نتایج جستجو

اجتماع امر و نهی، در اصول یک بحث ظریفی است. چون بین امر و نهی تنافی است، بحث سنگینی در اصول به نام اجتماع امر و نهی به پا شده است. ببینید در آن‌جا علماء چه دقایقی را فکر کرده و فرموده‌اند. عین همین بحث-اجتماع وجوب و کراهت- در جاهای دیگر نیز مطرح بوده ولی چون ن...

تفکیک بین طبیعت و فرد. یعنی طبیعت این است که انجام بده. اما فردهایی از طبیعت هست که شارع به برخی از افراد می‌گوید آن‌ها را نمی‌خواهم. اگر این فضای تمایز بین احکام فرد و احکام طبیعت و به عبارت دیگر احکام تصادق عناوین مختلف بر یک فرد با احکامی که بر نفس یک طبیعت...

[1]در مواضع متعدّدی خودمان می‌گوییم که قاعده اولیه این است؛ اما شارع برای ما قاعده ثانویه گذاشته است، در اینجا باید خیلی مواظب باشیم. ما باید قاعده اولیه را از شارع بگیریم، شارع رئیس العقلاء است، اگر چیزی فرموده اصل به قاعده بودن آن است؛ نه این‌که مولی بگوید ا...

مثلاً اصل  در متعارضین چیست؟ قاعده در متعارضین سقوط یا تخییر است؟ متأخرین اصولیین،کأنه خواستند قاطبةً بگویند که اصل در متعارضین سقوط است[1]. مرحوم شیخ، صاحب کفایه و مرحوم مظفّر قائل به تساقط شدند. مرحوم مظفّر در اصول الفقه، این تساقط را خیلی بسط دادند و اب...

الآن در کلاس صریحاً می‌فرمایند که «لاتعاد الصلاة[1]» خلاف قاعده است و «الا» در آن موافق قاعده است[2] [1]  و بإسناده عن زرارة عن أبي جعفر ع أنه قال:لا تعاد الصلاة إلا من خمسة الطهور و الوقت و القبلة و الركوع و السجود.( وسائل الشيعة ؛ ج‏۱ ؛ ص۳۷۱-٣٧٢) [2] و ح...

 و حال آن‌که هر کسی با ذهن صاف ابتداءً «لاتعاد» را بشنود، نمی‌بیند که «الا» در آن مطابق قاعده است و لاتعاد خلاف قاعده است . «لاتعاد  الا» یعنی فقط این ۵ مورد هستند که خصوصیت دارند. نه این‌که این ۵ مورد با همه موارد مشترک باشند و با «لا‌تعاد» بخواهیم آن‌ها را ا...

اساسا در روابط، اجتماعیات، افعال فردی می‎گوییم: پایه، الان در فضای خودمان می‎گوییم: اصل، این اصل، تحلیلِ اصولی و فقهی‎اش خیلی پرفایده است، نباید ما از تحلیل دقیق، جوهره اصل و آن کارهایی که انجام می‎دهد غافل بشویم، اگر این را خوب تحلیل کنیم، قشنگ می‎فهمیم که بن...

عقلاء بعد از این که این پایه و اصل زیربنایی را گذاشتند، اصل‎هایی در طول هم دارند، اصل می‎آید روی اصل دیگر سوار می‎شود، نه این که یک اصل بیاید یک اصل دیگر را بردارد، خیلی مهم است که یک اصل عقلایی روی اصل قبلی سوار بشود بدون این که آن را بردارد با این که اصلا آن...

-آیا بناء اولیه بر خبر اطمینان آور نیست[1]؟ این کلمه اطمینان برای بعد این است که اصول می‎خوانیم، بحث‎ها پیش می‎آید، عرف عام ابتدا تقسیم نمی‎کند. عقلاء وقتی در ثنائی اول بخواهند پایه‎ریزی بکنند، اصلا همه‎اش نگاه حال اطمینانی نیست. اطمینان‎آور یکی از وجه‎های م...

تأویل از ماده «أول» است آل ای رجع. أوّله ای ارجعه[1]. تأویل = ارجاع یا مرجع تأویل یعنی ارجاع. تأویل، گاهی هم مصدر به معنای مفعول است،مؤوّل الیه، مرجوع الیه. تأویل، معنای عامی است. تأویل، یعنی مرجع ؛ مرجع کل شیئ بحسبه. مرجع کل شیئ بحسبه تأویل در جاهای مختل...

