انواع مبانی در اشتراک افق؛ اشتراک افق حاصل از خط غروب، اشتراک افق حاصل از اشتراک در شب

(36:02)

استاد: ظاهراً در شب مشترک است. شاید شش ساعت یا هفت ساعت بشود. لذا در شب مشترک می‌شوند. کسانی که قائل به اشتراک شب هستند می‌گویند شنبه اول ماه است. الآن ببینید؛ اشتراک شبی که لازمه آن قول به اتحاد همه آفاق مطلقاً است، به‌خاطر ناچاری قید اشتراک شب را زدیم. اینجا الآن آن مبنا را نپذیریم به‌راحتی می‌گوییم شنبه سی ام است. اما خود اشتراک افق با آن سؤالاتی که عرض کردم مراتب دارد. شما می‌توانید اشتراک افق به این صورت را در اشتراک در شب نپذیرید، اما اشتراک افق را نسبت به ماه جمادی الاولی که گفتیم بپذیرید. بگویید درست است که ما در شمال نمی‌بینیم اما همان لحظه که هلال داریم. نور هلال در وقت غروب به‌خاطر ارتفاع کم آن به ما نمی‌رسد. این هم یک جور اشتراک افق است. اما این اشتراک افق ملازمه ای با اشتراک در شب ندارد. لذا است که من عرض می‌کنم باید استفتائات دقیق ارائه بشود. قدم به قدم نظر مفتین می‌تواند به هم نزدیک بشود. یعنی ما با استفتائات می‌توانیم یک جور اشتراک آفاقی را تحصیل کنیم که مرز و واسطه ای باشد بین اشتراک افقی که مرحوم آقای خوئی می‌گفتند و کسانی که کلاً قبول ندارند. شبیه فرمایش مرحوم آقای آسید محمد سعید حکیم است. ایشان گفتند عالم قدیم؛ عالم قدیم یک مرزی است. نه اشتراک افق مطلق در کل شب است و نه این‌که هیچ باشد و تنها به خود بلد باشد. 

بنابراین ما در مبنای مباحثمان باید این را در نظر بگیریم که دست شارع واقعاً و ثبوتا باز است. اگر عرف عرب را امضاء کرده که از غروب شروع کنند، امضاء کرده است. ولی با این کار که دست او بسته نمی‌شود. در موارد دیگر، فی علم الله تعالی اصلح آن گزینه است، آن را انتخاب می‌کند. چرا؟ چون ثبوتا واقعاً چند گزینه داریم. رمز این ثبوت چه بود؟ خط‌های زمانی بود. چون خط‌های زمانی به نحو صحیح روی هم انطباق پیدا نکرده بودند. بیست و نُه و نیم روز بود. الآن روایت ابن راشد را عرض می‌کنم.