جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 8253
دیدگاههای مختلف نسبت به عقود
۱. رویکرد عرضی به عقود جوهره ی عقود چیست؟ یک دید نسبت به عقود، دید عرْضی است که معمولاً استقرایِ عقود و استیعاب احکامش این طور شکل گرفته است. عرف، عقود را می شمارد. شمارش ها هم ابتدای امر عَرضی میشود. می گوییم چند تا عقد بشمار؛ می گویید: بیع و اجاره و قرض و ر...
سوالات کلّی مورد بحث
آیا در کلّ عقود می شود چنین فکری بکنیم یا نه؟ این سؤال کلی مطرح است، انشاءالله خودتان هم بعداً روی آن فکر میکنید. ١. وجود ساختار درختی عقود آیا واقعاً ما ساختار درختی داریم یا نه؟ ٢. فصل شاخه های درخت عقود و اگر داریم، آن شعبهای که از یک ساختار درختی،...
تمهید: جایگاه اغراض و قیم در عقود
سؤال: چطور می گوییم وکالت در طول مضاربه است و مضاربه یک جزء و نوعی از آن است؟ خوب برعکس بگوییم! این حرف تا زمانی است که شما تعریف را دقت نکرده باشید ، تعریف، جوهره ی عقد را دارد بیان میکند؛ آن چیز هایی که شما از عقد انتظار دارید. وقتی به جوهره عقد نگاه میک...
١. اغراض و ارزشهای بسیط ==»» معاملات بی نام
اگر در یک جایی باشد که غرضی در کار است، ارزشی هم آمده، اما خیلی ساده و بسیط، به گمانم عرف اصلاً برایش لفظ نمیگذارد؛ یعنی نیازی ندارد. مثال ١. اطعام مهمان؛ عقد؟ شما همه مهمانی رفته اید ومهمانی هم داشته اید.مهمان که می آید یک چای برایش میآورید. این چا...
٢. بسته اغراض و ارزش ها ==»» عقود رایج
میخواهیم از این جا شروع کنیم. عقودی که برایش کتاب نوشته شده است و عرف برایش اسم گذاشته است، قابل تبدیل به بسیط ها و شاخه هاست؛ اغراض وارزش هایی که عرف در توافق جمعی و اجتماعی با همدیگر میبیند. بیع و اجاره و اینها را چرا گفته اند؟ به خاطر این که اغراضی بوده...
١. مضاربه
شما وقتی میگویید ما وکالت داریم، بعد میگویید مضاربه نوعی از وکالت است. الان با این تحلیل و مقدمهای که گفتم معنایش چه میشود؟ یعنی وکالت یک لفظ عرفی است، اما بسته ای از عهود است که شما تشکیل دادید و اسمش را گذاشتید الوکالة. این که مضاربه نوعی از این است، یعن...
٢. عقد صلح و نسبت آن با سایر عقود
مثالی دیگر:آیا صلح در عرض بیع است یا در طول بیع است؟ رویکرد رایج: عرضی ما تا حالا عقود را و از جمله صلح و بیع را عَرْضی می دانستیم، دیدگاه آیتالله بهجت اما مرحوم آیت الله بهجت در جامع المسائلِ خودشان دارند که ریخت صلح، ریختِ طولی است.[1] [1] در جامع...
٣. عقد سبق و نسبت آن با جعاله
مقدمه: عقود و ایقاعات در تعریف رایج درتعریفی که به صورت رایج ارائه میدهیم، میگوییم که اگر در معامله،طرفین هستند معامله ما عقد است و اگر یک طرف است، ایقاع است. اما این تعریف، یک مقداری مخدوش است. مشکل ابهام در تعریف رایج مواردی هست که خود فقها هم بحث د...
الف) انواع ساختار درختی
١. ساختار درختی انشعابی ما یک ساختار درختی شاخه شاخه داریم، از یک بدنه درخت، شاخههایی میآید و متشتّت میشود. ریشه است، بدنه است و شاخه، ٢. ساختار درختی پیوندی و یک پیوند داریم. پیوند یعنی چه؟ نمیدانم پیوند را شما دیدید یا نه؟ با پیوند مأنوس هستید یا...
ب) تبیین انواع ساختار درختی در عقود
علی ای حال آیا در عقود چنین چیزی داریم یا نه؟ ۱) مضاربه ساختار درختی انشعابی مقصود ما از پیوند این است که گاهی میگوییم مثلاً وکالت، یک عقدی است منعطف، به چند شکل میشود محققش کنیم، وکالتهای جورواجور. یک جور وکالت، وکالت در این است که پول بگیری و بروی ب...
