نتایج جستجو

بحث از شبهات و اقسام آن، بحثی پردامنه در اصول است. تقسیم رایج شبهه به حکمیه و موضوعیه از سویی و تقسیم آن به مفهومیه و مصداقیه از سوی دیگر، در بسیاری از کتب اصولی -خاصّه کتب متأخر- به وفور دیده می‌شود. دامنۀ تأثیر این بحث را می‌توان در بحث تمسک به عام در شبها...

شبهه در سرایت اجمال به عام [1]شبهه در سرایت اجمال به عام دو جور بود: شبهه مفهومیه/ مصداقیه ١.شبهه مفهومیه  و٢. شبهه مصداقیه[2]. علما این را از قدیم فرموده بودند که شبهه مصداقیه، برای جهل در مصداق است. شبهه مفهومیه، شبهه حکمیه است[3] و شبهه مصداقیه، شبهه...

من خواستم که عرایض من با فرمایشات علماء قاطی نشود، از اول جدا کنم. کلی‎ای که در ذهنتان بسپارید این است که مصداقیه، از شبهات موضوعیه است و شبهه مفهومیه هم از شبهات حکمیه است. آن چیزی که الان اندازه‎ای که برای ذهن قاصرم ممکن بود تامل کردم، فعلا در ذهن من این طو...

شیخ عبدالنبی عراقی مرحوم آقا شیخ عبدالنبی عراقی -که قبل از حاج آقای بهجت در مسجد فاطمیه امام جماعت بوده و خودشان صاحب رساله هستند- شرح خوبی بر عروه دارند[1] که در جامع فقه اهل بیت هست، عالم بزرگواری بودند –ظاهراً ایشان، صاحب تعبیر خواب هم بودند- در کلام شیخ ...

العناوین و مؤلف آن یکی از کتاب‎های خیلی خوب، «العناوین الفقهیه[1]» است، مولفش السید میر عبدالفتاح الحسینی المراغی متوفای ۱۲۵۰ هستند[2]، شاگرد صاحب جواهر و اساتید ایشان هست[3]، کتاب خیلی خوبی هم هست، دو جلد است که چاپ شده و در نرم افزار هم هست. العناوین المش...

مرحوم آقا شیخ حسین حلی در اصل این که شبهه صدقیه، جدا از شبهه مفهومیه داشته باشیم اشکال کردند: شبهه صدقیه= مفهومیه یعنی ایشان نمی‎پذیرند که ما شبهه صدقیه داشته باشیم و آن را به همان شبهه ی مفهومیه برمی‎گردانند[1]: و لكن لا يخفى أن الشك في صدق مفهوم الماء ع...

مرحوم آقا شیخ عبدالنبی ظاهرش این بود که قبول کرده بودند[1]: ان الشبهات الطارية على المكلف اما شبهة حكمية و موردها هو اما عدم النص أو إجماله أو تعارضه و اما شبهة صدقية كما نص به الشيخ قده في كتاب طهارته و هي الشك في الصدق كما إذا كان عندك إناء من الماء و ص...

البته آن چیزی که من به ذهنم آمد، این است که ملحق به شبهه حکمیه یعنی چه؟ یعنی باید برویم از شارع بپرسیم؟ الان این آب به این بین می‎رسد، ما باید در خانه امام صادق سلام الله علیه برویم؟ معانی شبهه موضوعیه من گمانم این طوری است که شبهه موضوعیه را شما چطور معنا م...

- شبهه صدقیه را می‎خواهید ثالثِ شبهه حکمیه و موضوعیه قرار بدهید؟ یا ثالثِ شبهه مفهومیه و مصداقیه؟ یعنی من تصور می کنم که شبهه مفهومیه را فقط حکمیه داریم می بینیم، در صورتی که شبهه مفهومیه می‎تواند موضوعیه باشد[1]. شبهه مفهومیه و اقسام آن من اصلاً  این طوری ع...

-طبق بیان شما، هر مقصودیه‎ای حکمیه است، نه این که هر حکمیه‎ای مقصودیه باشد[1]. الف)شبهه  حکمیه:«داخل فی نطاق الانشاء» غیر مقصودیه: فقدان نص بله درست است، خیلی از شبهات حکمیه داریم که مقصودیه نیست. شرب تتن، حلال است یا حرام؟ شبهه حکمیه است یا موضوعیه؟ حکمیه ...

