌کنم موارد مهم است، بعضی از آن‌ها هست که حوزوی است. یعنی کسی که در حوزه کار فقهی-علمی می‌کند، نظرش را بیشتر جل...

قبل از آن یک مثال فقهی را عرض کنم. یکی از سوره هایی که رسم المصاحف در آن مختلف است، و مورد ابتلاء فقهی است ولو به حکم ندبی، ولی حکم ندبی‌ای است که مسلمانان از آن استقبال می‌کنند، به دنبالش می‌روند. مرتب هر سال آن را تکرار می‌کنند. آن چه چیزی است؟ نماز عید اس...

مرحوم شیخ در تبیان فرموده‌اند: القراءة قرأ أهل المدينة و ابن عامر فلا يخاف بالفاء و كذلك هو في مصاحف أهل المدينة و الشام و روي ذلك عن أبي عبد الله (عليه السلام) و الباقون « و لا يخاف » بالواو و كذلك هو في مصاحفهم[1] «…و الباقون «و لا يخاف» بالواو و كذ...

البته طبری می‌گوید: واختلفت القراء في قراءة ذلك، فقرأته عامة قراء الحجاز والشام (فلا يخاف عقباها) بالفاء، وكذلك ذلك في مصاحفهم، وقرأته عامة قراء العراق في المصرين بالواو (ولا يخاف عقباها) وكذلك هو في مصاحفه. والصواب من القول في ذلك: أنهما قراءتان معروفتان، ...

اما معاصر او نحاس است. یکی از کتاب‌های خوب علوم قرآنی، اعراب القرآن نحاس است. نحاس در سال سیصد و سی و هشت وفات کرده است. هفت-هشت سال بعد از مرحوم کلینی وفات کرده است. در آن زمان بوده. تا خود طبری خیلی فاصله‌ای ندارد. ببینید وفات فرّاء دویست و هفت است. خیلی ج...

حالا ببینید نحاس چه می‌گوید. یکی از اساتیدی که این کتاب تصنیف ایشان است، یک اصطلاحی دارند و می‌گویند تا قبل از زمان ابن جزری همه قاری محور بودند. می‌گفتند قرائت فلانی؛ یعنی این قرائت از او برخاسته است. بعد از ابن جزری قرائت محور شدند. به قرائت تقدس دادند. در...

شاگرد: وقتی قرآن در مدینه نازل شده چرا همه قرائت ها در مدینه مشهور نشده؟ یک قرائت در مدینه مشهور شد و وقتی به شهرهای دیگر رفت قرائت های دیگرش مشهور شد؟ استاد: در مدینه این قرائات بود. اتفاقا روایاتی که اهل‌سنت دارند، به این صورت است که می‌گویند دعواهای بین ...

از بن باز یک استفتاء گذاشته‌ام. سایتی دارد که فتواهایش آن جا هست. از او سؤال کرده‌اند در یک رکعت نماز اگر با هم بخوانیم «ملک یوم الدین» و «مالک یوم الدین»، اشکال دارد یا ندارد؟ جواب او روی حساب فقه این است: می‌گوید اصل این‌که جایز است به هر کدام از این‌ها بخ...

شاگرد: شاهد مهمی که در فضای این‌ها بوده یکی خود شهر کوفه است که حداقل سه قرائت دارد. یکی دیگر این‌که فضایی که ابن مجاهد راه انداخت. یعقوب بصری است، در بصره حداقل دو قرائت خیلی مستقل بوده. استاد: بله، ابوعمرو بن علا با یعقوب حضرمی، هر دو قاری بصره هستند و د...

عرض کردم آقای غانم قدوری در رسم المصحف[1] می‌گویند: مصحف اهل کوفه «وَ ما عَمِلَتْهُ‏ ایدیهم»، «ه» ندارد، در مصحف مدینه «ه» دارد. اما چون قرائت ما قرائت حفص از عاصم است و حفص –نه شعبه- در اینجا طبق مصحف کوفه نخوانده…؛ ببینید چه جالب است. یعنی روایت حفص از عاص...

یک نقل دیگر را هم بگویم. وقتی حرف به دست کسانی می‌افتد که مطلب به دستشان نیست، این‌طور می‌شود: در چند کتاب اهل‌سنت آمده است. اصل آن را در نرم‌افزار خودمان پیدا کردم. اصل آن را آوردم. در کتاب تاریخ دمشق، سیر اعلام النبلاء، تاریخ بغداد، و در کتاب‌های دیگر نقل ...

اما در مقابلش؛ از مصاحف ابن داود را در این صفحه نیاورده‌ام. از کتاب احکام القرآن ابن عربی است. ابن عربی معروف؛ ابوبکر ابن عربی. او طوری دیگری می‌گوید. روى ابن وهب وابن القاسم عن مالك قالا: أخرج إلينا مالك مصحفا لجده زعم أنه كتبه في أيام عثمان بن عفان، حين...

چند نکته دیگر هم می‌خواستم بگویم. هجاء در همین کتاب هست. صفحه سیزدهم همین کتاب هجاء را معنا کرده‌اند. شما ببینید هجاء را به چه صورت معنا می‌کنند. بعد ببینیم این‌که می‌گویند «احدث الناس من الهجاء» چه معنایی دارند. می‌گویند: «بعد از لفظ کتاب در قرون اولیه کلم...

بحث ما سر این بود، وقتی مصحف عثمان را جمع می‌کردند آیا تعمد داشتند خطی را برای خصوص مصحف قرار بدهند یا نه؟ بحث خوبی است. گمان من این است که فعلاً غلبه با این است. رجحان با این است که تعمد داشتند. بزرگانی از اهل فن که این را گفتند بی جا نگفته اند. ولی در کتاب...

استاد: به «روی» می‌رسیم. آقا زحمت کشیده‌اند از کتاب روایات المدرستین آورده‌اند. الآن می‌خوانیم. در فدکیه عنوانی هست به نام «اختلاف روش قدیمی مدنیین با عراقیین در برخورد با قرائات مأثورة و ذکر حجج و وجوه قرائات». وقتی آدم انس می‌گیرد می‌بیند که این اختلاف بود...

شاگرد٢: ظاهرا بین خود اهل‌بیت، قرائت اهل البیت بوده. استاد: باز یادم آمد. صفحه دیگری هم هست. «مصادیق تعدد قرائات در کافی شریف و جمع آن با حدیث حرف واحد»، یعنی هم در کافی شریف «حرف واحد» و «کذبوا اعداء الله» آمده و هم به حمل شایع روایاتی آمده که دو قرائت است...

خُب مثالی که می‌خواستم بزنم، این است: در کافی شریف سه-چهار روایت هست که با عناون «امسک-اعط» آورده‌ام. کافی جلد اول، صفحه ٢١١، جلد اول، ص٢۶١، جلد اول، ص٢۶٧. من سه روایت آورده‌ام که حضرت صریحاً می‌گویند:‌«أ ما تسمع قول الله تبارك و تعالى- هذا عطاؤنا فامنن‏ أو ...

شاگرد: در آیه «إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَوٰةِ مِن يَوۡمِ ٱلۡجُمُعَةِ فَٱسۡعَوۡاْ إِلَىٰ ذِكۡرِ ٱللَّهِ»[1]، «فامضوا» به‌عنوان قرائت اهل البیت آمده است. استاد: بله، اختصاصی یک چیز دیگری است. آن را که اهل‌سنت دارند. ابن مسعود می‌گوید اگر «فاسعوا» بود، باید عبایم ...