نتایج جستجو

جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام؛ ج‌۲۲، ص: ۴۸۵ و كيف كان فقد قيل لا خلاف بين الأصحاب في أن الامام و من يقوم مقامه و لو عدول المسلمين يجبر المحتكر على البيع بل عن جماعة الإجماع عليه على القولين، و لعله لما سمعته من الأخبار السابقة، فلا يشكل ذلك بناء على الكرا...

غرض از رجم،اتلاف نفس المقنعة (للشيخ المفيد)؛ ص: ۷۸۴ و إذا زنى السقيم فخيف من تلف نفسه بضرب السياط جمع له بعدد الحد من أجزاء السياط و هو مائة جزء ثم ضرب بها ضربة واحدة لا تبلغ بها تلف النفس فإن كان ممن يجب عليه الرجم رجم و إن كان سقيما لأن الغرض في الرجم إتلا...

جمهرة اللغة ؛ ج‏3 ؛ ص1238 البُرْهان‏: من قولهم: هذا برهان‏ هذا، أي إيضاحه. و بُطْلان من الباطل.[1]  الصحاح ؛ ج‏5 ؛ ص2078 برهن‏ البُرْهَانُ‏: الحُجَّةُ. و قد بَرْهَنَ‏ عليه، أى أقامَ الحجّة.[2]  الفروق في اللغة ؛ ص63 و سمعت من يقول البرهان ما يقصد به قطع...

 اصول فلسفه و روش رئاليسم ؛ ج‏2 ؛ ص۱۶۸ طريق سير و سلوك فكرى در اعتباريات چيست‏؟ در امور اعتبارى رابطه بين دو طرف قضيه- همواره فرضى و قراردادى است- و اعتبار كننده اين فرض و اعتبار را- براى وصول به هدف و مصلحت و غايتى نموده- و هر گونه كه بهتر او را بهدف- و مصل...

سرمایه ایمان للمحقق اللاهیجی ۵٩ فصل اوّل در بيان حسن و قبح افعال‏ بدان كه علما را خلاف است در اينكه حسن و قبح افعال عقلى است يا شرعى. جمهور اماميّه و معتزله و حكما، بر مذهب اوّلند. و جمهور اشاعره بر مذهب ثانى. و مراد از حسن فعل، آن است كه فاعل آن فعل، م...

[1]یکی از حاشیه‌هایی که در خاطرم مانده حاشیه منطق منظومه است. مباحثه منظومه می‌کردیم. رسیدیم به بحث تواطی و تشکیک. فکر کردم و مباحثه کردم. بعد شروع کردم که آن را بنویسم. نوشتم: قوله: غوص فی المتواطی و المشکک اعلم ان کل مفهوم یحکی عن شأن من شؤون الحقیقة و م...

خدا رحمت کند آن استاد را[1]! مرحوم آخوند[2] چند روز حرف دیگران را رد کرده بود و بعد می‌خواست حرف خودش را اثبات کند. استاد این جمله را فرمودند-این جمله برای من همین‌طور مانده و خاطره شده- فرمودند: تا حالا آخوند به حرف دیگران ایراد می‌گرفت، حالا که خودش می‌خواهد...

الآن کتاب را آورده‌ام تا ببینم در ذهن من چه چیزی بوده که دیگر نتوانستم ادامه دهم. این مطلب، در زمانی بود که مسأله فرد ذاتی[1] خیلی در ذهن من جذابیت داشت و ذهنم روی آن مشغول بود.  فرد ذاتی را به این صورت تعریف می‌کردیم: هر مفهومی، مصادیق مختلفی دارد. اما یک فر...

علی ایّ حال با فاصله این سال‌ها چیزی که الان عرض می‌کنم و تا اندازه‌ای که من می‌فهمم، این است؛ البته این‌که می‌گویم عرض حال است نه این‌که بگویم این مطلب درست است. خب، طلبه مشغول بوده و عبارت می‌خواند و می‌رود و بر می‌گردد و فکر می‌کند. الآن یک چیزی که در ذهن م...

مقصود ما از تشکیک، تفاوت است[1]؛ تفاوت در صدق و در مصداق.  [1] در تعاریف منطقیون از تشکیک نیز، محور معنا اختلاف است و مسائلی از قبیل تقدم و تأخر، مصادیق این اختلاف شمرده می شوند: و ربما يدل اسم واحد على شيئين بمعنى واحد في نفسه، و لكن يختلف ذلك المعنى بينه...

