جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 8019
شیخ صدوق
الف)تصریح به جمع امام جماعت یهودی ۱۲۰۱- و في كتاب زياد بن مروان القندي و في نوادر محمد بن أبي عمير أن الصادق ع قال: في رجل صلى بقوم من حين خرجوا من خراسان حتى قدموا مكة فإذا هو يهودي أو نصراني قال ليس عليهم إعادة و سمعت جماعة من مشايخنا يقولون إنه ليس عليهم...
الف) طرح محمل برای روایات:
· روایات عفو شیعه از خمس و أمّا ما زعم دلالته على العفو عن هذا القسم و تحليله، فهي على ما ذكره: مصحّحة الحارث بن المغيرة النصري، عن أبي عبد اللّٰه عليه السلام قال: «قلت له: إنّ لنا أموالا من غلّات و تجارات و نحو ذلك، و قد علمت أنّ لك فيها حقّا، قال: فلم ...
ب) بیان وجوه جمع سائر فقهاء:
· تجاوز از محل الثاني: أنّ المراد بتجاوز المحل لا يخلو عن أحد أمرين: أحدهما: التجاوز عن محلّ مطلوبيّته، فمحل القراءة باق ما لم يركع، و محلّ الركوع باق ما لم يسجد، و محل السجدة و التشهّد باق ما لم يركع في الركعة الأخرى.... الثاني: التجاوز عن موضعه الّذي...
انواع استدلال فقهی
[1]استنباطی که یک فقیه انجام میدهد سه جور می تواند باشد: ١.استدلال غیر مشروع، قیاس استدلال غیر مشروع که همین قیاس است. ٢. استدلال مشروع استدلال مشروع که ١.یا استدلال به ادله اجتهادی است ٢.یا استدلال به ادله فقاهتی. [1] گردآوری و تنظیم مطالب مطرح...
انواع استدلال مشروع
استدلال به ادله اجتهادی در این فرضی که میخواهیم از قیاس فاصله بگیریم محل بحث ما میباشد. الف)عدم الخصوصیه گاهی خصوصیتی در دلیل اجتهادی می آید که اصلا نمی توانیم نام آن را الغاء خصوصیت بگذاریم. زیرا عدم الخصوصیه است . برای مثال در «رجل شک بین الثلاث و الارب...
تفاوت قیاس و تنقیح مناط
آن چه که عرض من است و در مباحثات قبلی به آن اشاره کردم این است، هرگاه در پیشرفت بحث علمی دیدیم که ما میخواهیم دو انشاء را به شارع نسبت دهیم آن قیاس است. قیاس: اسناد انشاء جدید به شارع میگوییم «انشأ الشارع هنا هذا الحکم» و چون آن موضوع هم شبیه همین است و م...
مقدمه: احکام خمسه فقه
[1]واقعاً یکی از چیزهایی در فقه که باعث شکرگذاری است، احکام خمسه است که در فقه، جا گرفته و جزء مسلمات فقه است؛ و الا اگر مثل کراهت و استحباب آن طوری که خود شارع مقدس میخش را کوفته فرض بگیریم نکوفته بود، ما در کلاس بین همان واجب و حرام می بردیم که یا واجب است ی...
لزوم بازنگری در تدوین احکام
اما چیزهایی هست که برای همه ما هم واضح است اما در علوم کلاسیک تدوین نشده است. مهم این است که از واضحات فاصله نگیریم، ولی همان واضحاتی را که همه قبول دارند، یک دسته بندی جدید بکنیم، نظم جدید به آن بدهیم. این مانعی ندارد؛ یعنی بستر بحث را همه قبول داریم، در نظم...
سؤال: سقوط استحباب؛ رخصت یا عزیمت؟
حالا سوال ما این است که واقعا در این مواردِ احکام خمسه، وقتی سقوط یک حکم شد- ده ها مورد است که فقها مطرح می کنند و جمعآوری اینها رساله خیلی قشنگ فقهی میشود، -«هل هی رخصة أو عزیمة؟» تردید بین رخصت و عزیمت است. مثالها: ١.اذان نماز عصر جمعه نماز عصر جمعه...
مقدمه اول : جایگاه بحث اجتماع امر و نهی در فقه
اجتماع امر و نهی، در اصول یک بحث ظریفی است. چون بین امر و نهی تنافی است، بحث سنگینی در اصول به نام اجتماع امر و نهی به پا شده است. ببینید در آنجا علماء چه دقایقی را فکر کرده و فرمودهاند. عین همین بحث-اجتماع وجوب و کراهت- در جاهای دیگر نیز مطرح بوده ولی چون ن...
