جستجوی پیشرفته
نتایج جستجو
نتایج یافت شده 8019
موانع شیخ در مسیر استدلال:
و مما ذكرنا يظهر فساد توهم أنه إذا عملنا بدليل حجية الأمارة فيهما و قلنا بأن الخبرين معتبران سندا فيصيران كمقطوعي الصدور و لا إشكال و لا خلاف في أنه إذا وقع التعارض بين ظاهري مقطوعي الصدور كآيتين أو متواترين وجب تأويلهما و العمل بخلاف ظاهرهما فيكون القطع بصد...
مانع دوم: تزاحم نص و ظاهر
و منه يظهر فساد قياس ذلك بالنص الظني السند مع الظاهر حيث يوجب الجمع بينهما بطرح ظهور الظاهر لا سند النص. توضيحه أن سند الظاهر لا يزاحم دلالته و لا سند النص و لا دلالته أما دلالته فواضح إذ لا يبقى مع طرح السند مراعاة للظاهر و أما سند النص و دلالته فإنما يزاحم...
بررسی مولفه های قاعده الجمع
در متعارضین، هر تاویلی مدّ نظرمان نیست. ١.«الجمع» :جمع قابل عرضه به عقلا مقصود ما از «الجمع مهما امکن» و مراحلی که هر کسی پیشرفت بکند میتواند جمع بالاتری انجام دهد، این است که اگر آن جمع را به عرف عقلاء عرضه کرد، آن را تأیید کنند. نه اینکه مراد، جمعی باشد...
تبیین نظام مراتبی در متعارضین
١. تخییر؛ ادون المراتب الزام به جمع: عسر و حرج اولویت، یک قاعده کلی میدهد.اصل بزنگاه عرض من ، این است.وقتی با دو تا خبر عادل مواجه شدی که منِ مولا گفتم: این ها را تصدیق کن، اذهان مختلف است، به قول شما عرف متحیّر میشود، بزرگانی از فقهاء بین روایات تعارض دی...
مدیریت شارع در تعارض اخبار
فحص در شبهات حکمیه؟ در فضای شبهه حکمیه باید مظانّ آن حکم دیده شود، آن وقت ما در مورد جمع یا ترجیح -که می فرمایید به نحو الزام نیست،-حتی در مظانّش که اگر یک باب دیگر را نگاه کنیم در آن باب شاهدی برای جمع پیدا می کنیم،آیا این کار را نکنیم؟ یا در ترجیح اگر یک مق...
تعادل و تراجیح در بیان شیخ انصاری
مرحوم شیخ ریختی که برای بیان مسائل تعادل و تراجیح ریختهاند، بسیار فنی و دقیق است. کسی که آن را ببیند، میفهمد که دررفتن از آن نیاز به تخصص و رتبه بالایی از اجتهاد دارد. زیرا ایشان میفرمایند که اعمال ترجیحات واجب است[1]، حتی اعمال ترجیحات غیر منصوصه هم واجب...
تعادل و تراجیح از دیدگاه سید مجاهد
مرحوم سید در مفاتیح، مطلب جالبی دارند. ایشان یک مفتاح باز کرده اند که ابتدای آن با این حرفهایی که از صاحب کفایه نقل کردم، موافق است. ایشان باب را روی متکافئین میآورند، اما در شش صفحه ترجیحات دلالی را هم میگویند، ترجیح دلالی، نه جمع دلالی[1]. ابتدا میفرماین...
دیدگاه شیخ انصاری
آن چه برای ما مهم است، این است که روند بحث اصولی و اصل را بر چه چیزی قرار دهیم. شیخ سبک بحث اصولی را به چه صورت پیاده میکنند؟ میفرمایند: جمع عرفی که تعارض نیست؛ تعارض بدوی است. اگر تعارض شد، باید «امکن» عرفی در جمع موجود باشد، والّا قاعده الجمع کنار می...
الف) لوازم رویکرد شیخ انصاری
لازمه این حرف چیست؟ تفاوت کار خیلی زیاد است. وقتی بر مبنای شیخ تعارض شد، دیگر تمام شد و باید یکی از آن دو روایت متعارض را بگیریم. حالا صبر کنیم تا ببینیم آیا در یک زمانی، به ذهن کسی، مطلبی مییاید و مثل شیخی آن را بپسندد و بگوید بله، این جمع خوبی است و عرفی اس...
ب) لوازم رویکرد جمعی
اما در این راه، ١.کفایت احتمال جمع احتمال جمع هم کافی است. احراز در آن طرفش است، یعنی باید احراز کنیم که جمعی نیست. احراز خیلی مهم است. کجا باید دو روایت را کنار بگذاریم؟ درجاییکه احراز کردیم این دو روایت جمعی ندارند. ببینید مطلب چقدر فرق کرد. شما آن وق...