ببینید چند مورد می‌توانم بگویم: ١.تشکیک مراتبی  ماهیّت در مراتبش تشکیک دارد. خب این خوب است و همه مأنوس هستند. ٢. تشکیک طیفی  اما گاهی می‌گوییم که ماهیت یک طیف[1] تشکیل داده، ٣. تشکیک کف و سقفی  یا تعبیر کف و سقف که به کار می‌بردم؛ ماهیت یک سقف دارد و ی...

در صحیح و اعم، در بحث جامع‌گیری برای لفظ صلاة بحث‌های خوبی پیش آمد. این‌ها از کجا می‌آید؟ سه مبنا یا شاید هم بیشتر باشد. حاشیه اصول فقه مظفر سه مبنای گذشته: ١.طبیعت لا تفقد من کمالها شیئ؛ این در حوزه تسمیه و طبائع معانی، و در حوزۀ اطلاق و اشاره ملاحظۀ  شأ...

منطق فازی: شالوده ذهن بشر من یک عبارتی داشتم که زیاد عرض می‌کردم: شالوده ذهن بشر، منطق فازی و بی‌نهایت ارزشی است، منطق دو ارزشی: تار و پود ذهن بشر ولی تار و پود آن منطق دو ارزشی[1]  است [2]. پارچه یک شالوده دارد که آن را نگاه می‌کنید؛ نقش دارد، خال دارد، ...

الآن من یک مثال بزنم: سیب؛ نصف سیب  سیب متواطی یا مشکک است؟ با ارتکازتان بگویید. سیب، متواطی است. یعنی صدق آن بر افرادش بالتشکیک نیست. حالا کسی نصف یک سیب را خورده، سیب بر آن صدق می‌کند یا نمی‌کند؟ خب این‌که نصفش خورده شده. انسان یک زید می‎تواند خیلی انسان...

مفاهیم؛ متواطی و مشکّک در هر مفهومی، بالفعل دو جهت موجود است، ما این تقسیم را قبول نداریم که مفهوم یا متواطئ است یا مشکک. بلکه هر مفهومی حیثی از تواطئ دارد، حیثی از تشکیک دارد؛ از آن حیثی که با بیرون خودش می‎سنجید متواطی است، از آن حیثی که در اندرونش مشکک. ...

عده‌ای می‌گویند: که تشکیک در ماهیت ممکن نیست؛ تشکیک تنها و تنها در وجود است. کما این‌که آن طرفش هم می‌شود؛ تشکیک تنها در ماهیت است و در وجود تشکیک نیست[1]. امّا تردید نکنید هم در وجود، تشکیک داریم و هم در ماهیت، [1] تنبيه نقل ديدگاه بعضى از فلاسفه درباره‌...

طبیعیِ لفظِ «زید» یکی از مطالب بسیار خوب در کتب اصولی، مسالۀ وضع بود که ذهن ها را تلطیف می داد و به یک چیزی می رساند که همه ی باحثین و ناظرین قبول داشتند، اما با این که همه قبول آن را قبول داریم و مردم هم با ما همراه هستند، ولی قبل از آن به فکرش نبودیم. خیلی ...

من یک مثال ساده‌ای را خدمت شما بگویم. در فارسی، عربی و سایر لغات حرف «راء» دارید. اتفاقا حرف «راء» از حروفی است که چون برای بشر خیلی ساده اداء می‌شود، به گمانم هیچ زبانی نباشد که «راء» نداشته باشد. خیلی حروف هست که در خیلی از زبان‌ها نیست، اما به نظرم در الفبا...

 شما به ارتکاز خودتان مراجعه کنید. سال‌ها در اصول بحث کرده‌ایم و گفتیم که پدر و مادر لفظِ «زید» را برای بچه خود می‌گذارند. فرد لفظ زید را روی او می‌گذارند که از دهان پدر در می‌آید؟ آن چه که در ذهن پدر است را روی او می‌گذارد؟ می‌گویید هیچ‌کدام. پدر و مادر طبیعی...

مادامی که بحث نظام مدوّن نشده است، ما محتاج هستیم مراجعه کنیم به آنچه که دلیل داریم، از ناحیه شارع حجت داریم. بگوییم «له اصل فی کتاب الله». وقتی که «لا یبلغه» چه کار بکنیم[1] ؟ لذا وقتی مدوّن نیست، ما مجبوریم درِ خانه‌ی اعلم، برویم. می‌گوییم شما زحمت کشیدید و ...