وجوه ثبوتی مختلف در تعیین میقات و انتخاب اصلح موارد در شرائط مختلف

(39:06)

شاگرد: میقات نباید یک برشی داشته باشد و قطعی باشد و روزهای مختلف نداشته باشد؟

استاد: بله، میقات باید این‌چنین باشد. اما وقتی از یک موضوع تکوینی بهرۀ میقاتی می‌برید، آن موضوع تکوینی را که نمی‌توانید تغییر بدهید. در دستگاه تکوین الهی ماه سر ساعت خودش دارد می‌گردد. این دور قمر را نمی‌توانید تغییر بدهید. شما می‌خواهید از این موضوع تکوینی، میقاتیت للناس و نظم را استفاده کنید. درست است؛ آن بُرش می‌خواهد. به برچسب زنی هم نیاز داریم. خود این برچسب زنی برای نظم میقاتیت است. این مانعی ندارد. ولذا شما در این‌که به میقاتیت نظم بدهید، بُرش می‌خواهید. اما چون بُرش می‌خواهید فقط و فقط باید یک گزینه باشد؟ نه. ثبوتا گزینه‌هایی هست. شما می‌توانید برای نظم میقاتیت این گزینه‌ها را به اصلحِ در شرائط خاص انتخاب کنید. به گمانم این برای منظور ومقصود من مهم است. بعداً می‌بینید گاهی است که به‌راحتی دو مبنا را تلفیق می‌کنید. مشکلی هم ندارد. قبل از آن است که ذهن تحاشی می‌کند. اما بعد از این‌که شما انس بگیرید، نه. شما یک غرضی دارید، آن محمل غرض را که تشخیص دادید، حامل‌های ارزش را برای آن غرض جهت‌دهی می‌کنید. لذا دو مبنا را تلفیق می‌کنید. البته خود شارع، نه این‌که شما از جیب خودتان تلفیق کنید. شارع روی دو مبنا، احکامی را در طول هم قرار می‌دهد. همه جا شارع این کار را می‌کند؛ وقتی در طول هم دو انشاء می‌کند، به این جهت است که می‌بیند اغراض، طیف تشکیل می‌دهند. او هم با انشائات طولی به بالاترین درجه استیفاء غرض، ترتیبِ جهت می‌دهد. برای تحصیل بالاترین غرض، جهت‌دهی می‌کند. انشائات طولی اگر درست تصور بشوند با هم منافاتی ندارند.

شاگرد: اگر جایی را پیدا کنیم که اگر معیار را قبل از زوال قرار بدهیم، جمعه اول ماه می‌شود. اگر اشتراک شب را معیار قرار بدهیم، شنبه اول ماه می‌شود.

استاد: اگر پیدا بشود من حرفی ندارم. آن آقا پنج-شش وجه را فرمودند. راه‌های دیگری هم برای آن هست. الآن هم نرم‌افزارهایی هست که سریع می‌توانید ساعت موارد را بگویید و بعد همه این‌ها را لیست کنید. خیلی آسان است.

شاگرد: اگر چنین موردی پیدا شد چه بگوییم؟ یعنی الآن با توجه به اشتراک درشب، موقع غروب من نبوده است اما بعداً دو ساعت دیگر یک جا هست. طبق مبنای آقای خوئی فردا اول رمضان می‌شود اما قبل از زوال را معیار قرار بدهید امروز اول ماه می‌شود. یعنی دلیل چه اقتضائی می‌کند؟

استاد: هر مبنایی را بالفعل انتخاب می‌کنید و طبق آن حرف می‌زنید، خروجی اش یکی است. میقاتیتی هم که از آثار آن موضوع است، بار می‌شود.

شاگرد: یعنی ممکن است که از هر مبنائی یک مطلب استفاده بشود.

استاد: عرض کردم که ممکن است. الآن که نگفتم استفاده کنیم. بله، روی این فضا یک مبنا است. اگر در نقاطی برسد که شما می‌توانید با انشاء طولی یا تلفیق مبناء آن را طبق ارتکاز متشرعین بیان کنید، مشکلی نیست. بلکه برای صاحب بقاع اسهل است.