رویکرد ارتکازی شیخ در اصول
مرحوم شیخ اواخر تعادل و تراجیح رسائل این طور می فرمایند: بقی فی هذا المقام امور... الثانی ان بعض المحدثين كصاحب الحدائق و إن لم يشترط في التقية موافقة الخبر لمذهب العامة لأخبار تخيلها دالة على مدعاه سليمة عما هو صريح في خلاف ما ادعاه إلا أن الحمل على التقي...
رویکرد ارتکازی شیخ در فقه
شیخ در کتاب های فقهی عملاً برخلاف مبنای اصولی خود، کار میکنند. زیرا وقتی بعد از سالها فقاهت و خبرویت، اگر چیزی در جمع بین دو روایت برایشان واضح شد، خب جمع میکنند، و طبق آن فتوا هم میدادند. فقیه دیگری هم که این کار را کرده -یعنی جمع کرده-، شیخ فتوا و جمع...
الف) جمع مع الشاهد در دیدگاه شیخ
-مرحوم شیخ در این عبارت که میفرمایند: و أمّا ما تقدّم من عوالي اللآلي، فليس نصّا، بل و لا ظاهرا في دعوى تقديم الجمع بهذا النحو على الترجيح و التخيير؛ فإنّ الظاهر من الإمكان في قوله: «فإن أمكنك التوفيق بينهما»، هو الإمكان العرفي في مقابل الامتناع العرفيّ ب...
ب) جمع عرفی: عرف عام/ عرف مطلع؟
-این که شیخ این سه مورد را ذکر کردهاند ظاهراً به این خاطر است که شیخ فعلاً قرینهای نمی دیدند. مثلاً در «اکرم» و «لاتکرم» که قرینۀ دیگری در کار نیست، میفرمایند که جمع عرفی ندارد. اگر کسی چیزی اضافه بکند، نمیگوییم فرض شیخ آن جا را هم شامل میشود. یعنی اگر ق...
ج) حرمت ذکر جمع های تبرّعی؟
- این حرام بودن از کجا میآید؟ اینکه میفرمایند بهدنبال جمع نرو، به این معنا نیست که فکر نکن. بله، اگر فکر کردی و به جمعی رسیدی و بدون اینکه ببینی عرفی هست یا نه، خواستی به آن عمل کنی، بله، در اینجا نباید این کار را بکنی؛ اما اینکه نباید فکر کنی، از کجای ع...
د) طرحی دیگر در تعادل و تراجیح
- بیان شما در جمع فی حد نفسه است مانعی ندارد، اما ممکن است بگوییم این یک احتمال است که ما جمع را توسعه بدهیم و بعد بگوییم نسبت به جمع الزام نیست، اما اگر به ذهنت آمد به آن عمل کن. اما احتمال دیگر این است که «جمع» را ضیق بگیریم و بگوییم مراد جمع عرفی است، یع...
الف)امامیه
حضرات علماء اعلام و آیات عظام: سید مرتضی و ليس لأحد أن يقول: هذا يقتضى اطّراح الخبرين معا، لأنّ التّوقّف على طلب الدّليل ليس باطّراح، و يجري ذلك مجرى العمومين إذا تعارضا. و يمكن أن يقال: إنّ اللَّه تعالى لا يخلّي المكلّف من دلالة تدلّه على ما يجب أن يعمل ب...
ب) عامه
ابویعلی الفراء الحادي والعشرون: أن يكون أحدهما يجمع بينهما، والآخر يسقط أحدهما، فيكون الجمع بينهما أولى من إسقاط أحدهما بالآخر[1] ابوالولید الباجی ومتى أمكن الجمع بين دليلين كان أولى من اطراح أحدهما والأخذ بالآخر، لأن الأدلة إنما نصبت للأخذ بها والحكم بمق...
ابن ابی عمیر
باب ما يوجب المهر كملا ۱- علي بن إبراهيم عن أبيه عن ابن أبي عمير عن حماد عن الحلبي عن أبي عبد الله ع في رجل دخل بامرأة قال إذا التقى الختانان وجب المهر و العدة. ۲- علي عن أبيه عن ابن أبي عمير عن حفص بن البختري عن أبي عبد الله ع قال: إذا التقى الختانان وجب ا...
کلینی
الف) تصریح به جمع صفه الوضوء علي بن محمد و محمد بن الحسن عن سهل بن زياد و علي بن إبراهيم عن أبيه و محمد بن يحيى عن أحمد بن محمد جميعا عن أحمد بن محمد بن أبي نصر عن عبد الكريم قال: سألت أبا عبد الله ع عن الوضوء فقال ما كان وضوء علي ع إلا مرة مرة. هذا دليل عل...