لزوم تفحص از ادله اثباتی تقویم جهانی در نصف النهار دحو الارض

(24:48)

شاگرد۲: این بیانات شما فقط توضیح می‌دهد که چنین چیزی ممکن است. دلیل اثباتی این چیست؟ بفرمایید دلیل اثباتی هم بر این داریم؟

استاد: دلیل اثباتی ای که کار را نزد همه اذهان باحثین تمام بکند، نه. اما این‌که کسی بینه و بین الله مجموع ادله را در نظر بگیرد حرف دیگری است.

شاگرد۲: منظورم دلیل اثباتی ای که برای همه روشن شده باشد نیست. به این صورت که برای یک مجتهدی این مطلب صاف بشود، چه ادله ای را دیده که برایش صاف شده است؟

استاد: مقصودتان را نمی فهمم. دلیل اثباتی باید قابل عرضه باشد و آن را بپذیرند. شما می‌گویید دلیل اثباتی ای که نیست، بگو چیست.

شاگرد۲: این مطالبی که چند روز توضیح می‌دهید و می‌گویید ممکن است، برای ذهن خود جناب عالی دلیلش چیست؟

استاد: خودم گفتم؛ روایت دحو الارض، وسط الارض، طالع الدنیا السرطان، مخصوصاً روایت عبید که در «الزوال» بود؛ بنابراین که ال عهد باشد. این‌ها چیزهایی بود که باز به نحو دلیل اثباتی قابل عرضه نیست. باید به حد نصاب خودش برسد. ولی در مجموع این‌ها شواهدی است که بگویید دلیل اثباتی کجا است، نیست. ما هم فعلاً در صدد آن نیستیم. ما اول ببینیم اصلاً ثبوتی آن معقول است؟ توجیه فقهی دارد یا ندارد. همین هایی که عرض کردم برای این بود که می‌خواهیم بگوییم در فقه نظیر دارد که شارع به مسمی یا مرتبه‌ای از مسمی اکتفاء کرده است. این‌ها را به‌عنوان شواهد ذکر کردیم که ثبوتا خلاف ضوابط سائر موارد شرع نیست.