مقدمه دوم: طبیعت و فرد
تفکیک بین طبیعت و فرد. یعنی طبیعت این است که انجام بده. اما فردهایی از طبیعت هست که شارع به برخی از افراد میگوید آنها را نمیخواهم. اگر این فضای تمایز بین احکام فرد و احکام طبیعت و به عبارت دیگر احکام تصادق عناوین مختلف بر یک فرد با احکامی که بر نفس یک طبیعت...
لزوم اخذ قواعد اولیه از شارع
[1]در مواضع متعدّدی خودمان میگوییم که قاعده اولیه این است؛ اما شارع برای ما قاعده ثانویه گذاشته است، در اینجا باید خیلی مواظب باشیم. ما باید قاعده اولیه را از شارع بگیریم، شارع رئیس العقلاء است، اگر چیزی فرموده اصل به قاعده بودن آن است؛ نه اینکه مولی بگوید ا...
قول متأخرین: تساقط
مثلاً اصل در متعارضین چیست؟ قاعده در متعارضین سقوط یا تخییر است؟ متأخرین اصولیین،کأنه خواستند قاطبةً بگویند که اصل در متعارضین سقوط است[1]. مرحوم شیخ، صاحب کفایه و مرحوم مظفّر قائل به تساقط شدند. مرحوم مظفّر در اصول الفقه، این تساقط را خیلی بسط دادند و اب...
الف) «لا تعاد»؛ مخالف قاعده
الآن در کلاس صریحاً میفرمایند که «لاتعاد الصلاة[1]» خلاف قاعده است و «الا» در آن موافق قاعده است[2] [1] و بإسناده عن زرارة عن أبي جعفر ع أنه قال:لا تعاد الصلاة إلا من خمسة الطهور و الوقت و القبلة و الركوع و السجود.( وسائل الشيعة ؛ ج۱ ؛ ص۳۷۱-٣٧٢) [2] و ح...
ب) «لا تعاد»؛ موافق قاعده
و حال آنکه هر کسی با ذهن صاف ابتداءً «لاتعاد» را بشنود، نمیبیند که «الا» در آن مطابق قاعده است و لاتعاد خلاف قاعده است . «لاتعاد الا» یعنی فقط این ۵ مورد هستند که خصوصیت دارند. نه اینکه این ۵ مورد با همه موارد مشترک باشند و با «لاتعاد» بخواهیم آنها را ا...
اصل اولی؛ بناء پایه
اساسا در روابط، اجتماعیات، افعال فردی میگوییم: پایه، الان در فضای خودمان میگوییم: اصل، این اصل، تحلیلِ اصولی و فقهیاش خیلی پرفایده است، نباید ما از تحلیل دقیق، جوهره اصل و آن کارهایی که انجام میدهد غافل بشویم، اگر این را خوب تحلیل کنیم، قشنگ میفهمیم که بن...
بنائات طولیه ثانویه
عقلاء بعد از این که این پایه و اصل زیربنایی را گذاشتند، اصلهایی در طول هم دارند، اصل میآید روی اصل دیگر سوار میشود، نه این که یک اصل بیاید یک اصل دیگر را بردارد، خیلی مهم است که یک اصل عقلایی روی اصل قبلی سوار بشود بدون این که آن را بردارد با این که اصلا آن...
ملاک بنائات عقلائیه
-آیا بناء اولیه بر خبر اطمینان آور نیست[1]؟ این کلمه اطمینان برای بعد این است که اصول میخوانیم، بحثها پیش میآید، عرف عام ابتدا تقسیم نمیکند. عقلاء وقتی در ثنائی اول بخواهند پایهریزی بکنند، اصلا همهاش نگاه حال اطمینانی نیست. اطمینانآور یکی از وجههای م...
معنای لغوی
تأویل از ماده «أول» است آل ای رجع. أوّله ای ارجعه[1]. تأویل = ارجاع یا مرجع تأویل یعنی ارجاع. تأویل، گاهی هم مصدر به معنای مفعول است،مؤوّل الیه، مرجوع الیه. تأویل، معنای عامی است. تأویل، یعنی مرجع ؛ مرجع کل شیئ بحسبه. مرجع کل شیئ بحسبه تأویل در جاهای مختل...
١. تأویلات عرضیّه
خیلی چیزهای جالبی است. معانیی که درست ضد هم هست، در همین روایاتی که در کتابهای ما است، در فرمایشات معصومین به یک آیه نسبت داده شده. آیاتی که به نظر ما خیلی خیلی بد است و میگوییم وای! دیگر خدا نکند که کسی مصداق این آیه باشد، بعد میبینیم که امام معصوم، همین آ...