جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 6487
اهمّیت فکر در دسته بندی فقه
پس ما این ها را داریم حالا چه طور دسته بندی اش بکنیم؟ این دیگر می ماند.این یک نحو فوائد علمی ای دارد از حیث نظم دادن و کلاسیک و این ها است.اما آن که مطلوب ماست، اطلاع بر این مواد خام است . چه طور راحت تر نظمش بدهیم ؟ جورواجور ممکن است. قدماء بیشتر همتشان بر...
صعوبت امر دسته بندی
ولی واقعاً تنظیم فقه کار سختی است. ازحقوق و کلّ حقوق و شئونات و جوانبش و این که چه چیزی را محور قرار بدهیم و چگونه تقسیم بندی کنیم، خیلی کار سختی است و هرکس اقدام کند، صعوبت امر را در تقسیم بندی فقه می فهمد. هرچه شما بتوانید فکر کنید که تقسیم بندی جدید ارائه ...
تقسیم بندی رباعی «شرائع»
معروف است که می گویند: فقه چهار بخش دارد.: عبادات، معاملات، ایقاعات، احکام. [1] این تقسیم رباعی را نسبت می دهند به محقق اول، صاحب شرایع. قبل از ایشان، این تقسیم بندی نبوده است[2]. در بین اهل سنت تقسیم بندی چگونه است؟ شما حوصله کردید ببینید تاریخ تقسیم بندی آن ...
وجه حصر در تقسیم «شرائع»
ما می گوییم که موضوع فقه، افعال مکلفین است. اگر حکم شرعی و مساله فقهی، طوری است که قصد قربت در آن شرط است، می شود عبادت. اگر قصد قربت شرط نیست و عقد و لفظ و.. در آن دخالتی ندارد می شود احکام. اگر عقد و لفظ در آن دخالت دارد و عقد و لفظش طرفینی است می شود م...
حصر عقلی؛حصرِ «یا نه»
خب این معلوم است. ریختِ تقسیم را شما دیدید. یک تقسیمِ حصرِ عقلیِ ثنائی است؛ اما «یا نه»ی آخرش، می شود محلّی که هرچه پیدا کردیم در آن، جا می گیرد. «یا نه»،یعنی نه لفظ شرط است در آن، نه قصد قربت. خب هرچه شد، کنار هم می آید. این طور حصر عقلی که بله! مانعی ندارد!...
بررسی رابطه اقسام با موضوع فقه
فقه را تقسیم کردیم به چهار بخش. می گویید موضوع فقه، افعال مکلفین است.خب مگر ما نگفتیم موضوع، فعل مکلف است؟ فعل که مفهومِ مبهمی ندارد. آیا خیلی صاف است که موضوعِ بحث عقود و ایقاعات، فعل مکلّف است. مانعی ندارد و توجیه می کنیم و می گوییم بله دیگر؛ دارد کار انجام ...
دسته بندی های متأخر
نسبت داده بودند به مرحوم آقای صدر به کتاب -فتاوایشان یا کتابی دیگر- که یک تقسیم بندی جدیدی ارائه داده بودند. مثلاً به جای عقود و ایقاعات گفته اند: اموال، بعد اموال خاصه و اموال عامه. یادم نیست سریع رد شدم. در بین متاخرین دو سه تا تقسیم بندی جدید انجام شده است....
تأثیر فاضلین بر شیخ انصاری
بزرگانی مثل محقق اول کم نبودند. یکی از جملات خیلی کوتاه و پربار حاج آقا و خیلی مغتنم؛ فرمودند: علامه حلی کسی نیست که ما سریع بتوانیم به حرف او ایراد بگیریم. مثل شیخ مرتضی انصاری از انس به کلمات محقق و علامه، شیخ شد[1]. یعنی این ها این طور بزرگ بودند و واقعا هم...
١.تقسیم مکلَّف¬محور
چطور می شود کل فقه را تقسیم بندی خوب، منظم، طبیعی کرد نه حصر عقلیِ «یا نه». برای دسته بندی، یک راه این است که کل فقه را از نگاه مکلّف دسته بندی کنید. یعنی در کل فقه که البته این نگاه نزدیک می شود به اصول و در اصول این کارها را کرده اند؛ اصول اربعه[1] . شما بب...
٢.تقسیم مکلَّفٌ¬به محور
یک نگاه دیگر، نگاهِ مکلّفٌبه محور است. مکلّفٌبه، یعنی چیز هایی که متعلق امر شارع است شبیه فقه الان. صلاه و صوم و... مکلفٌبه هستند. از این حیث دارید نگاه می کنید دسته بندی می کنید.