خلاصه بحث‎ ما این بود که چهار نوع شبهه داریم، حالا رمزش چیست، در این رمزش هر چه فکر بکنید و نکته خوبی هم فهمیدید یادداشت کنید، به نفع خودتان و آیندگان است. مبادا بگوییم بحث سنگینی است اما کم فایده. انصافاً پر فایده است. چرا؟ به خاطر این که وقتی ظرافت‎کاری‎های ...

ما وقتی یک تقسیم علمی انجام می‎دهیم که فوائد علمی داشته باشد؛ از فوائد الاصول مرحوم نائینی[1] برمی‎آید که ایشان بر این تقسیم‎بندی، فایده متفرع فرمودند: و من المعلوم: أن المرجع عند الشك في صدق المفهوم على بعض المراتب و الأفراد إنما هو العرف. فلو شك في صدق م...

فرمودند اگر شبهه صدقیه باشد رجوع به عرف جایز است، اگر شبهه مصداقیه باشد، رجوع به عرف جایز نیست[1]. بسیار خوب! این یک ثمره علمی خیلی خوب است که ما این تفاوت را باید بگذاریم که در موارد شبهات صدقیه، مراجعه به عرف جایز است بلکه مثلاً  برای حل شبهه لازم است اما در...

یکی از حاشیه‌هایی که در خاطرم مانده حاشیه منطق منظومه است. مباحثه منظومه می‌کردیم. رسیدیم به بحث تواطی و تشکیک. فکر کردم و مباحثه کردم. بعد شروع کردم که آن را بنویسم. نوشتم: قوله: غوص فی المتواطی و المشکک اعلم ان کل مفهوم یحکی عن شأن من شؤون الحقیقة و ما ل...

الآن کتاب را آورده‌ام تا ببینم در ذهن من چه چیزی بوده که دیگر نتوانستم ادامه دهم. این مطلب، در زمانی بود که مسأله فرد ذاتی[1] خیلی در ذهن من جذابیت داشت و ذهنم روی آن مشغول بود.  فرد ذاتی را به این صورت تعریف می‌کردیم: هر مفهومی، مصادیق مختلفی دارد. اما یک فر...

علی ایّ حال با فاصله این سال‌ها چیزی که الان عرض می‌کنم و تا اندازه‌ای که من می‌فهمم، این است؛ البته این‌که می‌گویم عرض حال است نه این‌که بگویم این مطلب درست است. خب، طلبه مشغول بوده و عبارت می‌خواند و می‌رود و بر می‌گردد و فکر می‌کند. الآن یک چیزی که در ذهن م...

آن چه که الآن در ذهن من است این است که تردید نکنید هم در وجود، تشکیک داریم و هم در ماهیت. این کلی‌گویی‌هایی که فرد ذاتی و بالذات داریم پس نمی‌شود، تمام نیست. آن‌ها یک کلی‌گویی‌هایی بوده، اما امر خیلی وسیع‌تر از آن کلی‌هاست. حالا من بعضی از مثال‌های آن را عرض م...

ببینید الآن ما مدام می‌گوییم تشکیک و ابهام. لفظ «تشکیک» در منطق بوده و معروف بوده است[1]. ما از این لفظی که مأنوس همه ما است، قرض می‌گیریم و استفاده می‌کنیم تا بحث راه بیافتد. بعد از این‌که بحث راه افتاد، برمی‌گردیم و می‌گوییم مقصود ما از تشکیک و این‌که در ماه...

ببینید چند مورد می‌توانم بگویم: ١.تشکیک مراتبی  ماهیّت در مراتبش تشکیک دارد. خب این خوب است و همه مأنوس هستند. ٢. تشکیک طیفی  اما گاهی می‌گوییم که ماهیت یک طیف[1] تشکیل داده، ٣. تشکیک کف و سقفی  یا تعبیر کف و سقف که به کار می‌بردم؛ ماهیت یک سقف دارد و ی...

چرا تشکیک پیش می‌آید؟ من یکی- دو مورد از آن را اشاره می‌کنم، جمع‌بندی آن بر عهده ذهن خودتان. شما اول باید تحلیل منطقی و مفهومی کنید که رمز تشکیک و تواطی چیست؟ اگر رمزش معلوم شد، آن وقت می‌بینید که ماهیت، مشکّک است.عده‌ای از علماء گفته اند که تشکیک در ماهیت ن...