خیلی چیزهای جالبی است. معانیی که درست ضد هم هست، در همین روایاتی که در کتاب‌های ما است، در فرمایشات معصومین به یک آیه نسبت داده شده. آیاتی که به نظر ما خیلی خیلی بد است و می‌گوییم وای! دیگر خدا نکند که کسی مصداق این آیه باشد، بعد می‌بینیم که امام معصوم، همین آ...

تأویل معانی متعددی دارد و هر کدام در آیات و کلمات معصومین که به کار رفته جای خود را دارد. یک تأویل دیگری که الآن مورد نظر ما است، این است که نه معنایی در عرض معنای ظاهر آیه باشد، بلکه آیه شریفه معنایی دارد و ما بدون این که  این معنا را کنار بگذاریم، همین معنا ...

نمی شود که وقتی یک نظام اصل موضوعی[1] در این آیه برقرار شد، همه عناصر را از جای دیگر بیاوریم بخواهیم تطبیق بدهیم.وقتی «قتل الانسان» شد امیرالمومنین، آن وقت «اقبره»، «ما اکفره» همه تفاوت می کند. در فضای جدید تاویلی، همه به هم مرتبطند،اما نه ارتباطی که از نظام...

[1]دو تا قول است: یکی القضاء تابع للأداء، این را چطور معنا میکنیم؟ میگوییم اساسا اصل امر صلاه، وقت شرطش نیست، تعدّد مطلوب است. «صلّ» یعنی نماز ظهر را بخوان و یک مطلوب دیگر این است که از زوال تا غروب بخوان. حالا اگر بین زوال تا غروب نخوانده باشی فقط یک مطلوب من...

این یک جور بیان است، بیان دیگر این است که می گوییم قضا تابع ادا نیست (فرض میگیریم)، نقد نظر دوم وقتی فرض گرفتیم حالا چطور میخواهید یک مطلب خلاف ارتکازی را که اصلا کسی باورش نمی شود، توضیح بدهید؟ بگویید: «اقض ما فات» یک امر جدید است. میگوید: ایها المکلف صلّ ...

خب اگر اینطور باشد ما یک استظهار جدید می کنیم  از عدم تبعیت قضا از اداء. میگوییم درست است قضا به آن معنای قبلی تابع ادا نیست ولی «اقض ما فات»، امر جدید هم نمی آورد می آید لسان حکومت را دارد در امر قضا. یعنی تصرف میکند در امر قبلی و میگوید امر قبلی طوری است که ...

[1]مرحوم آقای خویی  تابع سبکی بودند که ما الآن به آن سبک نجف می‌گوییم. خط‌کش می‌گذاشتند، طبق ضوابطِ روشنِ کالشمس، احتیاط می‌کردند: وجهش روشن ، فتوا هم می‌دادند روشن. اخبار ضعیفه: ضم العدم الی العدم ایشان در مصباح الاصول  در مورد این‌که عمل مشهور جابر نباشد ف...

بنابر این مسأله تراکم ظنون، سبکی که به مرحوم آقای بروجردی نسبت می‌دهند، لا مفرّ منه است. یعنی اصلاً اساس فقاهت به این است. یعنی این طور نیست که فوری بگوییم این روایت ضعیف است پس دستمان خالی است؛ سراغ اصل عملی برویم. انسان خودش، دست خودش را از اماره کوتاه بکند؟...

[1] کلمه اعتبار یعنی چه؟ این کلمه‌ی اعتباری زیاد تکرار می شود؛امّا اگر تحلیل دقیقش به خوبی صورت بگیرد و مبادی این اعتبار برای ما خوب واضح شود ذهن، دائماً در تحلیل مسائل دچار مشکل نمی‌شود و به روشنی حرکت می‌کند. اصل لغت اعتبار از ماده «ع ب ر» است و لغت قرآنی ه...

اعتبار در فضای بحث های فقهی حقوقی،به چه معنا است؟ مرحوم اصفهانی در رساله حق و حکم، اول فرمودند:  الملک لیس من المقولات العرضیة رأساً و اصلاً[1]. اصلا از مقولات نیست بعد سه دلیل آوردند که ملک از مقولات نیست[2].بعد می‌فرمایند:  ربّما یتوهم أنّ الملک ...