٣.تقسیم شیئ محور
یک نگاه دیگر، نگاه شیء محور است به فقه. هرچیزی که درفقه به عنوان اشیاء مطرح هستند مثل آب و کلب و... وقتی می گویید آب با مکلف به کاری ندارید بلکه با شیء کار دارید و حکم وضعی آن. این هم یک چیز است، اشیائی که در فقه، فقهاء با آن کار دارند. نگاه شیء محور نسبت به ح...
۴.تقسیم رابطه محور
یکی دیگر از تقسیم بندی ها، تقسیم بندی است بر محور رابطه. می گویند کلّ فقه، رابطه است. رابطه فرد با خدا (عبادات)، رابطه فرد با خانواده اش و رابطه فرد با یک فرد دیگر و رابطه فرد با مجتمع و رابطه والی با رعیت[1]. [1] احكام شرع، يا رابطه مردم با خدا را بيان مى...
۵.تقسیم بر محور «حق»
چه بسا محور را حق قرار بدهید. آن رسالة الحقوق امام سجاد سلام الله علیه خیلی حدیث عال العالی است[1] ، حضرت از ابتدا فرمودند که همه ی حقوق حقوق الله اند. بعد فرمودند که خب وقتی دسته بندی می کنیم یک حقوقی است که خالق نسبت به مخلوق دارد، یک حقوقی است که مخلوق نسبت...
۶.تقسیم بندی تطبیقی
فقه؛حقوق؟ یک آقایی اشکالی داشتند که آیا می توانیم فرق بگذاریم بین حقوق[1] با فقه؟؛ ما یک فقه داریم یک حقوق ، حالا منظورشان را توضیح دادند اما سر نرسید. من هم اشکالی که به ذهنم بود را گفتم. مقصود ایشان از فقه این بود که یک چیز های کلی ای که شارع به عنوان شرع...
٧.تقسیم بندی بر محور محمول
محور وحدت علوم وحدت علم به چیست ؟ مسائل علم، یک مسائل متعددی هستند، وحدتشان به چیست ؟ وحدت به موضوع است ، وحدت به غرض است؟ جامع موضوعی را از قدیم مهندسین ، فلاسفه داشته اند، موضوع علم هندسه، «کمّ» می باشد. موضوع علم مکانیک، حرکت است.این چه ربطی دارد به غرض ما...
٨.تقسیم بندی بر محور غرض
یک جور جامع،جامع غرضی است . فقه- که علم حقوق گسترده ی بشری است -در هر حوزه ای شارع و عقلاء، یک اغراض خاصی دارند.آن غرض ها هستند که جامعیت غرضی شکل می دهند برای کتاب ما می توانیم فقه را روی اغراض دسته بندی بکنیم، آن هم یکی است. مثلا تقسیم به غرض اخروی،دنیوی....
٩.تقسیم بر محور اغراض و ارزش ها
اگر حقوق، برهان بردار است- که بحث اش را کردیم،شما با نگاه تان به اغراض و ارزش ها، کل حقوق را، فقه را می توانید سامان دهی کنید. به خصوص عقود را، آن چیزی که می خواهد شما به وسیله ی فقه و حقوق و تقنین شما به آن برسید، یک غرضی دارید که تقنین می کنید، حرف می زنید، ...
عناوین حقوقی صرفی،عناوین حقوقی نحوی
دسته بندیِ عناوین حقوقی خیلی مهم است. الان به ذهنم آمد ببینید ممکن است یا نه؟ الان می گویید خانه. خانه یک مفهوم عرفی بسیار واضح است ولی هم صرف دارد و هم نحو. تا شما می گویید آجر، صرف است یا نحو؟ صرف است ولی وقتی می گویید دیوار، نحو است.ستون و سقف، نحو است. نحو...
١.دسته بندی کلیات
یکی این که کلیات را در نظر بگیریم، از صلاه و صوم و سایر کتاب ها. تعداد کتب فقهی بعضی از اساتید(مرحوم آقای خزعلی) سی سال پیش یادم هست در صحبتشان می فرمودند هشتاد و پنج تا کتاب در فقه داریم. آیا در مبسوط مثلا ؟ شاید مبسوط طوری باشد که کتب فقهی را به 80 برساند...
٢.برچسب زنی جزئیات
راه دیگر که شاید قوی تر باشد از نظر کار و الان هم که مدیریت اطلاعات می کنند در این دستگاه های امروزی، هردو تای آن را اعمال میکنند-برای خود من بعضی از این نرم افزار هایی که سایت ها را مدیریت می کنند، محسوس است که دو راه اعمال میکنند- یکی همین که تقسیم بندی کلی ...