ج) جمع بین دو ساختار در برخی عقود
این دو قسم بیان شد. شما بعداً که این نگاه را دارید در فقه برخورد میکنید، عقودی که هر دو گونه را دارد. یعنی هم از یک طرف دو تا عهد است در طول هم؛ یک عهدِ اعم است با یک قیودی در طول آن، و از طرف دیگر عهود دیگری داریم که به آن ضمیمه میشود.
د) ساختار درختی ترکیبی و اقسام آن
- این تعبیر درست است؟ بعضی وقتها عقلائاً مثلاً مضاربه یک مفهوم انتزاعی است برای سه تا عقد، و تفکیک شده است، لذا مضاربه هیچ حقیقت واقعی نزد عُقلاء ندارد[1]. برایند ندارد. برایندش «لیس الکل الا الاجزاء بالاسر». - ولی بعضی وقتها هست که چون طولی نیست و دفعی ا...
هـ) پایه های اولیه در ساختار درختی
- در این عقدهای عقلایی چند تا عقدِ هم عرض داریم که پایه باشد برای ترکیب[1]؟ ضرورت تلاش برای کشف پایههای عقود این هم بحث خیلی خوبی است، هر چه هم انسان فکرش کند به اینها میرسد. آیا در روابط حقوقی، حقوق مدنی، عقودی که میآید، ما میرسیم به یک سری عهود بسیط ی...
کلام صاحب جواهر
۱. عقد «سکنی» و اختلاف آن با «عمری» و «رقبی» « و كيف كان ف يختلف عليها أي السكنى الأسماء بحسب اختلاف الإضافة، فإذا اقترنت بالعمر قيل: عمري و سكنى و بالإسكان وحده قيل: سكنى خاصة و بالمدة المعينة قيل: سكنى و رقبى إما من الارتقاب، أو من رقبة الملك، فالسكنى حينئ...
دیدگاه اول: المضاربه نوع من الوکاله
محقق حلی و بموت كل واحد منهما تبطل المضاربة لأنها في المعنى وكالة[1] علامه حلی مسألة 228: لمّا كان الغرض الأقصى من القراض تحصيل الربح و الفائدة، وجب أن يكون تصرّف العامل مقصوراً على ما يُحصّل هذه الغاية الذاتيّة ، و أن يمنع من التصرّف في المؤدّي إلى ما يض...
دیدگاه دوم: المضاربه لیست وکاله
محقق کرکی لا يقال: العامل وكيل للمالك في التصرّف، فيده يده، و المال المضمون يسقط ضمانه بوصوله الى يد المالك.لأنّا نقول: في القراض معنى الوكالة و ليس وكالة، و يد العامل غير متمحّضة للمالك، و إنّما هي يد مصلحتها عائدة إلى نفسه، و هي الغرض الأصلي له، و إن تضمنّ...
دیدگاه موافقین:
فخر المحققین أقول: لانه اشترى للمضاربة و الشراء للمضاربة هو الشراء للمالك لأنها وكالة في الابتداء ثم تصير وكالة و شركة في الأثناء و شركة في الانتهاء و قد اجازه المالك لكن لا تكون مضاربة (و من) حيث ان المال ثبت ابتداء عليه و الثمن (و المثمن- خ ل) له فلا ينتقل ...
دیدگاه مخالفین:
شیخ حسن کاشف الغطاء هو عقد من العقود المستقلة و أن أفاد ثمرات عقود أخر إذا وقع صحيحاً أو فاسداً فيثمر ثمرة الوديعة بالنسبة إلى قبض المال من العامل سيما مع عدم ظهور الربح و ثمرة الشركة مع ظهوره و ثمرة الوكالة بالنسبة إلى تصرفه و ثمرة الإجارة مع فساده و ثمرة ال...
پیوست شماره ۴: جعاله؛ عقد یا ایقاع؟
در موسوعه الفقه الاسلامی الجعالة عقد أو إيقاع؟ و الضابط العام للفرق بين العقد و الإيقاع هو أنّ العقد التزام من الطرفين فلا بدّ فيه من افتراض شخصين يكون التزام أحدهما مربوطاً بالتزام الآخر - كما في المعاملات مثل البيع و الإجارة و نحو ذلك - و الإيقاع: التزام...
الف) جریان خیار شرط در ایقاعات
شیخ انصاری فنقول: أمّا الإيقاعات، فالظاهر عدم الخلاف في عدم دخول الخيار فيها، كما يرشد إليه استدلال الحلّي في السرائر على عدم دخوله في الطلاق بخروجه عن العقود[1]. قيل: لأنّ المفهوم من الشرط ما كان بين اثنين كما ينبّه عليه جملةٌ من الأخبار و الإيقاع إنّما ...